Dùng vũ lực mở lại eo biển Hormuz: Rủi ro khó lường

3 giờ trướcBài gốc

Ảnh minh họa: The Atlantic

Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đang trao đổi với lãnh đạo Iran nhằm chấm dứt chiến dịch không kích, phía Tehran phủ nhận có bất kỳ cuộc đàm phán nào. Song song với nỗ lực ngoại giao, Washington dường như đang chuẩn bị một phương án thay thế: sử dụng sức mạnh quân sự để mở lại eo biển Hormuz, nếu các cuộc thương lượng không đạt kết quả.

Các động thái triển khai lực lượng gần đây cho thấy khả năng này đang được cân nhắc. Hai đơn vị lính thủy đánh bộ Mỹ đã được điều động tới khu vực Vùng Vịnh, cùng với một sư đoàn bộ binh tinh nhuệ chuyên về đổ bộ đường không dự kiến tham gia. Những bước đi này phản ánh một kịch bản can thiệp trực tiếp nhằm bảo đảm tự do hàng hải tại tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Tuyến hàng hải chiến lược bị gián đoạn

Kể từ khi chiến dịch quân sự của Mỹ bắt đầu, Iran đã gia tăng sức ép tại eo biển Hormuz - nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu khí xuất khẩu toàn cầu. Nhiều tàu thương mại đã bị tấn công trong khu vực, khiến lưu lượng vận tải giảm mạnh và làm rung chuyển thị trường năng lượng cũng như tài chính quốc tế.

Trong bối cảnh đó, Lầu Năm Góc được cho là đã xây dựng một kế hoạch ba giai đoạn nhằm khôi phục hoạt động hàng hải.

Mỹ đã xây dựng một kế hoạch ba giai đoạn nhằm khôi phục hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz

Giai đoạn đầu tập trung vào việc truy quét và phá hủy các mối đe dọa từ phía Iran, bao gồm xuồng cao tốc, tên lửa, máy bay không người lái và thủy lôi. Lực lượng chủ yếu là không quân, song có thể được tăng cường bởi các đơn vị trên bộ.

Giai đoạn tiếp theo là rà phá thủy lôi - một nhiệm vụ phức tạp và nguy hiểm, do Iran được cho là sở hữu hàng nghìn quả thủy lôi với nhiều chủng loại khác nhau.

Cuối cùng, khi các mối đe dọa được giảm thiểu, Hải quân Mỹ sẽ tiến hành hộ tống các tàu chở dầu đi qua eo biển. Mỗi giai đoạn có thể kéo dài nhiều tuần và đều tiềm ẩn rủi ro đáng kể đối với lực lượng tham gia.

Thách thức từ chiến thuật phi đối xứng

Iran được đánh giá có nhiều phương thức tấn công linh hoạt và khó đối phó. Tên lửa và UAV có thể tấn công từ xa, trong khi các xuồng cao tốc mang chất nổ có thể triển khai chiến thuật “bầy đàn” nhằm áp sát mục tiêu. Dưới mặt nước, các loại thủy lôi có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho tàu thuyền.

Đáng chú ý, các khí tài và lực lượng này được phân tán và ẩn giấu trong hệ thống địa hình phức tạp gồm vịnh nhỏ, hang động và đường hầm dọc bờ biển Iran. Điều này khiến việc phát hiện và vô hiệu hóa hoàn toàn các mối đe dọa chỉ bằng không kích trở nên khó khăn.

Trong những ngày gần đây, Mỹ đã tăng cường không kích nhằm vào các mục tiêu ven biển Iran. Theo Tướng Dan Caine, các tiêm kích đã sử dụng bom xuyên phá để phá hủy các cơ sở ngầm chứa tên lửa chống hạm. Mỹ cũng triển khai trực thăng và máy bay tấn công tầm thấp để đối phó với các xuồng cao tốc. Tuy vậy, giới chuyên gia cho rằng rất khó loại bỏ hoàn toàn năng lực tấn công phân tán của Iran.

Cân nhắc triển khai lực lượng trên bộ

Một phương án khác đang được xem xét là triển khai lực lượng đặc nhiệm hoặc lính thủy đánh bộ lên các đảo gần eo biển nhằm tăng cường khả năng trinh sát và tấn công. Một số kịch bản bao gồm kiểm soát các đảo chiến lược, trong đó có đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng của Iran.

Tuy nhiên, phương án này tiềm ẩn nhiều rủi ro. Các lực lượng đổ bộ sẽ nằm trong tầm bắn của pháo binh và UAV Iran, đồng thời phải phụ thuộc vào tuyến tiếp tế dễ bị tấn công. Hơn nữa, hiệu quả có thể bị hạn chế do các hệ thống vũ khí tầm xa của Iran, như UAV Shahed-136, có thể tấn công từ sâu trong lãnh thổ.

Bài toán thủy lôi và hạn chế năng lực

Rà phá thủy lôi được xem là một trong những thách thức lớn nhất. Trước xung đột, Iran được cho là sở hữu khoảng 6.000 quả thủy lôi, từ loại đơn giản đến các hệ thống kích nổ hiện đại dựa trên tín hiệu từ trường hoặc âm thanh.

Một chiến dịch quân sự nhằm mở lại eo biển Hormuz, nếu được triển khai, nhiều khả năng sẽ kéo dài, tiêu tốn nguồn lực lớn và không bảo đảm chắc chắn thành công. Ảnh: The Economist

Trong khi đó, năng lực tác chiến thủy lôi của Hải quân Mỹ bị đánh giá là chưa tương xứng. Việc loại biên các tàu rà phá thủy lôi chuyên dụng gần đây khiến khoảng trống năng lực xuất hiện, trong khi các phương tiện thay thế chưa được triển khai đầy đủ và chưa từng trải qua thực chiến.

Giai đoạn hộ tống: phức tạp và kéo dài

Việc hộ tống tàu thương mại qua eo biển Hormuz được coi là giai đoạn khó khăn nhất của toàn bộ chiến dịch. Các đoàn tàu cần sự bảo vệ liên tục từ nhiều lớp lực lượng, bao gồm UAV, máy bay chiến đấu, trực thăng vũ trang và tàu chiến.

Tuy nhiên, nguồn lực hiện có của Mỹ tại khu vực là hữu hạn. Một phần đáng kể tàu khu trục đang làm nhiệm vụ bảo vệ tàu sân bay, trong khi việc điều động thêm lực lượng có thể mất thời gian và ảnh hưởng đến các khu vực khác. Sự tham gia của đồng minh cũng chưa chắc chắn trong bối cảnh xung đột chưa hạ nhiệt.

Bên cạnh đó, địa hình eo biển hẹp, dòng chảy mạnh và không gian tác chiến hạn chế khiến việc phòng thủ trước các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV trở nên khó khăn hơn.

Nhiều ẩn số về hiệu quả

Dù Hải quân Mỹ đã tích lũy kinh nghiệm trong các chiến dịch gần đây, đặc biệt là đối phó với lực lượng Houthi tại Yemen, giới chuyên gia cho rằng Iran sở hữu năng lực quân sự phức tạp hơn và có thể duy trì sức ép trong thời gian dài.

Trong bối cảnh đó, một chiến dịch quân sự nhằm mở lại eo biển Hormuz, nếu được triển khai, nhiều khả năng sẽ kéo dài, tiêu tốn nguồn lực lớn và không bảo đảm chắc chắn thành công. Đây được xem là một trong những bài toán chiến lược khó khăn nhất mà Washington phải đối mặt trong cuộc đối đầu hiện nay với Tehran.

Hồng Nhung

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/dung-vu-luc-mo-lai-eo-bien-hormuz-rui-ro-kho-luong-10411111.html