Không chỉ là giảm thiểu rác thải hay trồng thêm cây xanh, "sống xanh" trong du lịch chính là sự trân trọng bản sắc bản địa và khai thác tài nguyên một cách nhân văn. Với góc nhìn từ cơ quan quản lý, ông Trần Trung Hiếu, Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội sẽ chia sẻ về những giải pháp đủ mạnh để từng bước đưa du lịch Thủ đô vươn tầm quốc tế dựa trên nền tảng của sự bền vững và chiều sâu văn hóa ngàn năm.
Phóng viên: Thưa ông, dưới góc độ quản lý, du lịch xanh cần được hiểu như thế nào để tránh cách tiếp cận đơn giản chỉ dừng ở yếu tố môi trường?
Ông Trần Trung Hiếu: Nếu chúng ta chỉ tiếp cận khái niệm du lịch xanh ở góc độ môi trường, như việc giảm phát thải hay hạn chế đồ dùng một lần, thì đó vẫn là cách tiếp cận hẹp. Cần nhìn nhận du lịch xanh ở cả ba góc độ: kinh tế, xã hội và môi trường. Hiện nay, du lịch xanh được hiểu là phương thức phát triển thân thiện với môi trường và phải đảm bảo các nguyên tắc: Thứ nhất là sử dụng nguồn tài nguyên tự nhiên một cách hiệu quả. Thứ hai là hạn chế tác động tiêu cực của du lịch tới môi trường trong quá trình phát triển. Và thứ ba là ưu tiên phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái, gắn kết chặt chẽ với việc bảo vệ và kể những câu chuyện về môi trường. Bên cạnh đó, phát triển du lịch xanh cần gắn liền với chuyển đổi số để đảm bảo việc kiểm soát các điểm đến một cách bền vững. Năm 2026, du lịch Hà Nội đã lấy chủ đề "Du lịch xanh - Hành trình xanh" để khởi động thông điệp cho năm nay cũng như giai đoạn tiếp theo, qua đó khẳng định Hà Nội phát triển theo hướng kinh tế xanh, tuần hoàn và bền vững.
Phóng viên: Thưa ông, với dự thảo Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đang xin ý kiến, trong đó điểm nhấn là phát triển Hà Nội theo hướng đa cực, đa trung tâm, sẽ giúp ích gì cho việc phát triển bản đồ du lịch xanh của Hà Nội?
Ông Trần Trung Hiếu: Bản Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã định vị rất rõ các không gian dựa trên nguyên tắc chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn. Với định hướng không gian đa cực, đa trung tâm, Hà Nội đã xác định rõ lộ trình để khai thác tối đa tài nguyên, phát huy ưu thế và tạo dư địa phát triển trong thời gian tới. Quy hoạch cũng khẳng định việc ưu tiên sử dụng tiết kiệm không gian mặt đất để dành chỗ cho các mảng xanh, gắn với bảo tồn cảnh quan tự nhiên, hành lang xanh và vành đai xanh.
Đặc biệt, hệ thống vành đai xanh di sản sẽ kết nối các điểm đến văn hóa, lịch sử, tâm linh từ Sóc Sơn, Ba Vì đến Hương Sơn, đồng thời liên kết vùng với Ninh Bình và Phú Thọ. Quy hoạch cũng xác lập mạng lưới dịch vụ gắn với du lịch xanh gồm 6 cụm du lịch, 5 hành lang du lịch bám dọc sông Hồng, sông Đáy, sông Tô Lịch, đường Vành đai 4, Vành đai 5 và vòng cung phía Tây, cùng bốn tuyến du lịch từ cấp quốc tế đến cộng đồng.
Để giải quyết bài toán môi trường tại các điểm đến, chúng ta cần thực hiện ba nhóm giải pháp trọng tâm: Thứ nhất là chuyển đổi kinh tế xanh tuần hoàn, khuyến khích doanh nghiệp sử dụng năng lượng tái tạo, tiết kiệm nguồn nước và giảm rác thải nhựa. Thứ hai là ưu tiên phát triển du lịch sinh thái, dòng sản phẩm cốt lõi của du lịch xanh nhằm khai thác giá trị cảnh quan gắn liền với bản sắc vùng miền, đặc biệt là khu vực nông thôn và vùng dân tộc thiểu số. Thứ ba là ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số để xử lý quá tải; sử dụng vé trực tuyến và hệ thống camera AI thông minh để điều phối khách, đảm bảo không vượt quá sức chứa của điểm đến. Cuối cùng, Thành phố sẽ có các chính sách hỗ trợ cụ thể cho các dự án bảo vệ môi trường, đồng thời đẩy mạnh giáo dục truyền thông để nâng cao ý thức của du khách trong việc giữ gìn cảnh quan khi tham gia trải nghiệm.
Phóng viên: Hà Nội đang tận dụng cơ hội hợp tác quốc tế như thế nào trong lĩnh vực này thưa ông?
Ông Trần Trung Hiếu: Việc điều phối khách tham quan sẽ được thực hiện thông qua hệ thống camera AI thông minh nhằm kiểm soát lưu lượng, tránh tình trạng quá tải tại các khu, điểm du lịch trong cùng một thời điểm. Đồng thời, chúng ta cần xác định rõ sức chứa của mỗi điểm đến trong quá trình phát triển và đa dạng hóa các sản phẩm mới để điều tiết dòng khách hiệu quả. Nhóm giải pháp thứ ba là về chính sách hỗ trợ: Thành phố sẽ có cơ chế ưu tiên cho các dự án chú trọng bảo vệ môi trường và sử dụng công nghệ xanh. Song song với đó là giải pháp về giáo dục truyền thông, tập trung nâng cao nhận thức của du khách trong việc bảo vệ cảnh quan khi tham gia các hoạt động trải nghiệm du lịch.
Hoa Mai