Khi nhu cầu điện năng của trung tâm dữ liệu ngày càng trở nên gay gắt, giới tinh hoa công nghệ đang buộc phải đẩy ranh giới tìm kiếm các nguồn năng lượng mới ra những vùng biển xa xôi và kỳ lạ nhất của hành tinh.
Microsoft gần đây đã đưa các trung tâm dữ liệu ra biển để tận dụng năng lượng tái tạo dồi dào.
Đánh thức sức mạnh vô tận từ lòng đại dương để nuôi các trung tâm dữ liệu
Panthalassa đã dành trọn một thập kỷ để nghiên cứu và phát triển công nghệ năng lượng đại dương độc đáo của mình. Hệ thống này tận dụng chuyển động nhấp nhô liên tục của những con sóng để ép nước chảy qua một hệ thống tua-bin, từ đó sản xuất ra nguồn điện năng khổng lồ phục vụ trực tiếp cho các hệ thống vi mạch xử lý trí tuệ nhân tạo.
Ông Garth Sheldon-Coulson - người đồng sáng lập đồng thời là giám đốc điều hành của dự án - chia sẻ rằng, nguồn vốn mới sẽ cho phép công ty nhanh chóng mở rộng quy mô của cơ sở sản xuất thử nghiệm. Mục tiêu chiến lược của họ là bắt đầu triển khai các hệ thống thương mại ra thị trường ngay trong năm sau. Theo tiết lộ từ những nguồn tin am hiểu thỏa thuận, vòng gọi vốn này đã đẩy mức định giá của Panthalassa lên gần 1 tỉ USD.
Tỉ phú Peter Thiel - người từng đồng sáng lập Palantir và PayPal - đã đưa ra những nhận định vô cùng mạnh mẽ về tương lai của ngành công nghệ. Ông cho rằng nhu cầu tính toán trong tương lai sẽ vượt xa những gì con người có thể tưởng tượng ở thời điểm hiện tại. Những giải pháp mang tính viễn tưởng giờ đây đã trở thành hiện thực cấp bách và Panthalassa thực sự đã mở ra một biên giới hoàn toàn mới trên đại dương.
Để hiện thực hóa tầm nhìn này, công ty đã thiết kế những siêu cấu trúc khổng lồ có chiều cao tương đương với tháp đồng hồ Big Ben ở London hay tòa nhà Flatiron biểu tượng của New York.
Cấu trúc bằng thép đặc nguyên khối dài 85 m này phần lớn được đặt chìm dưới mặt nước. Phần lõi của nó là một khoang chứa được bịt kín hoàn toàn để bảo vệ hệ thống máy chủ trí tuệ nhân tạo, đồng thời tận dụng chính nguồn nước biển lạnh giá xung quanh để tản nhiệt tự nhiên.
Điểm đặc biệt là những cỗ máy khổng lồ này có khả năng tự điều hướng đến vị trí đã định sẵn bằng cách lợi dụng hình dáng thân tàu để lướt qua những ngọn sóng mà hoàn toàn không cần đến bất kỳ động cơ đẩy truyền thống nào.
Triết lý thiết kế đột phá và bài toán tiêu thụ tại chỗ
Khi nhu cầu về năng lượng tính toán liên tục vượt xa nguồn cung hiện có, hàng loạt nỗ lực táo bạo nhằm giải quyết điểm nghẽn năng lượng đang nhận được sự quan tâm và rót vốn khổng lồ. Các giải pháp trải dài từ việc tái khởi động các nhà máy điện hạt nhân đã ngừng hoạt động cho đến việc phóng các trung tâm dữ liệu chạy bằng năng lượng mặt trời ra ngoài không gian.
Dù vậy, ông Sheldon-Coulson, người từng là nhà nghiên cứu trí tuệ nhân tạo và năng lượng tại quỹ phòng hộ Bridgewater, tin tưởng mạnh mẽ rằng năng lượng sóng và gió, song hành cùng năng lượng mặt trời và hạt nhân, là những nguồn năng lượng sạch hiếm hoi có đủ khả năng tạo ra hàng chục terawatt điện năng. Ông khẳng định năng lượng từ những con sóng ngoài khơi xa có chi phí thấp, tính bền vững cao, cực kỳ dồi dào và công nghệ hiện tại đã sẵn sàng để con người khai thác.
Hệ thống máy học của nền tảng này sẽ tiếp nhận và phản hồi các truy vấn của người dùng thông qua kết nối vệ tinh Starlink do SpaceX cung cấp. Giám đốc điều hành của Panthalassa giải thích thêm rằng hệ thống có hình dáng giống như một chiếc kẹo mút khổng lồ này có thể sản xuất lượng điện năng lớn hơn nhiều so với năng lượng thủy triều hay năng lượng gió thông thường.
Ý tưởng của Panthalassa.
Nguyên nhân là do nó hoạt động ở những khu vực cực kỳ xa xôi và hoàn toàn không bị trói buộc bằng dây cáp vào đáy đại dương hay đất liền. Triết lý thiết kế cốt lõi của họ là tiêu thụ điện năng ngay tại nơi sản xuất. Việc kiên quyết từ chối truyền tải điện năng trở lại bờ biển đã tạo ra sự khác biệt hoàn toàn giữa dự án này với tất cả những nỗ lực khai thác năng lượng đại dương từng thất bại trong quá khứ.
Các cấu trúc lõi của Panthalassa được thiết kế dưới dạng khối đặc, hoàn toàn vắng bóng các bản lề, nắp đậy hay hộp số phức tạp vốn rất dễ bị hỏng hóc trong điều kiện đại dương vô cùng khắc nghiệt. Thiết kế tối giản này giúp cho việc sản xuất hàng loạt trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Công ty khởi nghiệp có trụ sở tại Oregon đang lên kế hoạch xây dựng cơ sở sản xuất thử nghiệm ngay tại Mỹ, tuy nhiên họ sẵn sàng di dời đến những địa điểm khác tùy thuộc vào nơi triển khai các "hạm đội" (ám chỉ các trung tâm dữ liệu trên biển) quy mô lớn.
Hệ thống này có tốc độ chế tạo cực kỳ nhanh chóng và chỉ sử dụng những vật liệu vô cùng phong phú trên Trái Đất như thép. Chuỗi cung ứng vật liệu siêu bền vững này đóng vai trò then chốt đối với khả năng mở rộng quy mô cũng như đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về hệ sinh thái.
Sự hậu thuẫn từ giới tinh hoa và 'hạm đội' tự hành tương lai
Tỉ phú Thiel từ lâu đã nổi tiếng với việc ủng hộ và đầu tư vào các dự án xây dựng cộng đồng cư dân nổi trên vùng biển quốc tế, nằm ngoài quyền tài phán của bất kỳ quốc gia có chủ quyền nào. Lần này, ông quyết định rót vốn vào Panthalassa thông qua quỹ đầu tư cá nhân của mình. Trước đó, quỹ đầu tư mạo hiểm Founders Fund do ông đồng sáng lập cũng đã từng hỗ trợ tài chính cho công ty này trong một vòng gọi vốn vào năm 2018.
Vòng tài trợ mới nhất còn ghi nhận sự góp mặt của những tên tuổi sừng sỏ như giám đốc điều hành Salesforce Marc Benioff, người đồng sáng lập PayPal Max Levchin và nhà đầu tư huyền thoại John Doerr. Ông Doerr từng là một trong những người đầu tiên rót vốn vào Google và Amazon, nay đã ca ngợi dự án này như một nhân tố thay đổi cuộc chơi trong việc giải quyết nhu cầu năng lượng toàn cầu và phát điện sạch.
Đội ngũ nhân sự cốt cán của Panthalassa quy tụ hàng loạt cựu kỹ sư xuất sắc nhất đến từ các tập đoàn hàng đầu như SpaceX, Boeing, Nasa, Tesla và Apple. Người đồng sáng lập Brian Moffat từng cống hiến cho bộ phận kỹ thuật hình ảnh của Disney và Google, trong khi giám đốc kỹ thuật Dan Place từng tham gia chế tạo tàu máy bay không người lái chuyên dụng của SpaceX. Trí tuệ và kinh nghiệm của họ đang được hội tụ để vận hành một quy trình triển khai vô cùng ấn tượng.
Những cỗ máy khổng lồ này ban đầu sẽ được một chiếc thuyền lai dắt ra biển theo tư thế nằm ngang. Sau đó, chúng sẽ tự động lật sang vị trí thẳng đứng và bắt đầu hành trình tự di chuyển ra ngoài khơi xa.
Công ty hiện chưa tiết lộ địa điểm chính xác sẽ triển khai "hạm đội" của mình, nhưng đó chắc chắn sẽ là một khu vực sở hữu điều kiện sóng lý tưởng và đủ xa xôi để tránh các tuyến đường vận tải biển nhộn nhịp. Các cỗ máy này hoạt động theo cơ chế tuần hoàn nước khép kín bên trong để chạy máy phát điện, hoàn toàn không có khí thải hay động cơ đốt trong, giúp giảm thiểu tối đa mọi tác động tiêu cực đến các sinh vật biển.
Ông Sheldon-Coulson giải thích một cách hình tượng rằng tại các khu vực mục tiêu, sóng được tạo ra bởi sức gió và gió lại được sinh ra từ nhiệt lượng của mặt trời. Do đó, những con sóng thực chất là năng lượng mặt trời được cô đặc lại gấp hai lần và chúng vẫn tiếp tục cuộn trào ngay cả khi gió đã ngừng thổi. Những ngọn sóng tự nhiên ấy hoạt động như một viên pin khổng lồ lưu trữ ánh sáng mặt trời, cho phép hệ thống thu thập năng lượng liên tục suốt ngày đêm để nuôi dưỡng những cỗ máy thông minh nhất của nhân loại.
Bùi Tú