Nhà máy lọc dầu PCK Schwedt.
Đức đang tìm kiếm các giải pháp để chuyển hướng nguồn cung dầu thô tới nhà máy lọc dầu PCK Schwedt sau khi Nga tuyên bố sẽ dừng vận chuyển dầu Kazakhstan qua đường ống Druzhba từ ngày 1/5, khiến khoảng 43.000 thùng/ngày (bpd) đứng trước nguy cơ bị gián đoạn.
Berlin hiện đang đàm phán với Ba Lan về việc vận chuyển nguồn dầu thay thế qua cảng Gdansk, từ đó có thể tiếp tục chuyển tới Schwedt - nhà máy lọc dầu cung cấp phần lớn nhiên liệu cho miền đông nước Đức, bao gồm cả Berlin. Nhà máy này đã nhiều lần trở thành điểm nghẽn kể từ khi Đức giảm phụ thuộc vào dầu Nga, và sự gián đoạn mới nhất cho thấy hệ thống gần như không còn dư địa linh hoạt.
Năm ngoái, Kazakhstan đã xuất khẩu 2,146 triệu tấn dầu sang Đức qua đường ống Druzhba, tăng 44% so với năm 2024, trong khi riêng quý I năm nay đạt thêm 730.000 tấn.
Ba Lan cho biết có đủ năng lực kỹ thuật để tiếp nhận thêm lưu lượng, nhưng việc tiếp cận cảng, lịch trình vận chuyển, nguồn cung dầu và cấu hình nhà máy lọc dầu đều là những yếu tố quan trọng. Việc thay thế dầu vận chuyển bằng đường ống bằng dầu đường biển hiếm khi có thể thực hiện theo tỷ lệ "một đổi một".
Diễn biến này cũng làm sống lại một điểm yếu cũ trong an ninh năng lượng của châu Âu: cơ sở hạ tầng có thể được đa dạng hóa trên lý thuyết, nhưng trên thực tế vẫn tập trung, khi tuyến Druzhba vẫn đi qua lãnh thổ Nga.
Các phương án thay thế cho Schwedt vẫn tồn tại, nhưng tốn kém hơn và phức tạp hơn. Nhà máy ngày càng phụ thuộc vào nguồn dầu qua tuyến Baltic và cảng Rostock của Đức, nhưng các kênh này cũng có giới hạn.
Sự việc này còn phát đi một tín hiệu lớn hơn đối với thị trường dầu mỏ: những gì tưởng như là gián đoạn nguồn cung khu vực thực chất đang làm gia tăng "phí bảo hiểm" liên quan đến an ninh logistics, chứ không chỉ là vấn đề nguồn cung dầu thô.
Tại châu Âu, có dầu là một chuyện - vận chuyển được dầu lại là chuyện khác.
Và sự khác biệt đó ngày càng trở nên quan trọng đối với giá cả, biên lợi nhuận lọc dầu, cũng như giá trị của các tuyến cung ứng không phụ thuộc Nga.
Bình An