Dữ liệu dân cư, căn cước và định danh điện tử - nền tảng cho tăng trưởng kinh tế số

4 giờ trướcBài gốc

Sinh trắc học giúp giảm số vụ lừa đảo gần 60%

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia bước sang giai đoạn chiều sâu, dữ liệu dân cư, căn cước, định danh và xác thực điện tử không còn đơn thuần là công cụ phục vụ quản lý nhà nước mà đang dần trở thành một loại “tài nguyên mới”, có khả năng tạo ra giá trị gia tăng lớn cho nền kinh tế.

Báo cáo tại Hội nghị Tổng kết công tác ứng dụng dữ liệu dân cư, căn cước, định danh và xác thực điện tử phục vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2025; đồng thời, đề ra phương hướng nhiệm vụ năm 2026 do Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06, Bộ Công an) tổ chức mới đây, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng dữ liệu dân cư và căn cước công dân (Trung tâm RAR, C06), Trung tá Phan Đức Hiệp cho biết, trong năm 2025, việc ứng dụng dữ liệu dân cư, căn cước, định danh và xác thực điện tử đã mang lại những kết quả ấn tượng, khẳng định vai trò trụ cột của dữ liệu trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Tọa đàm "Ứng dụng dữ liệu phục vụ phát triển kinh tế - xã hội". Ảnh: Lê Hiền

Cụ thể, tổng doanh thu từ các giải pháp ứng dụng dữ liệu do Trung tâm RAR phối hợp với doanh nghiệp triển khai ước đạt khoảng 2.300 tỷđồng. Trong đó, Trung tâm RAR đạt 300 tỷ đồng, các doanh nghiệp đồng hành đạt khoảng 2.000 tỷ đồng.

Trong lĩnh vực ngân hàng - tài chính, 57 tổ chức tín dụng đã tích hợp sinh trắc học bằng thẻ căn cước, 39 tổ chức trung gian thanh toán triển khai xác thực sinh trắc học thông qua VNeID. Nhờ đối soát sinh trắc học, số vụ lừa đảo giảm gần 60%, tương đương mức tiết kiệm khoảng 1.300 tỷ đồng mỗi năm.

Ở lĩnh vực giao thông, việc ứng dụng xác thực căn cước trong đăng ký và thi sát hạch lái xe đã giúp giảm 50 - 70% tình trạng gian lận, tiết kiệm từ 50 - 70 tỷ đồng/năm. Đặc biệt, xác thực sinh trắc học tại 18 cảng hàng không đã hỗ trợ khoảng 1,4 triệu lượt hành khách làm thủ tục nhanh chóng (chỉ 3 - 5 giây/lượt), mang lại lợi ích kinh tế ước tính 7.700 tỷ đồng/năm, trong đó 2.700 tỷ đồng cho hành khách và 5.000 tỷ đồng cho các hãng hàng không.

Trong lĩnh vực y tế, 12.455 cơ sở khám, chữa bệnh đã cho phép sử dụng thẻ căn cước thay thế thẻ bảo hiểm y tế giấy. Hiện đã hình thành 2,5 triệu bệnh án điện tử trên nền tảng điều phối dữ liệu y tế, với 373 cơ sở liên thông dữ liệu. Việc này góp phần kiểm soát hiệu quả việc sử dụng quỹ bảo hiểm y tế, giảm thất thoát từ 2 - 3%, tương đương mức tiết kiệm 500 - 1.000 tỷ đồng mỗi năm. Đây là con số có ý nghĩa lớn trong bối cảnh nhu cầu chi cho y tế và an sinh xã hội ngày càng tăng.

Ứng dụng xác thực sinh trắc học tại các tuyến metro. Ảnh: Đỗ Trung

Không chỉ dừng lại ở các lĩnh vực trên, việc triển khai định danh và xác thực điện tử còn mang lại hiệu quả tích cực trong nhiều lĩnh vực khác như bảo hiểm, giáo dục, đấu thầu, dịch vụ công… cũng ghi nhận những giá trị thiết thực, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và các tổ chức thông qua việc triển khai định danh và xác thực điện tử.

Dữ liệu phải trở thành tài sản và dòng chảy giá trị

Thực tiễn triển khai ứng dụng dữ liệu dân cư trong thời gian qua cũng cho thấy, bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình khai thác và phát huy giá trị dữ liệu vẫn còn không ít thách thức. Nổi lên là những vướng mắc về hành lang pháp lý cho hợp tác công - tư, thủ tục hành chính chưa thực sự thông thoáng, chi phí tuân thủ còn cao, cùng với các rào cản trong kết nối, chia sẻ dữ liệu. Đặc biệt, khả năng tiếp cận nguồn lực, nhất là vốn và công nghệ, vẫn là bài toán khó đối với nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Để giải quyết những vướng mắc trên, tại phiên tọa đàm với chủ đề “Ứng dụng dữ liệu phục vụ phát triển kinh tế - xã hội”, các bên đã đề xuất nhiều giải pháp tháo gỡ. Trong đó, nhấn mạnh vai trò của Nhà nước trong hoàn thiện khung pháp lý, cải cách thủ tục hành chính; đồng thời, triển khai các chính sách hỗ trợ thiết thực như gói tín dụng ưu đãi, hỗ trợ hạ tầng và giải pháp công nghệ cho doanh nghiệp.

Đại diện Metro Hà Nội tiếp đoàn kiểm tra của Bộ Công an về ứng dụng sinh trắc học trong kiểm soát vé tàu điện trên cao. Ảnh: Đỗ Trung

Cục trưởng C06, Thiếu tướng Vũ Văn Tấn, khẳng định: năm 2026 sẽ là giai đoạn chuyển từ “làm quen, thí điểm” sang “tạo lập giá trị thực và vận hành thực chất”. Theo đó, yêu cầu đặt ra là phải thay đổi mạnh mẽ tư duy, từ “quản lý” sang “kiến tạo và dẫn dắt phát triển”. Cục trưởng C06 nhấn mạnh, dữ liệu dân cư không chỉ phục vụ quản lý nhà nước, mà phải được coi là tài sản, là dòng chảy giá trị của nền kinh tế số. Các cơ quan quản lý cần đồng hành với doanh nghiệp, không đơn thuần dừng lại ở việc cho phép hay không cho phép, mà phải chủ động tìm lời giải để vừa bảo đảm an ninh, an toàn dữ liệu, vừa tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo.

Thiếu tướng Vũ Văn Tấn cũng đề nghị các doanh nghiệp lớn phát huy vai trò dẫn dắt, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia vào quá trình chuyển đổi số, tránh hình thành khoảng cách công nghệ và bất bình đẳng số. Đây được xem là yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm sự phát triển bao trùm và bền vững của nền kinh tế số Việt Nam. Những kết quả đạt được trong năm 2025 cho thấy, khi được khai thác đúng hướng và có cơ chế phù hợp, dữ liệu dân cư, căn cước, định danh và xác thực điện tử hoàn toàn có thể trở thành nền tảng quan trọng cho tăng trưởng kinh tế, cải cách hành chính và nâng cao chất lượng quản trị quốc gia. Đây cũng là tiền đề để Việt Nam tiếp tục tiến sâu hơn trên con đường xây dựng Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số trong giai đoạn tới.

Hải Thanh

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/du-lieu-dan-cu-can-cuoc-va-dinh-danh-dien-tu-nen-tang-cho-tang-truong-kinh-te-so-10406562.html