Thông tin từ Tổng công ty Đường sắt VN (VNR), đường sắt vừa thử nghiệm sử dụng nhiên liệu diesel sinh học B5 trên đầu máy, nhằm tìm kiếm giải pháp tối ưu cho chuyển đổi năng lượng xanh phương tiện đường sắt.
Đường sắt nghiên cứu các giải pháp ứng dụng nhiên liệu xanh, chuyển đổi cho hơn 200 đầu máy diesel giai đoạn đến 2040 (Ảnh: minh họa).
Kết quả sau 6 tháng thử nghiệm trên đầu máy kéo tàu tuyến Hà Nội - Hải Phòng cho thấy, chất lượng đầu máy hoạt động ổn định, đáp ứng các yêu cầu kĩ thuật trong chạy tàu; công suất đầu máy tương đương khi sử dụng nhiên liệu dầu diesel DO 0,05S.
Đại diện VNR cho biết, kết quả khả quan, tuy nhiên lượng tiêu thụ nhiên liệu B5 cao hơn thông thường; hơn nữa sẽ cần cải tạo động cơ, lắp đặt thiết bị bổ trợ cho động cơ đầu máy. Vì vậy cần tiếp tục nghiên cứu thêm.
Còn theo ông Bùi Văn Sáng, Phó trưởng ban Đầu máy - Toa xe (VNR), đây chỉ là một trong các giải pháp mà đường sắt đang nghiên cứu, thử nghiệm nhằm ứng dụng nhiên liệu xanh đối với các đầu máy, toa xe sử dụng dầu diesel, nhằm triển khai các quyết định của Chính phủ về chuyển đổi năng lượng xanh, thực hiện cam kết COP26 giảm phát thải ròng bằng "0" năm 2050.
Nhằm thực hiện mục tiêu này cũng như Đề án triển khai Tuyên bố chính trị thiết lập quan hệ đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (Tuyên bố JETP), đường sắt đề xuất danh mục ưu tiên lộ trình đến năm 2040: Chuyển đổi 244 đầu máy sang năng lượng xanh; Chuyển đổi 80 toa xe phát điện sang sử dụng điện hoặc năng lượng. Phạm vi triển khai tập trung vào các tuyến đường sắt hiện hữu và đường sắt mới.
Để triển khai các mục tiêu này, đường sắt đã tiếp cận, nghiên cứu nhiều giải pháp công nghệ: Nhiên liệu Hydrogen, pin Lithum, khí hóa lỏng LNG, công nghệ sinh học, công nghệ sử dụng phụ gia…
Trong đó, nhiên liệu Hydrogen là giải pháp then chốt để giảm phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch. Việc chuyển đổi bằng cách bổ sung Hydro vào đường khí nạp theo giải pháp của hãng Greentek - Úc. Tuy nhiên, đây là công nghệ mới, chi phí đầu tư lớn.
Công nghệ pin Lithum rất tiềm năng, nhưng chỉ phù hợp cho đầu máy dồn dịch, quãng đường ngắn, do tải trọng trục ở Việt Nam thấp (< 14 tấn/trục), tuổi thọ pin ngắn (5 - 6 năm) và nhất là thiếu trạm sạc.
Việc ứng dụng công nghệ khí hóa lỏng LNG lại đối mặt với nhiều thách thức. Về hạ tầng, tại Việt Nam có rất ít cảng LNG hoạt động; mặt khác khổ đường 1.000mm khó khăn trong thiết kế đầu máy công suất lớn.
Về vận hành, đầu máy sẽ phải kéo thêm toa chở LNG, giảm hiệu quả khai thác vận tải. Về an toàn, các kho chứa dọc tuyến phải đáp ứng tiêu chuẩn nghiêm ngặt.
Hiện đường sắt cũng đang ứng dụng công nghệ phụ gia đối với một số chủng loại đầu máy, kết quả cho thấy khí thải ra môi trường đã được cải thiện.
Ông Sáng cho hay, với việc tiếp cận, nghiên cứu các giải pháp này VNR đã xây dựng được nền tảng ban đầu cho lộ trình chuyển đổi dài hạn. Qua đó đã thu hút được nhiều đối tác công nghệ quốc tế như Nhật Bản, Úc quan tâm.
"Hiện Tổng công ty Đường sắt VN đã và đang tích cực nghiên cứu cơ chế, chính sách, khoa học công nghệ và hợp tác quốc tế, mục tiêu giai đoạn đến năm 2027 nghiên cứu, lựa chọn được công nghệ và chế tạo, thí điểm một đầu máy và một toa xe phát điện.
Đồng thời tăng cường làm việc với các cơ quan bộ ngành, các tổ chức quốc tế, các đối tác công nghệ để tiếp cận nguồn vốn ưu đãi và lựa chọn được công nghệ tiên tiến, phù hợp nhất cho điều kiện của Đường sắt Việt Nam", ông Sáng cho biết.
Kỳ Nam