Du lịch văn hóa: Làm mới bản sắc từ trải nghiệm và công nghệ số

2 giờ trướcBài gốc

Du khách nước ngoài trải nghiệm làm gốm và tìm hiểu văn hóa bản địa. Ảnh: HOÀNG LINH

Đánh thức giá trị bản địa

Tại làng gốm Thanh Hà (Hội An), thay vì chỉ tham quan hay chụp ảnh theo lối mòn, nhiều du khách quốc tế chọn ngồi bên bàn xoay, tỉ mỉ nặn từng sản phẩm dưới sự chỉ dẫn của nghệ nhân địa phương.

Đan xen giữa tiếng cười và những bàn tay lấm đất là câu chuyện về nghề gốm truyền thống, về nhịp sống làng nghề và chiều sâu văn hóa bản địa. Sau trải nghiệm ấy, không ít người đã hào hứng chia sẻ hành trình của mình trên mạng xã hội như một ký ức khó quên.

Đây là minh chứng cho sự chuyển dịch rõ nét của du lịch văn hóa. Du khách ngày càng ưu tiên tính tương tác, khao khát hòa mình vào đời sống địa phương để thiết lập sợi dây kết nối sâu sắc hơn với các giá trị bản địa.

Tuy nhiên, không ít sản phẩm du lịch văn hóa hiện nay vẫn chưa thoát khỏi tư duy khai thác cũ kỹ: chỉ dừng lại ở việc tham quan, nghe thuyết minh và chụp ảnh. Sự nghèo nàn trong cách tiếp cận khiến nhiều sản phẩm thiếu sức hút và khó tạo được dấu ấn lâu dài.

Anh Lê Đức Quang - CEO Công ty TNHH MTV Công nghệ du lịch số TripIn (Đà Nẵng). Ảnh do nhân vật cung cấp

Theo ông Lê Đức Quang, CEO Công ty TNHH MTV Công nghệ du lịch số TripIn (Đà Nẵng), rào cản lớn nhất của các sản phẩm du lịch văn hóa hiện nay chính là phương thức truyền tải còn mang nặng tính một chiều.

“Nhiều đơn vị vẫn đang "trình diễn" thông tin thay vì kiến tạo trải nghiệm thực thụ. Có nơi nỗ lực đổi mới nhưng lại sa vào tính học thuật hoặc quá trừu tượng, khiến du khách khó tiếp nhận và thiếu đi sự rung cảm”, ông Quang nhìn nhận.

Dưới góc nhìn của doanh nghiệp phát triển du lịch bản địa, ông Trần Đăng Huy, CEO Công ty TNHH Local Life Technology (Đà Nẵng) cho rằng, du lịch văn hóa sở hữu tiềm năng khổng lồ nhờ khả năng tạo ra những trải nghiệm khác biệt, đậm đà bản sắc địa phương.

Theo ông Huy, các sản phẩm gắn liền với đời sống cộng đồng và làng nghề truyền thống luôn mang lại cảm giác chân thực, gần gũi. Điều này không chỉ làm hài lòng du khách mà còn góp phần tạo sinh kế bền vững cho người dân, thúc đẩy du lịch phát triển theo hướng xanh và trách nhiệm.

Ranh giới giữa việc khai thác văn hóa và thương mại hóa quá mức vốn rất mong manh. Nhiều sản phẩm hiện nay vẫn mang tính rập khuôn, thiếu chiều sâu và chưa thực sự chạm đến những giá trị văn hóa cốt lõi"

Ông Trần Đăng Huy, CEO Công ty TNHH Local Life Technology (Đà Nẵng)

Từ hành trình tham quan đến hành trình cảm xúc

Điểm yếu của nhiều sản phẩm văn hóa hiện nay nằm ở kỹ thuật kể chuyện và sự thiếu vắng tính tương tác thực chất. Theo ông Trần Đăng Huy, phần lớn sản phẩm chỉ mới dừng lại ở việc cung cấp thông tin lịch sử bề nổi mà chưa khơi gợi được sự đồng điệu về cảm xúc nơi du khách.

"Một câu chuyện giàu sức gợi có thể nâng tầm những yếu tố văn hóa bình dị trở nên đặc biệt, từ đó định vị bản sắc riêng cho cả sản phẩm lẫn điểm đến", ông Huy nói.

Để hiện thực hóa điều đó, nhà làm du lịch cần khai phá được “phần hồn” của văn hóa thay vì chỉ khai thác lớp vỏ bên ngoài. Mỗi món ăn, làng nghề hay tập quán địa phương đều là một kho tàng ký ức về con người, lịch sử và dòng chảy đời sống cộng đồng.

Du khách nước ngoài trải nghiệm làm lồng đèn Hội An. Ảnh: HOÀNG LINH

Tại các workshop làm đèn lồng ở Hội An hay làng gốm miền Trung, sức hút đối với du khách không chỉ nằm ở thành phẩm mang về, mà đến từ cảm giác được dấn thân, được lắng nghe tâm tình của nghệ nhân và thực sự hòa mình vào không gian văn hóa bản địa.

Khi du khách được sống trong lòng văn hóa thay vì chỉ đứng ngoài quan sát, trải nghiệm sẽ trở nên sống động và đáng nhớ hơn bao giờ hết.

Du lịch hiện đại cần được xây dựng như một “hành trình cảm xúc” thay vì một lịch trình tham quan thuần túy. Ông Lê Đức Quang nói: “Du khách ngày nay đang chuyển dịch từ nhu cầu "đi xem" sang "được trải nghiệm'" Họ tìm kiếm tính tương tác, sự cá nhân hóa và những câu chuyện bản địa nguyên bản thay vì các tour đại trà chỉ để chụp ảnh check-in”.

Thiết kế hành trình cảm xúc là nghệ thuật sắp đặt trải nghiệm dựa trên diễn tiến tâm lý của du khách, dẫn dắt họ đi từ tò mò, bất ngờ đến sự kết nối và khắc ghi sâu sắc. Một chuyến đi thành công không nằm ở số lượng điểm đến mà ở cảm xúc và câu chuyện đọng lại sau hành trình"

Lê Đức Quang, CEO Công ty TNHH MTV Công nghệ du lịch số TripIn (Đà Nẵng)

Công nghệ mở rộng không gian trải nghiệm

Song hành với sự thay đổi trong tư duy xây dựng sản phẩm, công nghệ số cũng đang mở ra những chân trời mới cho du lịch văn hóa. Tại Đà Nẵng, nhiều mô hình ứng dụng công nghệ đã bắt đầu hiện diện như: bản đồ số, audio guide đa ngôn ngữ hay các nền tảng cá nhân hóa hành trình theo sở thích riêng biệt của từng du khách.

Theo ông Lê Đức Quang, AI và các nền tảng số đang góp phần chuyển đổi những hành trình truyền thống thành trải nghiệm cá nhân hóa sâu sắc hơn. Công nghệ số giúp ngành du lịch vận hành thông minh và tăng sức hấp dẫn, đặc biệt đối với thế hệ du khách trẻ vốn coi môi trường số là một phần tất yếu của cuộc sống.

Đối với các startup hoặc doanh nghiệp nhỏ, các giải pháp như chatbot hỗ trợ khách, bản đồ số hay hệ thống check-in thông minh hoàn toàn có thể triển khai sớm để nâng cao chất lượng dịch vụ mà không đòi hỏi nguồn vốn đầu tư quá lớn.

Anh Trần Đăng Huy - người sáng lập nền tảng Localliffe.asia. Ảnh do nhân vật cung cấp

Trong khi đó, dự án Locallife.asia do ông Trần Đăng Huy sáng lập hiện đang phát triển các sản phẩm du lịch bản địa tích hợp AI nhằm tối ưu hóa tính cá nhân hóa và nâng tầm trải nghiệm cho du khách. Nền tảng này tập trung kết nối du khách với những giá trị bản sắc như: homestay đặc trưng, làng nghề truyền thống, nông sản sạch hay các sản phẩm thủ công mỹ nghệ tinh xảo.

Trong nỗ lực tìm kiếm sức hút mới cho ngành du lịch, điều khiến du khách nhớ mãi đôi khi không phải là những điểm check-in hào nhoáng, mà là cảm giác được gắn kết với đời sống bản địa cùng những trải nghiệm đậm tính nhân văn.

Khi văn hóa được truyền tải bằng ngôn ngữ của sự trải nghiệm và có sự trợ lực từ công nghệ, những giá trị quen thuộc hoàn toàn có thể trở thành những sản phẩm du lịch đặc sắc.

HOÀNG LINH

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/du-lich-van-hoa-lam-moi-ban-sac-tu-trai-nghiem-va-cong-nghe-so-3338710.html