Dự thảo sửa đổi, bổ sung Luật Trách nhiệm bồi thường của nhà nước có chính sách gì mới?

2 giờ trướcBài gốc

Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước, Bộ Tư pháp tổ chức tọa đàm đề xuất nội dung sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của nhà nước năm 2017. Ảnh minh họa: Nhẫn Đỗ

Sửa đổi, bổ sung Luật để phù hợp với thực tiễn

Quyền được Nhà nước bồi thường là một quyền Hiến định, được thể hiện xuyên suốt qua các bản Hiến pháp. Năm 2009, lần đầu tiên Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước được ban hành. Năm 2017, Quốc hội khóa XIV thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2018.

Trong 8 năm triển khai thi hành Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017, với tinh thần trách nhiệm và sự toàn diện trong triển khai, tổ chức thi hành của các Bộ, ngành và địa phương cho thấy, hoạt động quản lý nhà nước, giải quyết yêu cầu bồi thường và xem xét trách nhiệm hoàn trả đã được thực hiện bài bản, đồng bộ và hiệu quả.

Luật Trách nhiệm bồi thường của nhà nước năm 2017 tiếp tục là một công cụ pháp lý quan trọng trong việc bảo đảm các quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức bị thiệt hại; đã khẳng định trách nhiệm của nhà nước với nhân dân, giúp củng cố niềm tin của nhân dân vào chính sách, pháp luật của Đảng và nhà nước.

Thời gian qua, thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp và yêu cầu phải cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, nhiều văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hành, trong đó có liên quan đến các quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của nhà nước.

Mặt khác, trong quá trình triển khai thi hành Luật Trách nhiệm bồi thường của nhà nước năm 2017 cũng bộc lộ một số tồn tại, hạn chế, trong đó có những hạn chế, bất cập xuất phát từ một số quy định của Luật, như: phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước còn chưa bao quát hết các trường hợp được quyền yêu cầu bồi thường theo chỉ đạo mới của Đảng; một số quy định về cơ quan giải quyết bồi thường tại Luật còn bất cập với cơ cấu tổ chức bộ máy sau khi được sắp xếp lại; quy định về việc xác định cơ quan giải quyết bồi thường trong hoạt động tố tụng còn dẫn đến cách hiểu khác nhau nên còn gặp khó khăn trên thực tiễn.

Một số quy định về trình tự, thủ tục giải quyết bồi thường chưa đáp ứng được yêu cầu cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong quá trình yêu cầu bồi thường, giải quyết bồi thường; trách nhiệm của cơ quan tài chính trong việc hướng dẫn việc lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí thực hiện công tác bồi thường nhà nước; một số trường hợp phát sinh trên thực tiễn trong quá trình xem xét trách nhiệm hoàn trả của người thi hành công vụ gây thiệt hại chưa có quy định điều chỉnh; các quy định về quản lý nhà nước về công tác bồi thường không còn phù hợp với quy định về phân cấp phân quyền, phân định thẩm quyền thực hiện công tác bồi thường Nhà nước khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp…

Do vậy, trong bối cảnh hiện nay và để khắc phục những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình tổ chức thi hành Luật Trách nhiệm bồi thường của nhà nước năm 2017, việc sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật để thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng về bảo đảm quyền con người, quyền công dân, quyền được nhà nước bồi thường khi bị thiệt hại do hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ gây ra; đồng thời đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành và khắc phục được những hạn chế, bất cập trong quá trình tổ chức thực hiện Luật Trách nhiệm bồi thường của nhà nước năm 2017 là hết sức cấp bách và cần thiết.

Những chính sách nổi bật

Qua nghiên cứu dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của nhà nước năm 2017, luật sư Phạm Ngọc Thanh, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội đánh giá, việc sửa đổi, bổ sung Luật Trách nhiệm bồi thường của nhà nước là cần thiết nhằm tiếp tục thể chế hóa yêu cầu bảo vệ quyền con người, quyền công dân; bảo đảm cơ chế bồi thường kịp thời, công bằng, khả thi đối với thiệt hại do người thi hành công vụ gây ra; đồng thời khắc phục những bất cập phát sinh trong quá trình thi hành Luật hiện hành.

Dự thảo lần này đã tiếp cận tương đối toàn diện, tập trung vào các nhóm vấn đề cốt lõi như: phạm vi trách nhiệm bồi thường; cơ quan giải quyết bồi thường; trình tự thủ tục; kinh phí bồi thường; trách nhiệm hoàn trả và trách nhiệm quản lý nhà nước về công tác bồi thường nhà nước.

Chuyên gia pháp lý cho biết, dự thảo đã đưa ra 3 chính sách nổi bật đó là:

Chính sách sửa đổi, bổ sung một số quy định nhằm bảo đảm quyền được Nhà nước bồi thường của người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và bảo đảm tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức bị thiệt hại trong thực hiện quyền yêu cầu bồi thường đã thể chế hóa quy định tại Quy định 231-QĐ/TW ngày 17-1-2025 của Bộ Chính trị về bảo vệ người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và phù hợp với Hiến pháp năm 2013, Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 9-11-2022 của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới.

Chính sách này sẽ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và người thân của họ khi cơ quan có thẩm quyền không áp dụng hoặc áp dụng không kịp thời biện pháp bảo vệ trong đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, gây thiệt hại về sức khỏe, tính mạng, tài sản, tinh thần; bảo đảm mục tiêu răn đe, ngăn ngừa phát sinh hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ trong việc bảo vệ người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và người thân của họ.

Chính sách sửa đổi, bổ sung một số quy định để phù hợp với mô hình, chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan, tổ chức sau sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, yêu cầu về cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số trong công tác bồi thường nhà nước đã phù hợp với chủ trương của Đảng và nhà nước về tinh gọn bộ máy chính quyền, đồng thời thực hiện chủ trương của Đảng, nhà nước về chính quyền địa phương 2 cấp và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, đảm bảo tính đồng độ, thống nhất với quy định của các văn bản luật có liên quan.

Bên cạnh đó, Dự thảo đã sửa đổi một số quy định liên quan đến thủ tục hành chính trong lĩnh vực bồi thường nhà nước theo hướng cắt giảm, đơn giản hóa và bổ sung quy định: thực hiện chuyển đổi số trong công tác bồi thường nhà nước; tiếp nhận, xử lý hồ sơ yêu cầu bồi thường trong trường hợp yêu cầu bồi thường được gửi qua Cổng dịch vụ công Quốc gia hoặc bộ phận một cửa và giảm thời hạn tiếp nhận, xử lý và thụ lý hồ sơ yêu cầu bồi thường của cơ quan giải quyết bồi thường sẽ gián tiếp thúc đẩy hiệu quả kinh tế - hành chính vì áp dụng chuyển đổi số, tạo điều kiện tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại, hồ sơ cho người dân và cơ quan nhà nước; tạo điều kiện thuận lợi, giúp người dân, người yêu cầu bồi thường thực hiện một cách đơn giản và hiệu quả; đồng thời cắt giảm hoặc đơn giản thủ tục hành chính liên quan đến bồi thường nhà nước.

Chính sách sửa đổi, bổ sung một số quy định về giải quyết yêu cầu bồi thường Nhà nước nhằm khắc phục khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thực hiện Luật, tạo thuận lợi cho cá nhân, tổ chức có liên quan trong công tác bồi thường nhà nước sẽ bảo đảm sự chủ động, linh hoạt cho đơn vị sử dụng ngân sách trong lập dự toán, quyết toán kinh phí bồi thường và bảo đảm sự kịp thời trong việc chi trả tiền bồi thường cho người bị thiệt hại;

Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực hiện công tác bồi thường Nhà nước thời gian qua, tạo thuận lợi cho địa phương chủ động khi thực hiện việc giải quyết bồi thường, quản lý nhà nước về công tác bồi thường nhà nước; bảo đảm tối đa quyền, lợi ích hợp pháp của người bị thiệt hại, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, nhà nước, góp phần ổn định an ninh trật tự, an toàn xã hội; đồng thời tăng cường trách nhiệm và vai trò của UBND cấp tỉnh trong công tác bồi thường nhà nước.

Quốc Doanh

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/du-thao-sua-doi-bo-sung-luat-trach-nhiem-boi-thuong-cua-nha-nuoc-co-chinh-sach-gi-moi-747352.html