Đưa hợp tác đường sắt trở thành trụ cột mới trong quan hệ Việt Nam-Pháp

3 giờ trướcBài gốc

Ngày 8/5, tại Hà Nội, Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam đã tổ chức Diễn đàn Đường sắt và Giao thông đô thị Việt Nam-Pháp 2026, qua đó trở thành cầu nối thúc đẩy đối thoại thực chất giữa các bên, nhằm mở ra thêm cơ hội hợp tác chiến lược trong quá tình hiện đại hóa hạ tầng giao thông tại Việt Nam.

Diễn đàn lần này quy tụ nhiều cơ quan quản lý, doanh nghiệp và chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực đường sắt của hai nước, cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn đối với thị trường hạ tầng giao thông Việt Nam.

Theo đại diện Ban tổ chức, Diễn đàn tập trung thảo luận những vấn đề trọng tâm như đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, hệ thống metro đô thị, đào tạo nhân lực và cơ chế tài chính cho các dự án giao thông tương lai.

“Đường ray mới” cho quan hệ đối tác Việt-Pháp

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet nhấn mạnh, hợp tác đường sắt đang trở thành một trong những trụ cột quan trọng trong quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Pháp, đặc biệt sau chuyến thăm Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vào tháng 10/2024 và chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Emmanuel Macron trong năm 2025.

Ông cho biết, hai nước đã ký nhiều văn kiện hợp tác quan trọng trong lĩnh vực giao thông, trong đó có Biên bản ghi nhớ giữa Cơ quan Phát triển Pháp (AFD), Công ty Đường sắt quốc gia Pháp (SNCF) và Bộ Xây dựng Việt Nam về đào tạo cán bộ quản lý dự án đường sắt, qua đó cho thấy quyết tâm thúc đẩy hợp tác dài hạn giữa hai bên.

Đại sứ Olivier Brochet đặc biệt nhấn mạnh, Pháp có 4 thế mạnh nổi bật có thể đồng hành cùng Việt Nam trong phát triển đường sắt tốc độ cao và metro đô thị.

Thứ nhất, Pháp sở hữu kinh nghiệm lâu năm với hơn 125 năm phát triển metro, hơn 40 năm vận hành đường sắt cao tốc cùng mạng lưới 2.700 km TGV kết nối nhiều thành phố lớn.

Thứ hai, các doanh nghiệp Pháp đã tham gia triển khai nhiều dự án đường sắt quốc tế, tiêu biểu như tuyến cao tốc Tangier - Casablanca tại Morocco hay dự án đường sắt tốc độ cao Quebec - Toronto ở Canada.

Thứ ba, Pháp được đánh giá có năng lực đổi mới công nghệ mạnh với các giải pháp về tín hiệu, điện khí hóa, vận hành, đồng thời từng lập kỷ lục tốc độ tàu 574,8 km/h.

Cuối cùng, hệ thống tiêu chuẩn mở ERTMS của Pháp hiện đã được triển khai tại hơn 51 quốc gia, góp phần bảo đảm an toàn, tăng khả năng tương thích quốc tế và hạn chế phụ thuộc vào công nghệ độc quyền.

Theo ông Dương Hồng Anh, Phó Cục trưởng Cục Đường sắt Việt Nam, quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Pháp đang tiếp tục phát triển mạnh mẽ, trong đó hợp tác giao thông, đặc biệt là đường sắt và đường sắt đô thị, được xem là lĩnh vực giàu tiềm năng và mở ra nhiều cơ hội hợp tác thực chất, lâu dài giữa hai nước.

Đánh giá cao sự hiện diện của nhiều tập đoàn và doanh nghiệp hàng đầu của Pháp như Alstom, SNCF, Systra hay Thales, ông Dương Hồng Anh cho rằng, điều này thể hiện sự quan tâm lớn của Pháp đối với thị trường đường sắt Việt Nam cũng như niềm tin vào triển vọng hợp tác song phương trong tương lai.

“Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với định hướng hiện đại hóa toàn diện hệ thống đường sắt quốc gia, ưu tiên phát triển tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, các tuyến kết nối liên vùng, cảng biển, sân bay và mạng lưới metro tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh.

Trong quá trình đó, Việt Nam đánh giá cao kinh nghiệm và công nghệ của Pháp trong các lĩnh vực đường sắt cao tốc, giao thông đô thị, tín hiệu điều khiển, quản lý an toàn, phát triển xanh và chuyển đổi số; đồng thời mong muốn mở rộng hợp tác không chỉ ở cung cấp công nghệ, thiết bị mà còn ở quy hoạch, đào tạo nhân lực, chuyển giao công nghệ và phát triển công nghiệp đường sắt trong nước”, ông Dương Hồng Anh cho hay.

Diễn đàn bao gồm hai phiên chính, bao gồm phần Hội thảo trao đổi kinh nghiệm do ông Diego Diaz, Giám đốc Hợp tác quốc tế Tổng công ty Đường sắt quốc gia Pháp (SNCF) chủ trì, cùng phần trình bày tham luận về về giao thông xanh, an toàn và phát triển bền vững trong lĩnh vực đường sắt.

Trong khuôn khổ Diễn đàn, đại diện các doanh nghiệp và tổ chức hai nước đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn về phát triển metro, đường sắt tốc độ cao và mô hình giao thông đô thị thông minh.

Tăng tốc tham vọng đường sắt Việt Nam

Trao đổi bên lề Diễn đàn, Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet cho biết, tuyến metro số 3 Hà Nội là một trong những biểu tượng hợp tác tiêu biểu giữa hai nước trong hơn 20 năm qua, với khoản vốn ODA từ Pháp lên tới 520 triệu Euro.

Trong đó, ông đánh giá đoạn trên cao của tuyến metro hiện vận hành hiệu quả, đồng thời cho rằng, dự án đã góp phần giúp Việt Nam tiếp cận và từng bước làm chủ mô hình giao thông đô thị hiện đại.

Đại sứ cũng nhấn mạnh, Pháp đang thúc đẩy hợp tác sâu hơn với Việt Nam trong đào tạo nhân lực, chuyển giao công nghệ và hỗ trợ phát triển đường sắt tốc độ cao, trong đó có nghiên cứu nâng cấp tuyến Hà Nội - Hải Phòng.

Theo ông, mục tiêu của các doanh nghiệp và đối tác Pháp không chỉ là xây dựng hạ tầng mà còn đồng hành lâu dài để Việt Nam từng bước nâng cao năng lực vận hành và làm chủ hệ sinh thái công nghiệp đường sắt.

Thông tin thêm về tình hình hợp tác Việt Nam-Pháp trong lĩnh vực giao thông vận tải, ông Diego Diaz cho biết SNCF đang phối hợp triển khai chương trình đào tạo nguồn nhân lực đường sắt tốc độ cao cho Việt Nam theo đề xuất của Bộ Giao thông Vận tải từ năm 2025.

Theo ông, chương trình được thiết kế riêng cho nhu cầu của Việt Nam sau quá trình khảo sát, làm việc trực tiếp với ngành đường sắt Việt Nam vào tháng 10/2025, trong đó khoảng 100 cán bộ sẽ được đào tạo tại Hà Nội, 30 cán bộ tham gia chương trình chuyên sâu tại Morocco và một số nhóm khác sẽ được đào tạo tại Paris.

Giám đốc Hợp tác quốc tế của SNCF cũng khẳng định, kinh nghiệm đồng hành cùng Morocco triển khai tuyến Al Boraq, tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên tại châu Phi, cho thấy yếu tố quan trọng nhất là xây dựng quan hệ đối tác dài hạn thay vì chỉ dừng ở hợp đồng kỹ thuật.

Theo ông, SNCF không chỉ tham gia từ giai đoạn chuẩn bị, vận hành đến chuyển giao công nghệ mà còn tiếp tục duy trì hợp tác sau khi tuyến đi vào khai thác thông qua các liên doanh đào tạo và bảo trì, nhằm giúp đối tác từng bước làm chủ hệ thống đường sắt cao tốc một cách bền vững.

Đại diện cho 15 doanh nghiệp Pháp tham gia diễn đàn, ông Toby Tiberghien, Giám đốc điều hành khu vực Đông Á của Tập đoàn Alstom nhấn mạnh tầm quan trọng của chiến lược dài hạn trong phát triển đường sắt tốc độ cao, cho rằng các dự án cần được xây dựng trên nền tảng tiêu chuẩn phù hợp, kinh nghiệm vận hành và khả năng tối ưu chi phí trong suốt vòng đời khai thác.

Thông tin về thế hệ tàu cao tốc Avelia Horizon mới, đại diện Alstom cho biết, dòng tàu này có thể giảm hơn 20% mức tiêu thụ năng lượng và 30% chi phí bảo trì, đồng thời đánh giá cao việc Việt Nam hợp tác với SNCF trong đào tạo và vận hành đường sắt cao tốc.

Ông Tiberghien cũng khẳng định, tập đoàn sẵn sàng đồng hành lâu dài với Việt Nam thông qua chuyển giao công nghệ, đào tạo kỹ sư và phát triển các dự án metro, đường sắt tốc độ cao cùng đối tác trong nước.

Một số hình ảnh tại sự kiện: