Dự trữ xăng dầu quốc gia: 'Lá chắn' an ninh năng lượng từ yêu cầu chiến lược

3 giờ trướcBài gốc

Việc đầu tư phát triển hạ tầng dự trữ xăng dầu được xem là giải pháp quan trọng giúp Việt Nam tăng tính chủ động trong điều tiết thị trường và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Ảnh: Petrotimes

Nâng dự trữ xăng dầu thành trụ cột an ninh năng lượng

Trong Kết luận số 14-KL/TW ban hành tháng 3.2026, Bộ Chính trị yêu cầu “khẩn trương xây dựng chiến lược quốc gia về cung ứng, dự trữ nguyên, nhiên liệu trong dài hạn”, đồng thời nhấn mạnh phải bảo đảm nguồn cung, ổn định giá xăng dầu trong mọi tình huống.

Điểm mới của chỉ đạo lần này là cách tiếp cận toàn diện, chuyển từ điều hành thị trường ngắn hạn sang xây dựng năng lực dự phòng chiến lược. Không chỉ dừng ở bình ổn giá, xăng dầu được xác định là yếu tố nền tảng của ổn định kinh tế vĩ mô, gắn trực tiếp với an ninh quốc gia.

Theo phân tích của các cơ quan chuyên môn, những biến động trong giai đoạn dịch COVID-19 và khủng hoảng năng lượng toàn cầu mới đây đã cho thấy rõ rủi ro khi nguồn cung bị gián đoạn. Phân tích trên báo chí, chuyên gia kinh tế - TS. Nguyễn Minh Phong cho rằng, việc xây dựng dự trữ xăng dầu đủ mạnh sẽ giúp Việt Nam chủ động nguồn cung, giảm thiểu tác động từ biến động quốc tế và tránh gây “cú sốc” cho thị trường trong nước.

Trong khi đó, Bộ Công Thương cũng nhấn mạnh việc hoàn thiện cơ chế nhập khẩu, dự trữ và điều hành là yêu cầu cấp thiết để bảo đảm an ninh năng lượng trong bối cảnh mới.

Khoảng cách với quốc tế và bài toán “bao nhiêu ngày là đủ”

So với thông lệ quốc tế, mức dự trữ xăng dầu của Việt Nam vẫn còn ở khoảng cách khá xa. Các nước thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế duy trì mức tối thiểu tương đương 90 ngày nhập khẩu ròng, thậm chí nhiều quốc gia châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc còn xây dựng hệ thống dự trữ lên tới 160-200 ngày tiêu thụ.

Trong khi đó, theo các báo cáo ngành và tổng hợp từ PetroTimes, mức dự trữ của Việt Nam hiện mới ở khoảng vài chục ngày, chủ yếu dựa vào dự trữ thương mại của doanh nghiệp, chưa hình thành đầy đủ hệ thống dự trữ quốc gia độc lập.

Định hướng mới đặt mục tiêu nâng dần mức dự trữ lên khoảng 75-80 ngày, tiến tới tiệm cận chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng con số này không chỉ là vấn đề kỹ thuật.

Cũng theo phân tích của TS. Nguyễn Minh Phong và các chuyên gia năng lượng, mức dự trữ xăng dầu không có một ngưỡng cố định mà phụ thuộc vào khả năng tự chủ nguồn cung, năng lực tài chính và mức độ rủi ro của thị trường năng lượng quốc tế.

Điều này đồng nghĩa, Việt Nam cần xây dựng mô hình dự trữ phù hợp với đặc thù nền kinh tế và cấu trúc thị trường năng lượng trong nước.

Bài toán dài hạn: Kho - vốn - công nghệ và cơ chế vận hành

Để hiện thực hóa mục tiêu dự trữ chiến lược, thách thức lớn nhất nằm ở ba trụ cột: hạ tầng kho, nguồn vốn và công nghệ quản trị.

Trước hết là hệ thống kho dự trữ. Theo phân tích của các nhà chuyên môn và các báo chuyên ngành, việc xây dựng kho xăng dầu chiến lược đòi hỏi quỹ đất lớn, tiêu chuẩn kỹ thuật cao và chi phí đầu tư rất lớn. Quy hoạch năng lượng hiện nay đang hướng tới phát triển mạng lưới kho dự trữ quốc gia kết hợp với hệ thống kho thương mại và dự trữ bắt buộc của doanh nghiệp.

Thứ hai là bài toán vốn. Dự trữ xăng dầu là lĩnh vực “đắt đỏ” do chi phí đầu tư ban đầu lớn, thời gian hoàn vốn dài. Vì vậy, Bộ Công Thương định hướng cần đa dạng hóa nguồn lực, kết hợp ngân sách nhà nước với cơ chế hợp tác công - tư, đồng thời hoàn thiện chính sách để doanh nghiệp tham gia tích cực hơn vào hệ thống dự trữ.

Thứ ba là công nghệ và quản trị. Kết luận 14-KL/TW yêu cầu nâng cao năng lực dự báo, xây dựng kịch bản điều hành linh hoạt và sử dụng đồng bộ các công cụ chính sách. Điều này đòi hỏi hệ thống dự trữ phải được quản lý bằng công nghệ hiện đại, tích hợp dữ liệu thời gian thực, từ đó tối ưu vận hành và nâng cao khả năng ứng phó khi thị trường biến động.

Nhìn tổng thể, xây dựng dự trữ xăng dầu quốc gia không chỉ là câu chuyện kinh tế mà còn là chiến lược dài hạn về an ninh năng lượng. Khi được triển khai đồng bộ, đây sẽ là “lá chắn” giúp Việt Nam chủ động trước các cú sốc bên ngoài, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững trong nhiều thập kỷ tới.

TUẤN ĐÔNG

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/kinh-te/du-tru-xang-dau-quoc-gia-la-chan-an-ninh-nang-luong-tu-yeu-cau-chien-luoc-215369.html