Đưa Hà Nội trở thành Thủ đô đáng sống

3 giờ trướcBài gốc

Định hướng mới, thể chế mới

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) định vị rõ “Khu vực nội đô lịch sử” là nơi bảo tồn di sản văn hóa Thăng Long - Hà Nội cùng các giá trị truyền thống. Hơn nữa, việc cải tạo, tái thiết đô thị bắt buộc phải tuân thủ nguyên tắc bảo vệ các di sản văn hóa, lịch sử và không gian kiến trúc (Điều 10 về quy hoạch Thủ đô, Điều 12 về phát triển đô thị và nhà ở).

Đặc biệt, ở Chương IV về phát triển văn hóa - xã hội, Điều 15 được cho là nội dung mang tính bước ngoặt. Dự thảo Luật đưa ra các chính sách ưu đãi để phát triển các trung tâm công nghiệp văn hóa, mở ra cơ chế hợp tác công - tư (PPP) trong quản lý, khai thác và sử dụng các công trình kiến trúc có giá trị…

Về nguồn lực phát triển Thủ đô, Điều 26 quy định các chính sách thu hút đầu tư, ưu đãi, hỗ trợ đầu tư, phát triển doanh nghiệp. Theo đó, các dự án đầu tư mới vào lĩnh vực thể thao, thành lập khu công nghiệp văn hóa, dự án thuộc các ngành công nghiệp văn hóa thuộc diện được hưởng nhiều ưu đãi đầu tư. Đây được đánh giá là lời giải pháp lý cần thiết nhằm khai thác tiềm năng đô thị, thúc đẩy văn hóa, du lịch.

Tiềm năng của di sản Hà Nội hiện chưa được nhận diện đầy đủ. Nguồn: TH

Ngày 17/3 vừa qua, Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới đặt ra yêu cầu rất cao đối với sự phát triển của Thủ đô. Trong lĩnh vực văn hóa, Nghị quyết nhấn mạnh Thủ đô Hà Nội là nơi hội tụ và lan tỏa tinh hoa văn hóa, trí tuệ và nguồn lực của đất nước; đặt văn hóa ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo” là giá trị cốt lõi xuyên suốt, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm, nền tảng hình thành bản lĩnh, trí tuệ và động lực phát triển.

Các chuyên gia kỳ vọng Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) nếu được Quốc hội thông qua sẽ tạo điểm tựa hiện thực hóa tầm nhìn này; đồng thời, mở ra định hướng mới, khung thể chế mới để văn hóa đóng vai trò dẫn dắt sự phát triển, giúp vai trò đầu tàu, điều tiết của Hà Nội rõ nét hơn.

Kiến tạo không gian, bồi đắp chất lượng sống

Theo TS. Lê Thị Minh Lý, Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia, tiềm năng của di sản Hà Nội nằm ở sự đa dạng, song nhiều giá trị vẫn chưa được nhận diện đầy đủ. “Có thể nói Hà Nội là tiềm năng của Việt Nam. Những cơ chế, chính sách phát triển văn hóa rõ ràng sẽ là bệ phóng quan trọng để từ nguồn lực di sản, con người, kinh tế đầu tư, mở ra cơ hội cho Hà Nội”.

Thực tế những năm qua cho thấy cam kết mạnh mẽ của Thủ đô đặt văn hóa vào trung tâm phát triển. Năm 2019, Hà Nội chính thức gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO ở lĩnh vực Thiết kế. Năm 2022, Hà Nội ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TU về phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Hà Nội nhiệm kỳ 2025 - 2030 đặt khát vọng xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc” là tầm nhìn chiến lược dài hạn, thể hiện quyết tâm chính trị cao độ nhằm biến Hà Nội thành trung tâm đại đô thị tiêu biểu, nơi đáng đến và đáng sống.

Gắn với cú hích chính sách là bước đi đột phá mang tính thực tiễn. Hà Nội dần chuyển đổi các di sản công nghiệp cũ thành không gian văn hóa nghệ thuật. Việc tổ chức Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội đã thổi hồn đương đại cho di sản, tạo thêm không gian giải trí, sáng tạo cho người dân Thủ đô.

Đặc biệt, Hà Nội đang tiên phong “thắp sáng” di sản về đêm. Thành công của các tour du lịch đêm như Giải mã Hoàng thành Thăng Long, Đêm thiêng liêng tại Nhà tù Hỏa Lò, hay Đêm Văn Miếu - Quốc Tử Giám… tạo thêm sức hút của tài nguyên văn hóa. Các tuyến phố đi bộ quanh Hồ Gươm, không gian bích họa Phùng Hưng, hay tuyến phố đi bộ Thành cổ Sơn Tây...; những trục đô thị vệ tinh như Hòa Lạc, Đông Anh, Gia Lâm… cũng là cách Hà Nội mở rộng không gian văn hóa cộng đồng.

Có thể nói, đây chính là bản lề để Hà Nội đánh thức “mỏ vàng” di sản, đưa văn hóa thành nguồn lực cốt lõi kiến tạo đô thị, nâng cao chất lượng sống cho người dân và du khách.

Lực đẩy để cất cánh

PGS. TS. Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng, về không gian văn hóa, Hà Nội phải đi đầu, lan tỏa vùng văn hóa, là đặc sắc của nhân loại, là cốt lõi của phát triển công nghiệp văn hóa. Qua đó, phát huy tối đa truyền thống, bản sắc văn hóa - lịch sử phong phú, hào hùng để mang lại đời sống tinh thần tốt hơn nữa cho người dân, cũng là tạo điểm đến hấp dẫn hơn với du khách.

Về quy hoạch, văn hóa Hà Nội phải gắn với phát triển công nghiệp sáng tạo. Hà Nội cần xác định rõ vai trò trung tâm trong mạng lưới văn hóa vùng đồng bằng sông Hồng, phát huy lợi thế của phố cổ, Hồ Tây, sông Hồng, các làng nghề và khu di sản để hình thành không gian sáng tạo có sức lan tỏa.

Theo PGS. TS. Trần Đình Thiên, “Hà Nội phải trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và giao lưu văn hóa của khu vực. Khi tích hợp văn hóa trong quy hoạch sẽ tạo ra một đô thị có chiều sâu, có bản sắc và có khả năng thích ứng. Hà Nội đang có cơ hội để định hình mô hình đô thị của tương lai: một Thủ đô đa tầng, đa không gian, phát triển bằng khoa học, được quản lý bằng công nghệ và nuôi dưỡng bởi văn hóa. Đó cũng là nền tảng để hình thành Thành phố hạnh phúc, nơi người dân được sống trong môi trường hài hòa, văn minh và an toàn”.

Để Hà Nội thực sự vươn tầm Thành phố đáng sống, đạt được mục tiêu “văn minh, hiện đại, hạnh phúc”, cần bắt đầu từ văn hóa. Nhấn mạnh như vậy, TS. Nguyễn Viết Chức, Phó Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn về Văn hóa - Xã hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phân tích, mọi chính sách, mọi công trình, mọi quyết định chiến lược của Thủ đô thời gian tới đều cần hướng đến mục tiêu: làm cho người dân cảm thấy tự hào vì được sống ở Hà Nội, yêu Hà Nội không chỉ bằng cảm xúc mà bằng trách nhiệm công dân.

“Những gì Hà Nội đã và đang làm, từ việc bảo vệ di sản, phục dựng di tích, phát triển các giá trị văn hóa, đến phát động các phong trào sống xanh, bảo vệ môi trường… đều hướng tới Hà Nội - thành phố đáng sống, người dân hạnh phúc. Nếu Hà Nội tiếp tục phát huy những giá trị văn hóa cốt lõi, nhân văn và vì cộng đồng thì Thủ đô sẽ hiện thực hóa được những khát vọng lớn”, TS. Nguyễn Viết Chức nhận định.

Khôi Nguyên

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/dua-ha-noi-tro-thanh-thu-do-dang-song-10413283.html