LS Hà Đăng Luyện – Giám đốc Công ty TNHH LS Hà.
Một năm trôi qua với vô vàn kỷ niệm, câu chuyện vui buồn… LS có thể kể lại hay chia sẻ một câu chuyện (tình huống) liên quan đến đối tượng DN, doanh nhân mà LS cảm thấy ấn tượng, ý nghĩa, để lại dấu ấn sâu sắc nhất trong năm qua?
Có những năm trôi qua rất nhanh. Nhưng có những năm, chỉ cần một biến cố thôi, cũng đủ để thay đổi cách một doanh nhân nhìn nhận về sự nghiệp, niềm tin và chính mình. Năm qua, có một câu chuyện, một doanh nhân để lại trong tôi rất nhiều cảm xúc. Anh là người gây dựng DN từ hai bàn tay trắng. Hơn mấy chục năm lăn lộn thương trường, anh và nhiều DN luôn tin rằng: “Làm ăn với nhau, quan trọng nhất là chữ “Tín”.
Khi mở rộng kinh doanh, anh ký một hợp đồng hợp tác, chỉ đơn giản là tin vào một tương lai cùng nhau làm ăn, cùng nhau thắng lợi. Nhưng thị trường không đi theo kế hoạch như anh và đối tác đã thỏa thuận. Dự án dở dang, và niềm tin… bị hiểu sai.
Một ngày, thay vì cuộc hẹn bàn phương án tháo gỡ, anh nhận được giấy “triệu tập” của cơ quan điều tra...
Nhận cuộc gọi của anh lúc nửa đêm, tôi cũng không khỏi bàng hoàng trước thông tin anh vướng "hình sự" trong hoạt động kinh doanh. Tôi biết anh cũng được khoảng thời gian khá dài, trong hành trình xây dựng thương hiệu của mình anh không cho phép mình làm sai pháp luật, kể cả những việc tưởng chừng đơn giản, thường gặp trong giao dịch bất động sản nhưng anh vẫn cương quyết từ chối.
Tôi nhìn điện thoại và biết rằng, phải có việc “nghiêm trọng” lắm anh mới gọi, bởi trước giờ tôi chưa từng thấy anh gọi ngoài giờ làm việc. Khoảnh khắc ấy, anh nói: “Tôi chưa từng sợ khó, chỉ sợ mình làm đúng mà vẫn bị coi là sai”… Những ngày sau đó là chuỗi thời gian nặng nề nhất trong sự nghiệp của anh. DN của anh vẫn phải vận hành; Người lao động vẫn trông chờ vào lương mỗi tháng; Nhưng người đứng đầu lại phải đi giải trình, chứng minh rằng “mình không phải kẻ gian dối”.
Đồng hành cùng anh trong suốt quá trình giải trình, cung cấp hồ sơ tôi mới thấy được đời doanh nhân sao mà khốc liệt quá. Họ là những người chấp nhận rủi ro, nhưng họ cần được bảo vệ trước những rủi ro pháp lý mang tính “hành chính hóa” hoặc “hình sự hóa” các giao dịch dân sự. Cuối cùng, sự thật được làm rõ. Vụ việc được khẳng định là “tranh chấp kinh doanh”, không phải tội phạm. DN được bảo toàn. Nhưng điều anh nhận ra còn lớn hơn cả một vụ việc được giải quyết. Anh nói với tôi, sau tất cả: “Từ nay, tôi vẫn tin người - nhưng tôi tin bằng cả trái tim và… một hệ thống pháp lý vững chắc”.
Trải qua một năm đầy “thanh lọc” của môi trường pháp lý. Chúng tôi cảm nhận được đây không đơn thuần chỉ là câu chuyện pháp lý mà đó là bản lĩnh của một doanh nhân, một DN: Dám làm; Dám chịu và dám đứng thẳng lưng khi bị thử thách. Pháp luật, suy cho cùng, không phải để trói buộc người làm ăn chân chính, mà là tấm khiên giúp họ đi xa hơn, vững vàng hơn trên con đường đầy biến động. Đời doanh nhân không phải không bao giờ vấp ngã, mà là dám bước tiếp, tỉnh táo hơn, mạnh mẽ hơn sau mỗi biến cố!
Với tình huống, vướng mắc đó của DN, LS đã tư vấn, hỗ trợ giải quyết cho họ như thế nào, kết quả cụ thể ra sao?
Khi DN ấy tìm đến tôi, họ không hỏi trước: “Có thắng không?”. Họ chỉ hỏi một câu rất thật: “Liệu tôi còn con đường nào để chứng minh mình làm ăn đàng hoàng?”. Việc đầu tiên tôi không làm là tranh luận pháp lý, phân tích pháp lý, mà là giúp DN bình tĩnh lại. Bởi trong những vụ việc có nguy cơ hình sự hóa quan hệ kinh doanh, sai lầm lớn nhất là phản ứng trong hoảng loạn.
Khi đó, chúng ta phải đặt mình vào đúng vai trò của một DN và cùng nhau làm các việc như: Phân tích toàn bộ hợp đồng, phụ lục, email, tin nhắn; Chỉ ra trong hợp đồng “không có điều khoản nào thể hiện ý chí chiếm đoạt”; Dòng tiền có thật, nhưng mục đích là đầu tư - hợp tác, không phải vay mượn hay lừa đảo. Từ đó chuyển “nghi ngờ” thành “câu chuyện có logic pháp lý”; Hệ thống hóa diễn biến theo dòng thời gian; Giải thích vì sao dự án thất bại là rủi ro thị trường, không phải thủ đoạn; Làm rõ thiện chí khắc phục, đàm phán của DN. Việc làm cuối cùng là “bảo vệ doanh nhân đúng vai trò”; Đồng thời hướng dẫn họ cách làm việc với cơ quan điều tra, theo hướng không né tránh, không đối đầu mà cung cấp thông tin đúng - đủ - nhất quán.
Quá trình điều tra xác minh, cơ quan tiến hành tố tụng xác định: “Không có dấu hiệu tội phạm”, vụ việc được nhìn nhận là “tranh chấp dân sự - kinh doanh”. Doanh nhân không bị khởi tố; DN không bị áp lực hình sự và hoạt động sản xuất - kinh doanh được duy trì… Nhưng có một “kết quả” khác, không nằm trong văn bản… Có những lúc, doanh nhân không cần một LS thật “sắc”, mà cần một người đủ tỉnh, đủ hiểu và đủ bản lĩnh để đứng cùng họ trong lúc khó nhất.
Sau vụ việc này, gợi mở, để lại cho LS những cảm xúc, kinh nghiệm gì? Đâu là lời khuyên hữu ích LS đưa ra cho họ để không còn phải chứng kiến những câu chuyện, tình huống đau lòng, đáng tiếc đó?
Qua việc này nhắc nhở tôi rằng: Một hợp đồng sơ sài có thể xóa sạch công sức cả đời…; Một chữ ký vội vàng có thể kéo theo hệ lụy vượt xa dự đoán. Và phòng ngừa pháp lý luôn rẻ hơn rất nhiều so với xử lý khủng hoảng.
Nếu được nói một điều duy nhất, tôi sẽ nói thế này: “Đừng đợi đến khi gặp rủi ro mới tìm LS; Hãy để LS tham gia ngay từ khi bạn còn đang tin tưởng!”.
Tôi cũng khuyến cáo các DN, doanh nhân: Không nhận - không chuyển tiền ngoài hợp đồng; Mọi thỏa thuận đều phải được “viết ra, ký tên, lưu vết”; Phân định rạch ròi: Đầu tư - vay - hợp tác - đặt cọc và đặc biệt: “Nếu một giao dịch khiến bạn phải giải thích quá nhiều bằng miệng, thì nó đang thiếu nền tảng pháp lý”.
Lâm Quỳnh