Theo ghi nhận, tâm lý e ngại đi viện dịp cận Tết xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Phổ biến nhất là quan niệm dân gian cho rằng đi bệnh viện trong những ngày lễ, đầu năm là “xui xẻo”, ảnh hưởng vận may cả năm. Bên cạnh đó, nhiều người sợ mất thời gian chuẩn bị Tết, lo phát hiện bệnh nặng sẽ làm không khí gia đình trầm xuống, hoặc chủ quan cho rằng triệu chứng nhẹ, “qua Tết sẽ tự khỏi”. Chính những suy nghĩ này đã đẩy không ít người vào tình trạng bệnh nặng hơn khi nhập viện.
ThS.BSNT Trần Tiến Tùng - chuyên khoa Truyền nhiễm (Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC) cho biết, ông từng chứng kiến nhiều trường hợp đáng tiếc chỉ vì kiêng kỵ “xông đất” bệnh viện đầu năm. Một bệnh nhân nam mắc xơ gan do rượu, trong những ngày Tết bệnh trở nặng do uống nhiều rượu bia nhưng gia đình không đưa đi khám vì sợ kiêng kỵ. Đến mùng 6 Tết mới nhập viện thì người bệnh đã xuất huyết tiêu hóa nặng, hôn mê sâu, tiên lượng rất xấu. Nếu được đưa đến viện sớm hơn, khả năng kiểm soát biến chứng và cứu sống sẽ cao hơn rất nhiều.
Cũng theo các chuyên gia y tế, thời điểm đông – xuân cũng là mùa lưu hành mạnh của nhiều bệnh truyền nhiễm và bệnh cấp tính như cúm, viêm phổi, viêm đường hô hấp, viêm dạ dày – ruột, ngộ độc thực phẩm, sốt xuất huyết. Cùng với đó, thói quen sinh hoạt thất thường, ăn uống nhiều đạm, nhiều chất béo, sử dụng rượu bia trong dịp Tết khiến các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu dễ mất kiểm soát, dẫn đến biến chứng tim mạch, đột quỵ, suy thận. Trong bối cảnh đó, việc trì hoãn khám bệnh không chỉ làm chậm điều trị mà còn khiến diễn biến bệnh phức tạp, khó kiểm soát hơn.
Một thực trạng đáng lo khác là thói quen tự ý dùng thuốc tại nhà. Nhiều gia đình chuẩn bị sẵn kháng sinh, thuốc hạ sốt, thuốc giảm đau, cứ thấy hắt hơi, sổ mũi, đau họng hay rối loạn tiêu hóa là tự uống. Việc dùng thuốc không đúng chỉ định, không đủ liều, không đúng bệnh không những không giúp bệnh khỏi mà còn làm che lấp triệu chứng, gây tác dụng phụ, tăng nguy cơ kháng kháng sinh. Khi bệnh nặng lên và buộc phải nhập viện, việc điều trị thường khó khăn, tốn kém và kéo dài hơn.
Các bác sĩ khẳng định, với nhiều bệnh lý, “thời gian vàng” quyết định hiệu quả điều trị và khả năng hồi phục. Viêm ruột thừa cần phẫu thuật sớm trước khi vỡ; đột quỵ cần can thiệp trong vài giờ đầu; sốt xuất huyết cần theo dõi sát để tránh sốc; nhiễm trùng cần điều trị kháng sinh đúng thời điểm. Việc nấn ná “qua Tết rồi tính” có thể khiến cơ hội điều trị tối ưu trôi qua, để lại di chứng suốt đời hoặc dẫn tới tử vong.
Từ góc độ y tế cộng đồng, các chuyên gia khuyến cáo người dân cần thay đổi nhận thức: Sức khỏe không thể chờ đợi theo lịch Tết. Khi cơ thể xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau bụng dữ dội, sốt cao không hạ, khó thở, nôn nhiều, chảy máu bất thường, mệt mỏi kéo dài, cần đến cơ sở y tế ngay, không tự ý điều trị tại nhà hoặc kiêng kỵ ngày lễ. Theo quy định, nhiều cơ sở y tế duy trì đầy đủ hoạt động khám, chữa bệnh trong dịp Tết để bảo đảm công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng không bị gián đoạn. Việc đi khám sớm không chỉ giúp phát hiện và điều trị bệnh kịp thời mà còn mang lại sự an tâm, để mỗi gia đình có một cái Tết trọn vẹn, không phải đối mặt với những biến cố đáng tiếc sau kỳ nghỉ lễ.
Đức Trân