Diêm dân Sa Huỳnh thu hoạch muối. Ảnh: Chí Đại
Trên cánh đồng muối Sa Huỳnh, bà Lê Thị Hạnh (ở tổ dân phố Tân Diêm, phường Sa Huỳnh) đang cùng các diêm dân tất bật cải tạo, chuẩn bị ruộng muối cho vụ sản xuất mới. Bà Hạnh chia sẻ: “Để làm ra hạt muối đạt chất lượng, trước khi bước vào vụ mới, diêm dân phải tiến hành cải tạo lại toàn bộ mặt ruộng. Khâu mặt bằng cho ruộng muối đóng vai trò rất quan trong”.
Bà Hạnh chia sẻ thêm: “Vừa rồi, hơn 6 tấn muối của gia đình tôi thu về hơn 18 triệu đồng. Năm nay giá muối cao nên có lãi khá. Muối được giá, cùng với thời tiết thuận lợi, tôi quyết định đầu tư thêm để mở rộng diện tích trữ nước biển sản xuất muối”.
Ông Nguyễn Hai (ở tổ dân phố Long Thạnh 1, phường Sa Huỳnh) cũng cho biết, cuối năm 2025 giá muối chỉ khoảng 500-600 đồng/kg, giá thấp như vậy nên diêm dân gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, hiện nay giá muối đã tăng lên hơn 3.000 đồng/kg, tương đương khoảng 3 triệu đồng/tấn, mang lại tín hiệu tích cực bà con diêm dân.
“Giá muối tăng cao, tôi tranh thủ xuống ruộng sớm để kịp vụ sản xuất với kỳ vọng giá muối sẽ tiếp tục giữ được sự ổn định trong suốt vụ, giúp bà con cải thiện thu nhập” - ông Hai nói.
Ông Nguyễn Hữu Chánh - Giám đốc Hợp tác xã sản xuất muối 2 Sa Huỳnh cho biết, nguyên nhân giá muối tăng cao chủ yếu xuất phát từ sự mất cân đối cung - cầu trên thị trường. Đợt mưa bão kéo dài hồi cuối năm 2025 đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành muối tại địa phương, làm thất thoát hàng nghìn tấn muối thành phẩm. Riêng đơn vị ông cũng bị cuốn trôi khoảng 800 tấn, ảnh hưởng lớn đến nguồn cung.
Theo ông Chánh, nhiều năm trước, do điều kiện hạ tầng còn hạn chế, đặc biệt là thiếu hệ thống kho bãi và sân trữ, bà con diêm dân buộc phải bán muối ngay sau thu hoạch với giá thấp. Nếu được đầu tư đồng bộ hệ thống lưu trữ, diêm dân sẽ có điều kiện chủ động hơn trong việc điều tiết thời điểm bán ra thị trường. Khi đó, bà con vừa tránh được tình trạng bị ép giá mà còn góp phần nâng cao giá trị hạt muối Sa Huỳnh.
Theo nhiều diêm dân ở phường Sa Huỳnh, nghề làm muối tuy vất vả nhưng nếu thời tiết thuận lợi và giá muối duy trì mức trên 3.000 đồng/kg như hiện nay, diêm dân sẽ có nguồn thu ổn định. Vì vậy, việc đầu tư cải tạo ruộng muối từ đầu vụ được xem là yếu tố quyết định đến năng suất và chất lượng cả mùa muối.
Ông Nguyễn Viết Thanh - Chủ tịch UBND phường Sa Huỳnh cho biết, cánh đồng muối Sa Huỳnh có tổng diện tích quy hoạch là 120ha, trong đó diện tích ruộng muối đang vào vụ sản xuất 64ha. Đây được xem là một trong những vựa muối lớn nhất khu vực miền Trung khi mỗi năm cung cấp hàng nghìn tấn muối cho thị trường.
“Cánh đồng muối Sa Huỳnh còn mở ra hướng phát triển mới khi kết hợp với du lịch cộng đồng. Nhiều du khách tìm đến Sa Huỳnh không chỉ để tham quan mà còn trải nghiệm đời sống của diêm dân. Họ có thể trực tiếp tham gia các công đoạn làm muối như: dẫn nước, cào muối, thu hoạch và nghe diêm dân kể về nghề truyền thống hàng trăm năm tuổi” - ông Thanh thông tin.
Do đó, để phát triển nghề muối bền vững, cần phải được đầu tư bài bản về hạ tầng, quảng bá thương phẩm và tổ chức tour tuyến hợp lý, mô hình kết hợp giữa sản xuất muối và du lịch cộng đồng sẽ trở thành hướng đi bền vững. Không chỉ giúp bảo tồn nghề làm muối truyền thống, đây còn là cách để Sa Huỳnh phát huy tiềm năng, thu hút du khách và phát triển kinh tế địa phương.
Tấn Thành-Chí Đại