Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập TP. Đồng Nai trực thuộc Trung ương: Xây dựng một mô hình phát triển mới mang tính chất dẫn dắt cho toàn vùng

3 giờ trướcBài gốc

ĐBQH Nguyễn Thị Sửu (TP. Huế): Đồng Nai hội tụ đầy đủ các yếu tố của một đô thị động lực cấp quốc gia

Đồng Nai không chỉ đủ điều kiện, tiêu chuẩn mà đã ở ngưỡng cần được trao cơ chế cao hơn để phát triển tương xứng. Vì vậy, tôi tán thành mạnh mẽ việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương. Nếu nhìn một cách thẳng thắn và có trách nhiệm thì Đồng Nai hôm nay không còn là một tỉnh công nghiệp phát triển mà đã hội tụ đầy đủ các yếu tố của một đô thị động lực cấp quốc gia.

ĐBQH Nguyễn Thị Sửu (TP. Huế) phát biểu

Vấn đề không còn là có nên thành lập hay không mà thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương mà là thành lập xong chúng ta trao cho Đồng Nai cơ chế gì để không tự kìm hãm chính mình? Tôi đề xuất 3 trụ cột nhằm giúp cho Đồng Nai phát triển.

Một, phải có cơ chế liên kết vùng mang tính bắt buộc và thực chất. Đồng Nai không thể phát triển theo kiểu mỗi địa phương một chiến lược mà cần một thiết chế điều phối vùng có thực quyền để Đồng Nai là trung tâm logistics công nghiệp, thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm tài chính; công nghệ, các địa phương khác tham gia với chuỗi giá trị theo lợi thế riêng. Nếu không làm được điều này chúng ta sẽ tự phân mảnh nguồn lực.

Hai, phải trao quyền tự chủ tài chính và đầu tư lớn hơn. Một đô thị quy mô như Đồng Nai mà vẫn bị ràng buộc bởi cơ chế phân cấp thông thường sẽ không thể bứt phá, cần cho phép chủ động hơn trong quyết định đầu tư công, linh hoạt trong huy động nguồn lực xã hội và thí điểm các chính sách tài chính, đô thị hiện đại.

Ba, phải kiểm soát chặt chẽ chất lượng phát triển. Có nhiều đại biểu đề cập đến môi trường, đến quy hoạch và đến hạ tầng xã hội, tôi đề nghị có sự kiểm soát chặt chẽ ở lĩnh vực này.

ĐBQH Tạ Đình Thi (TP. Hà Nội): Tập trung vào 4 trụ cột: quy hoạch, thích ứng với biến đổi khí hậu, chuyển đổi số và an sinh bền vững

Tôi nhất trí cao với việc thành lập thành phố Đồng Nai. Đây là một chủ trương đúng đắn, kịp thời, thể hiện tầm nhìn chiến lược, đáp ứng nguyện vọng của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tỉnh Đồng Nai, xứng tầm với vị thế là một cực tăng trưởng quan trọng của vùng Đông Nam Bộ và của cả nước.

ĐBQH Tạ Đình Thi (TP. Hà Nội) phát biểu

Câu hỏi đặt ra là làm thế nào để xây dựng Đồng Nai thực sự trở thành một thành phố thông minh, một cực tăng trưởng bền vững và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu? Tôi xin nhấn mạnh 4 nhóm giải pháp chiến lược sau:

Thứ nhất, phải xây dựng một chiến lược quy hoạch và phát triển đô thị xanh, thông minh gắn với giữ gìn, bảo tồn văn hóa địa phương ngay từ đầu. Quy hoạch đô thị phải đi trước một bước và có tầm nhìn vượt thời đại, cần xây dựng cấu trúc đô thị theo mô hình đa trung tâm, quy hoạch phải lấy giao thông công cộng gắn kết với đồng bộ giữa không gian trên cao và không gian ngầm làm xương sống, đặc biệt là các tuyến đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao kết nối với sân bay Long Thành, Thành phố Hồ Chí Minh và các vùng phụ cận, nhằm hiện đại hóa hạ tầng đô thị, giảm ùn tắc và ô nhiễm từ các phương tiện cá nhân.

Thứ hai, ưu tiên phát triển hạ tầng chiến lược, trong đó cần có lộ trình và các giải pháp cụ thể, quyết liệt hơn nữa để Đồng Nai thích ứng với biến đổi khí hậu, đặc biệt là bài toán về nước. Nghiên cứu áp dụng mô hình thành phố bọt biển để thích ứng với biến đổi khí hậu và ngập lụt, bảo đảm Đồng Nai là thành phố an toàn, đáng sống.

Thứ ba, xây dựng chính quyền đô thị hiện đại, tinh gọn và hiệu quả. Đồng Nai cần sớm triển khai mô hình thành phố thông minh, quản trị thông minh, dựa trên nền tảng dữ liệu và khung kiến trúc đô thị thông minh, đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, phải lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau, nhất là người già, người dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa.

Thứ tư, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ kinh tế tri thức và đô thị thông minh, đồng thời bảo đảm an sinh xã hội bền vững. Phát triển kinh tế đô thị gắn với nguồn nhân lực chất lượng cao là động lực quyết định, để nâng cao năng lực cạnh tranh của kinh tế đô thị cần chuyển dịch mạnh mẽ sang kinh tế tri thức, kinh tế số, kinh tế xanh và tuần hoàn, tập trung phát triển các ngành dịch vụ, thu hút các chuyên gia, nhà khoa học.

Tôi đề nghị, ngay sau khi Quốc hội thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương, Chính phủ và thành phố Đồng Nai cần xây dựng một kế hoạch hành động cụ thể, có lộ trình và nguồn lực rõ ràng, tập trung vào 4 trụ cột: quy hoạch, thích ứng với biến đổi khí hậu, chuyển đổi số và an sinh bền vững. Đây chính là "chìa khóa" để Đồng Nai không chỉ trở thành một thành phố trực thuộc trung ương mà còn là một biểu tượng của sự phát triển thịnh vượng, hài hòa với thiên nhiên trong kỷ nguyên mới.

ĐBQH Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng): Mở lối đi cho một vùng phát triển

Việc dự kiến thành lập thành phố Đồng Nai có hiệu lực từ ngày 30/4/2026 nếu được Quốc hội thông qua sẽ là một dấu mốc có ý nghĩa chính trị và kinh tế sâu sắc, thể hiện quyết tâm của chúng ta trong việc tổ chức lại không gian phát triển quốc gia theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững.

ĐBQH Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng) phát biểu

Điểm đặc biệt của Đồng Nai không chỉ là vị trí địa lý mà là sự hội tụ của một cấu trúc phát triển mới với hạt nhân là Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Nếu làm tốt thì đây không chỉ là một sân bay mà sẽ là một mô hình đô thị sân bay đúng nghĩa, nơi dòng chảy hàng hóa, dịch vụ, vốn và tri thức được tổ chức lại xung quanh một trung tâm kết nối toàn cầu. Khi đó, Đồng Nai không chỉ phát triển nhanh hơn mà sẽ phát triển khác đi. Trong không gian phát triển mới đó, những khu vực trước đây xa trung tâm về địa lý hoàn toàn có thể gần thị trường về kinh tế.

Thực tế, Tây Nguyên nói chung và Lâm Đồng nói riêng lâu nay không thiếu tiềm năng mà thiếu một lối ra hiệu quả để biến tiềm năng đó thành giá trị. Nông sản có, tài nguyên có nhưng chi phí logistics cao, thời gian vận chuyển dài làm giảm sức cạnh tranh. Nếu Đồng Nai trở thành một trung tâm logistics gắn với sân bay quốc tế quy mô lớn thì lần đầu tiên Tây Nguyên có một cửa ra thực sự hiệu quả. Khi đó, câu chuyện không còn là hỗ trợ từng địa phương mà sẽ là mở lối đi cho một vùng phát triển.

Vì vậy, giá trị lớn nhất của việc thành lập thành phố Đồng Nai không chỉ nằm ở việc có thêm một thành phố trực thuộc trung ương mà nằm ở việc chúng ta dám xây dựng một mô hình phát triển mới mang tính chất dẫn dắt cho toàn vùng.

Từ góc nhìn đó, tôi đề nghị Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội có cơ chế theo dõi, giám sát phù hợp trong giai đoạn đầu, điều kiện sau khi thành lập, gắn với việc hỗ trợ hoàn thiện thể chế và tháo gỡ kịp thời các vướng mắc phát sinh, nhất là trong các lĩnh vực về quản lý đất đai, đầu tư công và quy hoạch đô thị. Đây là những lĩnh vực có tính chất nhạy cảm, thường phát sinh vấn đề trong quá trình đô thị hóa nhanh, do đó cần được quan tâm theo dõi một cách chủ động, đồng hành và có hiệu quả.

Tôi cũng đề nghị Chính phủ sớm nghiên cứu đề xuất trình Quốc hội ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù đủ mạnh cho thành phố Đồng Nai, đặc biệt trong các lĩnh vực như tài chính, ngân sách, thu hút đầu tư và phân cấp quản lý đất đai. Thực tiễn cho thấy, việc nâng cấp địa vị hành chính nếu không đi kèm với các cơ chế vượt trội thì sẽ khó phát huy hết các tiềm năng và lợi thế của địa phương. Quan tâm thể chế hóa mô hình liên kết phát triển vùng giữa thành phố Đồng Nai với Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh Tây Nguyên, Đông Nam Bộ qua cơ chế phối hợp cụ thể, có tính ràng buộc và khả thi, đặc biệt việc đẩy nhanh các dự án hạ tầng trọng điểm như cao tốc Dầu Giây - Liên Khương sẽ hiện thực hóa vai trò cửa ngõ ra thế giới của Đồng Nai đối với khu vực này.

Nguyễn Bình ghi; Ảnh: Quang Khánh

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/du-thao-nghi-quyet-cua-quoc-hoi-ve-viec-thanh-lap-tp-dong-nai-truc-thuoc-trung-uong-xay-dung-mot-mo-hinh-phat-trien-moi-mang-tinh-chat-dan-dat-cho-toan-vung-10414613.html