Đức cải cách tình báo trong bối cảnh an ninh châu Âu thay đổi

6 giờ trướcBài gốc

Helmut Schmidt, cựu Thủ tướng Tây Đức, từng nói đùa rằng, ông thà đọc báo còn hơn nghe báo cáo từ Cơ quan Tình báo Liên bang Đức (BND).

Trụ sở cơ quan tình báo đối ngoại Đức BND. Nguồn: bauwerk-perspektiven

Trong nhiều thập niên, BND - cơ quan tình báo đối ngoại của Đức - bị ràng buộc pháp lý chặt chẽ và chủ yếu làm nhiệm vụ thu thập, phân tích thông tin.

Điều đó có thể sắp thay đổi. Chính phủ Đức đang chuẩn bị sửa đổi Luật BND, dự kiến trình Nội các và Quốc hội trong thời gian tới. Giới chức Đức cho rằng, đây có thể là cuộc cải cách lớn nhất trong lịch sử cơ quan này, được xem như một bước ngoặt đối với ngành tình báo trong bối cảnh môi trường an ninh châu Âu thay đổi nhanh chóng.

Mục tiêu của cải cách là giúp BND hoạt động hiệu quả hơn trong một thế giới ngày càng bất ổn. Trong thời gian dài, cơ quan này bị ràng buộc bởi các phán quyết của tòa án, cơ chế giám sát chặt chẽ và các quy định bảo vệ dữ liệu nghiêm ngặt.

Tại Đức, ký ức về Gestapo của Đức Quốc xã vẫn còn ảnh hưởng lớn, do đó, hoạt động tình báo hiện nay luôn bị kiểm soát rất chặt, khiến BND chủ yếu chỉ làm nhiệm vụ thu thập và phân tích thông tin thay vì chủ động can thiệp.

Theo các đề xuất cải cách, BND có thể được trao thêm quyền tiến hành các hoạt động an ninh mạng, mở rộng quyền thu thập và phân tích dữ liệu internet, lưu trữ dữ liệu lâu hơn và trong một số trường hợp có thể truy cập nội dung thông tin liên lạc thay vì chỉ dữ liệu kỹ thuật. Một đề xuất khác là cho phép chính phủ tuyên bố tình trạng “tình báo đặc biệt” trong các tình huống khủng hoảng an ninh, khi đó quyền hạn của cơ quan này sẽ được mở rộng.

Những thay đổi này diễn ra trong bối cảnh Đức tăng mạnh chi tiêu quốc phòng và an ninh. Năm nay, ngân sách của BND tăng khoảng 25% lên hơn 1,5 tỷ euro, phần lớn dành cho các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, giám sát vệ tinh và phân tích dữ liệu lớn.

Một trong những lý do quan trọng thúc đẩy cải cách là các mối đe dọa an ninh phi truyền thống ngày càng gia tăng, bao gồm tấn công mạng, phá hoại cơ sở hạ tầng và chiến dịch thông tin sai lệch.

“Nếu có các cuộc tấn công nhằm vào nước Đức, chúng tôi không thể chỉ đứng nhìn. Chúng tôi cũng phải có khả năng tự bảo vệ,” ông Thorsten Frei, quan chức phụ trách cải cách tình báo tại Văn phòng Thủ tướng Đức, cho biết.

Ngoài ra, Đức cũng muốn giảm sự phụ thuộc vào thông tin tình báo từ các đồng minh, đặc biệt là Mỹ. Trong nhiều năm, Đức và nhiều nước châu Âu phụ thuộc đáng kể vào thông tin tình báo từ Washington. “Chúng tôi muốn tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Mỹ. Nhưng nếu một Tổng thống Mỹ trong tương lai quyết định hành động một mình mà không có châu Âu, thì chúng tôi phải có khả năng tự đứng trên đôi chân của mình,” ông Marc Henrichmann, Chủ tịch Ủy ban Quốc hội giám sát các cơ quan tình báo Đức, nói.

Một số quan chức Đức cho rằng việc phụ thuộc quá nhiều vào thông tin tình báo từ bên ngoài có thể tạo ra rủi ro chiến lược. Ông Johann Wadephul, Ngoại trưởng Đức, từng cảnh báo rằng nếu không có thông tin tình báo từ Mỹ, Đức sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc đảm bảo an ninh.

Tuy nhiên, kế hoạch cải cách vẫn đối mặt nhiều trở ngại, bao gồm tranh chấp quyền hạn giữa các cơ quan và các rào cản pháp lý. Trong nhiều năm, Tòa án Hiến pháp Đức thường xuyên yêu cầu sửa luật nhằm bảo vệ quyền riêng tư, đặc biệt trong các hoạt động giám sát ở nước ngoài. Giáo sư Christoph Meyer tại King’s College London cho rằng, luôn tồn tại sự đánh đổi giữa quyền riêng tư và an ninh tập thể, và các chính phủ phải tìm cách cân bằng hai mục tiêu này.

Dù còn nhiều tranh luận, nhiều nhà lập pháp Đức cho rằng, cải cách là cần thiết để nước này có thể tự bảo vệ mình tốt hơn trong bối cảnh an ninh toàn cầu ngày càng phức tạp. “Những điều từng được coi là chắc chắn trước đây không còn đúng nữa. Trong bối cảnh hiện nay, cơ quan tình báo Đức phải hoạt động ở mức năng lực cao hơn nhiều,” Thủ tướng Đức Friedrich Merz nói.

Ngọc Lâm

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/duc-cai-cach-tinh-bao-trong-boi-canh-an-ninh-chau-au-thay-doi-743224.html