Theo dự báo, nhiệt độ thấp nhất trong đợt rét này tại vùng thấp dao động 16-18°C, vùng cao 8-10°C, riêng khu vực núi cao có nơi xuống 3-5°C. Tại xã Bản Hồ, thuộc thị xã Sa Pa cũ (tỉnh Lào Cai), những ngày gần đây nhiệt độ giảm sâu, ban đêm có thời điểm xuống khoảng 5°C, sáng sớm xuất hiện sương muối.
Trên một số tuyến đường của xã, vẫn còn tình trạng trâu, bò được thả rông trên nương, ven đường giao thông hoặc gần khu dân cư. Theo anh Phùng Láo San, người dân thôn Bản Sái, tập quán chăn thả này đã tồn tại nhiều năm, song thời gian gần đây đã giảm khi được chính quyền và thôn bản tuyên truyền.
Gia đình anh San đã đưa đàn trâu, bò gồm 5 con về nuôi nhốt, che chắn chuồng trại, sưởi ấm và chủ động dự trữ rơm, trồng thêm cỏ voi, bổ sung ngô hạt làm thức ăn. “Nuôi nhốt giúp chúng tôi chống rét cho gia súc, đồng thời quản lý tốt tài sản, tránh tình trạng trâu, bò bị thất lạc, ngã xuống vực hoặc phá hoại hoa màu của các hộ dân khác”, anh Kiêm chia sẻ.
Gia súc được người dân nuôi nhốt, che chắn chuồng trại, sưởi ấm và chủ động dự trữ rơm, trồng thêm cỏ voi, bổ sung ngô hạt làm thức ăn.
Ông Phùng Ông Sủ, Trưởng thôn Bản Sái cho biết, thôn đã tăng cường tuyên truyền, vận động người dân thay đổi tập quán chăn thả thông qua hệ thống loa truyền thanh và các nhóm mạng xã hội. Mới đây, địa phương đã đưa quy định cấm thả rông gia súc vào hương ước, quy ước của thôn bản để người dân cùng thực hiện.
“Trường hợp thả rông gia súc gây thiệt hại mùa màng, tài sản của các hộ khác thì chủ vật nuôi phải bồi thường. Trong những ngày rét đậm, rét hại, nếu phát hiện trâu, bò bị thả rông, thôn, bản sẽ trực tiếp nhắc nhở; trường hợp không chấp hành để xảy ra thiệt hại thì hộ dân phải tự chịu trách nhiệm, việc này khiến người dân có ý thức hơn”, ông Sủ nói.
Ông Phạm Văn Quảng, Chủ tịch UBND xã Bản Hồ cho biết, toàn xã hiện có gần 3.000 con gia súc và hơn 10 ha cây dược liệu, rau màu vụ đông. Ngày 20/1, UBND xã đã ban hành văn bản yêu cầu các thôn triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống rét cho cây trồng, vật nuôi; đưa gia súc chăn thả trong rừng về nuôi nhốt tại chuồng hoặc khu vực kín gió; không chăn thả, không cho trâu, bò làm việc khi xảy ra rét đậm, rét hại; chủ động dự trữ đầy đủ thức ăn cho đàn vật nuôi trong suốt thời gian rét kéo dài. Đối với cây trồng, người dân được hướng dẫn che phủ nilon, tưới nước tan sương vào buổi sáng và ưu tiên sử dụng các giống cây ưa lạnh nhằm hạn chế thiệt hại do sương muối và giá rét.
"Bên cạnh đó, địa phương đã thực hiện xây dựng lại hương ước, quy ước của từng thôn bản về việc cấm chăn thả gia súc, để chính người dân vận động, tuyên truyền cho gia đình để thực hiện, triển khai trong thời gian tới tốt nhất", ông Quảng nói.
Ở xã Tả Phìn (tỉnh Lào Cai), người dân chủ yếu trồng địa lan, nhất chi mai và cây cảnh phục vụ thị trường Tết Nguyên đán. Khi thời tiết chuyển rét, các hộ đã chủ động di chuyển cây xuống những khu vực thấp, ấm hơn như xã Cốc San để ủ ấm, bảo đảm cây ra hoa đúng dịp Tết. Một số hộ chăn nuôi cũng đưa gia súc xuống vùng thấp nhằm tránh rét.
Người dân xã Tả Phìn đưa cây trồng, vật nuôi xuống vùng thấp để ủ ấm, tránh rét. Theo chính quyền địa phương, vụ hoa Tết năm nay, địa phương dự kiến cung cấp ra thị trường trên 20.000 chậu địa lan. Trong ảnh: Lãnh đạo UBND xã Tả Phìn đã trực tiếp xuống các điểm tập kết tránh rét cho hoa lan tại xã Cốc San để thăm hỏi, động viên các hộ nông dân.
Theo ông Vũ Xuân Quý, Chủ tịch UBND xã Tả Phìn, những năm gần đây, tổng đàn trâu, bò trên địa bàn giảm đáng kể do người dân chuyển hướng sang phát triển cây, hoa cảnh. Hiện, hoạt động chăn nuôi gia súc chủ yếu mang tính nhỏ lẻ, phục vụ sản xuất trong hộ gia đình.
“Người dân đã chủ động di chuyển trâu, bò xuống vùng thấp, nhờ người thân, họ hàng hỗ trợ nuôi nhốt nên không phát sinh khó khăn. Toàn bộ gia súc đều được tiêm phòng đầy đủ theo quy định, đến nay chưa ghi nhận trường hợp dịch bệnh hay thiệt hại do rét”, ông Quý cho biết.
Xã Y Tý, tỉnh Lào Cai nằm ở độ cao hơn 2.000 mét so với mực nước biển, nơi đây nhiều lần ghi nhận băng tuyết, nhiều thời điểm, nhiệt độ giảm sâu, xuống đến 0 độ C. Ông Lù A Sính, Phó Chủ tịch UBND xã Y Tý cho biết, tổng số gia súc trên địa bàn là hơn 12.800 con, trước diễn biến rét đậm, rét hại, địa phương đã xây dựng phương án phòng, chống rét cho đàn gia súc và cây trồng, đồng thời tổ chức tuyên truyền đến từng thôn, bản.
Các hộ chăn nuôi được hướng dẫn gia cố chuồng trại, che chắn kín gió, không thả rông trâu bò khi nhiệt độ xuống thấp, chủ động dự trữ rơm rạ, nấu cám, bổ sung thức ăn tinh, thức ăn xanh cho vật nuôi. Qua kiểm tra thực tế, 100% hộ chăn nuôi trên địa bàn đã thực hiện nhốt chuồng trong những ngày rét đậm, rét hại; không ghi nhận trường hợp trâu, bò bị chết do rét trong đợt rét vừa qua.
Cùng với chăn nuôi, xã cũng chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện khí hậu mùa đông.
Các hộ gia đình đốt lửa sưởi ấm đàn bò trong những ngày giá rét. Ảnh: A Lù.
Bên cạnh đó, các địa phương tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân các biện pháp, kỹ năng phòng, chống rét an toàn, hiệu quả, đặc biệt đối với người cao tuổi, người có bệnh nền và trẻ em. Nhà trường được yêu cầu căn cứ diễn biến nhiệt độ ngoài trời để chủ động cho học sinh nghỉ học theo quy định, đồng thời bảo đảm an toàn cho học sinh trong quá trình học tập và di chuyển.
Ngày 21/1, Tỉnh Đoàn Lào Cai cũng đã ban hành văn bản chỉ đạo các cơ sở Đoàn xã, phường trên địa bàn chủ động ứng phó với không khí lạnh, rét đậm, rét hại.
Thành Đạt