Đưa Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số vào thực tiễn

một giờ trướcBài gốc

Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, ông Lê Quang Tự Do phát biểu khai mạc hội nghị

Phát biểu khai mạc hội nghị, Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử Lê Quang Tự Do nhận định, không gian số thời gian qua đã vươn lên thành nền tảng thiết yếu cho các hoạt động kinh tế, truyền thông và sáng tạo xã hội. Tuy vậy, đi kèm với những giá trị kết nối to lớn là sự bùng phát của các mặt trái nhức nhối như vấn nạn tin giả, nội dung độc hại, hành vi lệch chuẩn, xâm phạm bản quyền, gây hệ lụy tiêu cực đến cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Để giải quyết tận gốc bài toán này, ngày 5.3.2026, Bộ VHTTDL đã ban hành Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số kèm theo Quyết định số 423/QĐ-BVHTTDL. Đây được xem là “kim chỉ nam” điều chỉnh hành vi của mọi tổ chức, cá nhân dựa trên các giá trị pháp lý và đạo đức, nhằm gìn giữ bản sắc dân tộc và thúc đẩy các nội dung lành mạnh.

Ông Lê Quang Tự Do khẳng định, khung pháp lý này thiết lập các tiêu chuẩn riêng biệt cho mỗi nhóm đối tượng, dựa trên 4 trụ cột cốt lõi: tuân thủ pháp luật, ứng xử văn minh, tôn trọng sự khác biệt và chia sẻ thông tin có trách nhiệm.

Tuy nhiên, lãnh đạo Cục cũng thẳng thắn chia sẻ, một văn bản pháp lý đơn thuần sẽ khó tạo ra thay đổi cục diện nếu thiếu đi hơi thở thực tiễn. Do đó, cơ quan quản lý đã triển khai sáng kiến “Chung tay xây dựng môi trường văn hóa trên mạng” nhằm huy động sự vào cuộc của các nhãn hàng, doanh nghiệp quảng cáo, mạng lưới KOL/KOC và các nền tảng công nghệ.

Trong chiến dịch này, Cục đã lồng ghép công thức vận hành thành công từ mô hình White List (kênh xác thực) và Black List (kênh đen) vốn rất hiệu quả những năm qua. Các tài khoản, kênh số có khai báo dữ liệu với Cục và cam kết thượng tôn pháp luật sẽ được ưu tiên giới thiệu tới các thương hiệu để hợp tác thương mại.

Sau 4 năm ứng dụng, mô hình này đã khẳng định giá trị thực tế, tạo bệ phóng để cơ quan quản lý kêu gọi một sự đồng lòng mạnh mẽ hơn, ràng buộc trách nhiệm cao hơn từ các bên nhằm xây dựng hệ sinh thái số an toàn, minh bạch.

Phó Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử Nguyễn Thị Thanh Huyền giới thiệu về Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số và bộ tài liệu truyền thông

Làm rõ thêm về cấu trúc của Bộ Quy tắc, Phó Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử Nguyễn Thị Thanh Huyền cho biết, khung ứng xử này bao quét 5 nhóm chủ thể trọng tâm, bao gồm: Cá nhân sử dụng mạng; Các nền tảng số; Nhà cung cấp dịch vụ Internet; Khối báo chí, truyền thông, quảng cáo, biểu diễn; Và các cơ quan, doanh nghiệp liên quan

Trọng tâm của Bộ Quy tắc là siết chặt tính minh bạch và cơ chế phối hợp giám sát. Riêng với những người có tầm ảnh hưởng (Influencer), yêu cầu họ phải đặt trách nhiệm xã hội lên hàng đầu, kiểm chứng nguồn tin khắt khe, tôn trọng quyền tác giả và tuyệt đối không lợi dụng lòng tin của người hâm mộ để kiếm lợi bất chính.

Ngược lại, các doanh nghiệp công nghệ, cơ quan báo chí và nhà cung cấp hạ tầng mạng cần chủ động rà quét, chặn lọc thông tin độc hại, tối ưu hóa bảo mật dữ liệu cho trẻ em, đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng để lan tỏa các giá trị văn minh.

Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn Nguyễn Xuân Bắc chia sẻ tại hội nghị

Dưới góc nhìn của cơ quan đồng hành, Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn Nguyễn Xuân Bắc khẳng định, việc “dọn sạch” không gian mạng đòi hỏi sự chung tay của tất cả các bên tham gia hệ sinh thái nội dung số. Ông nhận định, khát vọng về một môi trường số văn minh là mẫu số chung của toàn xã hội và Bộ Quy tắc sẽ giúp các nhà làm nội dung chủ động chuẩn hóa quy trình sản xuất của mình từ sớm.

Theo ông Nguyễn Xuân Bắc, hiện nay nhiều đơn vị, nền tảng và kênh truyền thông đều có bộ phận pháp chế riêng. Vì vậy, Bộ Quy tắc cần được xem như một tài liệu tham chiếu quan trọng để các đơn vị đưa vào quy trình sản xuất, quy trình đăng tải nội dung, từ đó tăng cường khâu kiểm duyệt, cảnh báo và hạn chế nguy cơ vi phạm do vô tình hoặc thiếu hiểu biết.

Ông Nguyễn Xuân Bắc cũng cho rằng, cơ quan quản lý cần xây dựng cơ chế cảnh báo rõ ràng, nếu vi phạm nhiều lần thì phải có chế tài xử lý phù hợp. Đồng thời, Bộ Quy tắc còn có ý nghĩa như một “bộ lọc” giúp các nhãn hàng chủ động sàng lọc đối tác hợp tác trong lĩnh vực quảng cáo và truyền thông số.

Các đại biểu chia sẻ và giải đáp nội dung về Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số

Không chỉ dừng lại ở việc tiếp thu nội dung, các doanh nghiệp cung cấp nền tảng, đơn vị quảng cáo, truyền thông, các công ty quản lý người có ảnh hưởng (MCN), giới sáng tạo nội dung số và các KOL/KOC cũng đã tích cực đóng góp nhiều ý kiến tham luận, đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm tối ưu hóa quy trình quản lý dữ liệu, đồng thời cam kết đồng hành để cụ thể hóa bộ quy tắc thành những hành động văn minh, trách nhiệm trong thực tiễn.

Đại biểu thực hiện nghi thức công bố sáng kiến “Chung tay xây dựng môi trường văn hóa trên mạng”

Điểm nhấn của Hội nghị là công bố sáng kiến “Chung tay xây dựng môi trường văn hóa trên mạng”. Nếu Bộ Quy tắc là nền tảng lý thuyết thì sáng kiến chính là cánh tay nối dài vào thực tế, tập trung quét sạch tin giả, bảo vệ sở hữu trí tuệ, thanh lọc thị trường quảng cáo và đưa ra cảnh báo rủi ro cho các nhãn hàng khi bắt tay với cá nhân vi phạm pháp luật.

Ngay trong giai đoạn đầu triển khai, sáng kiến đã nhận được sự hưởng ứng tích cực từ nhiều đơn vị trong hệ sinh thái nội dung số. Chỉ sau khoảng hai tuần phát động, đã có hơn 30 tổ chức, doanh nghiệp và đơn vị đăng ký tham gia đồng hành cùng Bộ VHTTDL trong việc lan tỏa các giá trị tích cực và xây dựng môi trường mạng văn minh, an toàn.

Đại diện Công ty Cổ phần Công nghệ & Truyền thông Không Gian Số Netspace chia sẻ về giao diện và các điểm nổi bật của Cổng thông tin điện tử cùng hệ thống dữ liệu quốc gia về nhà sáng tạo nội dung và quảng cáo trực tuyến Việt Nam

Tại sự kiện đã ra mắt Cổng thông tin điện tử cùng hệ thống dữ liệu quốc gia về nhà sáng tạo nội dung và quảng cáo trực tuyến Việt Nam, được phát triển bởi Công ty Cổ phần Công nghệ & Truyền thông Không Gian Số Netspace.

Theo đó, Cổng thông tin được xây dựng nhằm kết nối, cập nhật dữ liệu, hỗ trợ minh bạch hóa hoạt động của hệ sinh thái KOL/KOC, quảng cáo số và sáng tạo nội dung tại Việt Nam; đồng thời góp phần hỗ trợ cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng trong việc xây dựng môi trường truyền thông số chuyên nghiệp, an toàn và phát triển bền vững.

HỒNG HẠNH; ảnh: NHẬT NAM

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/bao-chi/dua-bo-quy-tac-ung-xu-van-hoa-tren-moi-truong-so-vao-thuc-tien-230633.html