Với cách làm này, người dân có thể tra cứu thông tin cử tri mọi lúc, mọi nơi thông qua quét mã QR; đồng thời khắc phục tình trạng trùng lặp, sai sót hoặc bỏ sót cử tri từng tồn tại trong phương thức rà soát thủ công trước đây.
Tại phường Xuân Đỉnh, thành phố Hà Nội, công tác rà soát danh sách cử tri đang được thực hiện khẩn trương, nhưng nhẹ nhàng và thuận tiện hơn nhiều so với những kỳ bầu cử trước. Nếu như trước đây, việc đối chiếu thông tin chủ yếu dựa vào sổ sách giấy tờ, đòi hỏi cán bộ cơ sở phải đi từng ngõ, gõ từng nhà, thì nay phần lớn dữ liệu đã được cập nhật, đối soát trên hệ thống điện tử. Thực tế cho thấy, việc lập danh sách cử tri trước đây dựa vào sổ hộ khẩu giấy hoặc đăng ký tạm trú tiềm ẩn nhiều rủi ro sai sót, nhất là trong bối cảnh biến động dân cư ngày càng lớn. Những trường hợp đi làm ăn xa, thay đổi nơi cư trú, công dân vừa đủ 18 tuổi hoặc có điều chỉnh thông tin cá nhân rất dễ bị trùng lặp hoặc bỏ sót. Việc khai thác trực tiếp dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã giúp bảo đảm mỗi công dân chỉ có tên tại một nơi bỏ phiếu duy nhất, đúng quy định của pháp luật. Đáng chú ý, thông qua ứng dụng VNeID, cử tri còn có thể tra cứu thông tin, xem tiểu sử ứng cử viên, thậm chí gửi yêu cầu thay đổi nơi bỏ phiếu ngay trên môi trường số. Bà Phạm Thị Tú Anh – Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường Xuân Đỉnh chia sẻ: "Việc ứng dụng phần mềm quản lý biến động cử tri đã giúp tổ bầu cử cập nhật kịp thời các trường hợp thay đổi nơi cư trú, đảm bảo quyền bầu cử của người dân luôn được thông suốt. Giải pháp này không chỉ loại bỏ các sai sót, trùng lặp mà còn rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị danh sách so với các kỳ bầu cử trước.
Song song với đó, phường Xuân Đỉnh đã triển khai bản đồ số các điểm bầu cử. Chỉ cần một chiếc điện thoại hoặc máy tính có kết nối internet, cử tri có thể dễ dàng tra cứu vị trí, nắm bắt thông tin về địa điểm và tuyến đường di chuyển đến khu vực bỏ phiếu của mình. Đây là bước đột phá giúp bà con thuận tiện hơn rất nhiều trong ngày hội bầu cử."
Trong kỳ bầu cử lần này, dữ liệu dân cư được xác định là nền tảng quan trọng, là “xương sống” của toàn bộ quá trình lập và quản lý danh sách cử tri. Việc rà soát, cập nhật thông tin trên hệ thống định danh điện tử giúp dữ liệu được chuẩn xác tới từng khu vực bỏ phiếu. Thẻ cử tri cũng được in trực tiếp từ hệ thống, bảo đảm tính thống nhất, chính xác và bảo mật. Cùng với đó, hồ sơ ứng cử viên được số hóa, góp phần rút ngắn thời gian xử lý, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý, lưu trữ và khai thác thông tin. Theo ông Trần Quyết Thắng, Bí thư Đảng ủy phường Bạch Mai, việc sử dụng dữ liệu dân cư trong lập danh sách cử tri đã tháo gỡ hiệu quả một trong những bài toán khó kéo dài nhiều năm, đó là tình trạng biến động dân cư dẫn đến trùng lặp hoặc bỏ sót thông tin cử tri.
Không chỉ tại Hà Nội, việc ứng dụng dữ liệu dân cư và định danh điện tử trong công tác bầu cử đang được triển khai rộng khắp trên phạm vi cả nước. Theo báo cáo của Bộ Công an, đến nay đã có 3.320 đơn vị cấp xã trên toàn quốc, không bao gồm đặc khu Hoàng Sa, ứng dụng phần mềm quản lý để phân bổ hơn 78,5 triệu cử tri về các khu vực bỏ phiếu một cách chính xác, đạt tỷ lệ 99,48%. Những con số này cho thấy bước chuyển rõ nét từ phương thức rà soát thủ công sang quản lý trên nền tảng dữ liệu tập trung, có khả năng cập nhật theo thời gian thực, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về độ chính xác, kịp thời và minh bạch trong tổ chức bầu cử. Bà Tạ Thị Yên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội cho rằng: "Theo hướng dẫn của Bộ Công an, việc khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng VNeID đã mang lại bước đột phá trong công tác bầu cử. Giờ đây, thay vì phải đi tìm kiếm thông tin như trước, cử tri chỉ cần mở ứng dụng VNeID là có thể xem đầy đủ thông tin về các ứng cử viên ngay tại nơi mình sinh sống.
Việc này không chỉ giúp thông tin đến với người dân một cách chính xác, kịp thời mà còn giảm áp lực rất lớn cho đội ngũ cán bộ bầu cử tại cơ sở trong việc lập danh sách và in thẻ cử tri. Đây chính là minh chứng rõ nét cho việc ứng dụng chuyển đổi số để phục vụ nhân dân và tối ưu hóa quản lý Nhà nước."
Đại tá Trần Hồng Phú, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an khẳng định, việc kết nối, đồng bộ dữ liệu dân cư với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành đang tạo nền tảng quan trọng để bảo đảm lập danh sách cử tri đầy đủ, chính xác, đúng đối tượng.
Việc đưa dữ liệu dân cư vào phục vụ cuộc bầu cử không chỉ là bước tiến về mặt kỹ thuật, mà còn cho thấy yêu cầu ngày càng rõ hơn trong quản trị hiện đại: lấy dữ liệu làm nền tảng cho điều hành, tổ chức và giám sát. Khi dữ liệu được bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống”, tức là chính xác, đầy đủ, được chuẩn hóa, làm sạch và cập nhật kịp thời, toàn bộ quy trình bầu cử sẽ vận hành thông suốt, minh bạch và có thể kiểm chứng ở từng khâu. Qua đó, không chỉ giảm áp lực cho lực lượng cơ sở, mà còn góp phần củng cố niềm tin của cử tri, nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước và chất lượng tổ chức ngày hội lớn của toàn dân.
Ngọc Ánh