Tàu vận chuyển hàng hóa Việt Nam - Trung Quốc. Ảnh: ST
Trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã chứng kiến lễ ký kết hai văn kiện hợp tác quan trọng trong lĩnh vực đường sắt. Hai văn kiện này gồm giấy chứng nhận bàn giao kết quả dự án viện trợ lập Báo cáo nghiên cứu khả thi tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng và bản ghi nhớ hợp tác đào tạo nhằm nâng cao năng lực nguồn nhân lực đường sắt Việt Nam.
Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, việc tiếp nhận báo cáo nghiên cứu khả thi có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là cơ sở để hai bên tiến hành đàm phán, ký kết các hiệp định liên quan như Hiệp định xây dựng công trình cầu đường sắt qua biên giới giữa ga Lào Cai và ga Hà Khẩu Bắc, cũng như Hiệp định vay vốn cho dự án tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Phía Việt Nam sẽ triển khai các bước thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư theo quy định, tiến tới lựa chọn nhà thầu và đặt mục tiêu khởi công vào cuối năm 2026.
Song song đó, Bộ Xây dựng đang thúc đẩy triển khai các tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn khác như Đồng Đăng - Hà Nội và Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng nhằm tăng cường kết nối với Trung Quốc. Trong số này, tuyến Đồng Đăng - Hà Nội được ưu tiên hoàn thiện quy hoạch sớm để làm cơ sở lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư trong giai đoạn 2026 - 2027, hướng tới khởi công trong thời gian sớm nhất.
Theo Cục Đường sắt Việt Nam, việc đầu tư ba tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Lạng Sơn và Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái sẽ tạo nên mạng lưới kết nối liền mạch giữa hệ thống đường sắt hai nước. Đáng chú ý, các tuyến này còn có khả năng mở rộng kết nối tới châu Âu, góp phần thúc đẩy vận tải liên vận Việt - Trung - châu Âu.
Với tốc độ trung bình 160km/giờ cùng hệ thống đường ray khổ đôi hiện đại, các dự án không chỉ góp phần nâng cấp hạ tầng đường sắt trong nước mà còn tăng cường liên kết với mạng lưới giao thông đường sắt ASEAN.
Lãnh đạo Bộ Xây dựng nhận định, hợp tác đường sắt với Trung Quốc sẽ mở ra không gian phát triển mới, tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại, đầu tư và tăng cường liên kết kinh tế, giao lưu nhân dân giữa hai quốc gia. Đặc biệt, hoạt động vận tải hàng hóa liên vận quốc tế bằng đường sắt qua Trung Quốc và quá cảnh tới các thị trường như EU, Nga, Mông Cổ hay các nước Trung Á sẽ được thúc đẩy mạnh mẽ.
Theo chiến lược phát triển đường sắt Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050, trọng tâm là hiện đại hóa mạng lưới, ưu tiên phát triển đường sắt tốc độ cao và các tuyến liên kết vùng, quốc tế. Đồng thời, Việt Nam đẩy mạnh chuyển giao công nghệ và phát triển công nghiệp đường sắt trong nước nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh. Với kinh nghiệm và trình độ phát triển hàng đầu thế giới, Trung Quốc sẽ hỗ trợ Việt Nam trong đào tạo nhân lực, nâng cao năng lực quản lý, vận hành và từng bước làm chủ công nghệ hiện đại.
Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh, đây là nền tảng quan trọng để phát triển ngành công nghiệp đường sắt trong nước, từ lắp ráp, bảo trì thiết bị đến từng bước sản xuất linh kiện, tiến tới tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Về quy hoạch cụ thể, tuyến Hà Nội - Đồng Đăng có điểm đầu tại ga Bằng Tường Đông trên tuyến đường sắt tốc độ cao Nam Ninh - Bằng Tường (Trung Quốc) và điểm cuối tại ga Gia Lâm (Hà Nội). Tuyến đi qua Lạng Sơn, Bắc Ninh với tổng chiều dài khoảng 146,92km, dự kiến có 11 ga, sử dụng khổ đường đôi 1435mm, khai thác hỗn hợp hành khách và hàng hóa, tốc độ thiết kế 160km/giờ, riêng đoạn qua biên giới khoảng 80km/giờ.
Tuyến Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng bắt đầu từ ga Đông Hưng (Trung Quốc) và kết thúc tại ga Nam Hải Phòng, đi qua Quảng Ninh và Hải Phòng. Tuyến dài khoảng 174,92km, bố trí 14 ga, thiết kế khổ 1.435mm, tốc độ 160km/giờ và có thể nâng lên 200km/giờ, đoạn qua biên giới khoảng 120km/giờ. Quy mô đầu tư ban đầu là đường đơn, có dự phòng phát triển thành đường đôi.
Trong khi đó, tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có chiều dài khoảng 391km, đi qua 6 tỉnh, thành phố gồm Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng. Tuyến sử dụng khổ đường tiêu chuẩn 1.435mm, áp dụng công nghệ điện khí hóa, tốc độ thiết kế 160km/giờ đối với tàu khách và 120km/giờ đối với tàu hàng. Điểm đầu nối ray tại khu vực biên giới tỉnh Lào Cai và điểm cuối tại ga Lạch Huyện (Hải Phòng).
NHƯ BÌNH