Đừng để sự cố nhỏ kéo theo áp lực tâm lý lớn

2 giờ trướcBài gốc

Ở lứa tuổi vị thành niên, một trong những điều dễ xảy ra nhất là trước các kỳ thi quan trọng là xu hướng đánh giá toàn bộ kết quả chỉ từ một vài dấu hiệu nhỏ. Nhiều học sinh bước vào phòng thi với tâm thế: nếu làm không tốt một câu nào đó thì cả bài thi coi như thất bại.

Thực tế, đây là một "bẫy tâm lý" khá phổ biến. Khi não bộ quá tập trung vào một câu khó hoặc một lỗi sai, cảm giác lo lắng sẽ tăng lên, kéo theo sự giảm sút về khả năng tập trung và xử lý thông tin ở những phần còn lại của bài thi.

Điều tôi quan sát thấy ở nhiều học sinh cuối cấp là các em không chỉ áp lực vì kỳ thi, mà còn áp lực vì sợ làm người thân thất vọng.

Có những em học lực tốt nhưng vẫn mang theo cảm giác, nếu kết quả không như mong muốn thì mình đã phụ công cha mẹ hoặc không đáp ứng được kỳ vọng của mọi người. Chính những suy nghĩ đó đôi khi tạo áp lực lớn hơn cả đề thi.

Sáng mai, học sinh bước vào ngày thi đầu tiên, Kỳ thi Tốt nghiệp THPT 2026.

Vì vậy, điều học sinh cần chuẩn bị lúc này không chỉ là kiến thức mà còn là một "điểm neo tâm lý".
Các em cần tự nhắc mình rằng một câu hỏi chỉ là một phần rất nhỏ của cả bài thi và bài thi cũng chỉ là một cột mốc trong hành trình trưởng thành. Kết quả của một buổi thi không thể định nghĩa toàn bộ giá trị của một con người.

Trong phòng thi, thay vì liên tục tự đánh giá mình đang làm tốt hay không, điểm cao hay thấp, học sinh nên tập trung vào câu hỏi đang ở trước mắt. Khi sự chú ý được đặt vào việc giải quyết từng nhiệm vụ cụ thể, não bộ sẽ hoạt động hiệu quả hơn và giảm được áp lực không cần thiết.

Đêm trước kỳ thi, điều quan trọng nhất không phải là cố gắng học thêm thật nhiều mà là giữ cho cơ thể được nghỉ ngơi đầy đủ, duy trì nhịp sinh hoạt ổn định để vào phòng thi với một tâm thế bình tĩnh. Khi đó, các em có thể phát huy tối đa năng lực của mình.

Quá áp lực, học sinh quên hết kiến thức

Ở lứa tuổi học sinh, khi gặp một sự cố bất ngờ, các em có xu hướng nghĩ đến hậu quả trước khi nghĩ đến giải pháp. Chỉ trong vài phút, nhiều học sinh có thể tự hình dung rằng mình đã đánh mất cơ hội, làm hỏng kỳ thi hoặc không còn khả năng làm bài tốt nữa. Với tâm lý đó, không ít em bị cuống, áp lực và quên hết kiến thức.

Nhưng trong rất nhiều trường hợp, sự cố ban đầu không phải nguyên nhân làm kết quả giảm sút.

Điều gây ảnh hưởng nhiều hơn lại là trạng thái hoảng loạn xuất hiện sau đó. Khi lo lắng tăng cao, khả năng tập trung, ghi nhớ và xử lý thông tin của não bộ đều giảm xuống.

Vì vậy, khi phát hiện quên giấy tờ hoặc đồ dùng học tập, việc đầu tiên không phải là trách móc bản thân mà hãy bình tĩnh xác định vấn đề và tìm kiếm sự hỗ trợ từ cán bộ coi thi, giáo viên hoặc lực lượng tình nguyện tại điểm thi. Thực tế cho thấy phần lớn những tình huống này đều có hướng xử lý phù hợp, tạo điều kiện cho thí sinh dự thi.

Điều quan trọng các em cần nhớ là: một sự cố không quyết định cả kỳ thi, giống như một câu hỏi khó không quyết định cả bài thi. Điều quyết định nhiều hơn là khả năng các em lấy lại sự bình tĩnh và tập trung vào những gì mình vẫn còn có thể làm được ở thời điểm đó.

Cảm giác kiểm soát là một yếu tố rất quan trọng giúp con người vượt qua áp lực. Khi học sinh chuyển sự chú ý từ nỗi sợ sang giải pháp, não bộ sẽ dần ổn định trở lại và có thể tiếp tục làm bài với trạng thái tốt nhất có thể.

Ngày mai, các em bước vào kỳ thi quan trọng và điều đáng quý nhất không phải là việc các em có làm bài hoàn hảo nhất hay không, mà hãy tin mình đã nỗ lực hết mình trong một quá trình dài. Kỳ thi là cột mốc trong hành trình trưởng thành mà thôi.

Mỗi học sinh sẽ có một hành trình riêng. Vì vậy, thay vì mang theo quá nhiều áp lực, các em hãy mang theo sự tin tưởng vào những gì mình đã cố gắng trong suốt thời gian qua.

Do đó, để làm tốt bài thi, đêm nay các em cần ngủ đủ giấc, nhớ hẹn giờ và nhờ sự hỗ trợ của người thân để thức dậy sớm, giữ sự tỉnh táo để bước vào phòng thi với tâm thế bình tĩnh, tự tin làm bài thi. Chỉ có như vậy, các em sẽ có cơ hội phát huy tốt nhất năng lực thật sự của mình.

Ngày 11/6, hơn 1,2 triệu thí sinh trên toàn quốc bắt đầu bước vào Kỳ thi Tốt nghiệp THPT. Ngày thi đầu tiên, thí sinh thực hiện môn thi Ngữ văn và Toán. Ngày 12/6, thí sinh dự thi các môn tự chọn và kết thúc kỳ thi vào trưa cùng ngày.

Nguyễn Đình Sơn, Chuyên gia tâm lý - Hội Tâm lý Giáo Dục Hà Nội

Nguồn Tiền Phong : https://tienphong.vn/dung-de-su-co-nho-keo-theo-ap-luc-tam-ly-lon-post1850263.tpo