Ebola lan 'tốc độ chóng mặt', hàng nghìn người chưa được truy vết

2 giờ trướcBài gốc

Các nhân viên y tế được phun thuốc khử trùng sau khi tiếp xúc với thi thể của một người nghi nhiễm tử vong do Ebola tại Bunia, Cộng hòa Dân chủ Congo, ngày 25/5. Ảnh: AFP/Getty Images

Hãng Reuters đưa tin, dịch Ebola bùng phát tại Cộng hòa Dân chủ Congo đang lan rộng với tốc độ đáng báo động, trong bối cảnh hệ thống y tế địa phương quá tải, nguồn lực quốc tế suy giảm và hàng nghìn người có nguy cơ phơi nhiễm chưa được truy vết.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết dịch đã khiến khoảng 220 người tử vong nghi nhiễm và ghi nhận 900 ca mắc tại Congo, đồng thời đã lan sang Uganda với 7 ca bệnh được xác nhận. Đợt bùng phát hiện nay do chủng virus Bundibugyo gây ra - một biến thể Ebola chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu.

Trong các đợt bùng phát Ebola, thời gian được xem là yếu tố quyết định. Tuy nhiên, các tài liệu từ cuộc họp điều phối do WHO và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi (Africa CDC) tổ chức cho thấy phản ứng quốc tế đang chậm hơn nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng so với diễn biến thực tế của dịch bệnh.

Một nhân viên y tế mặc đồ bảo hộ trước khi chôn cất nạn nhân Ebola ở Mongbwalu, tỉnh Ituri, miền đông Cộng hòa Dân chủ Congo, ngày 24/5. Ảnh: Tân Hoa Xã

Một trong những vấn đề lớn nhất hiện nay là việc truy vết người tiếp xúc. Tính đến tuần trước, chỉ khoảng 7% trong số hơn 1.200 người được xác định từng tiếp xúc với bệnh nhân nghi nhiễm Ebola được tìm thấy và theo dõi. Đến giữa tuần này, WHO cho biết số người cần truy vết đã vượt quá 2.000 trường hợp.

Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cảnh báo đợt bùng phát đang “vượt quá khả năng ứng phó”. Theo ông, các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở y tế khiến công tác truy vết và kiểm soát dịch gần như tê liệt ở nhiều khu vực.

Tại miền Đông Congo - tâm điểm của đợt dịch - nhiều bệnh viện và lều cách ly đã bị người dân tấn công, đốt phá để đưa thi thể người thân về mai táng. Các chuyên gia cho rằng sự mất lòng tin trong cộng đồng, cộng với xung đột kéo dài và hệ thống y tế yếu kém, đang khiến cuộc chiến chống Ebola trở nên đặc biệt khó khăn.

Cộng hòa Dân chủ Congo tăng cường giám sát trong ứng phó với dịch Ebola, đến nay đã xác định được hơn 900 trường hợp nghi nhiễm, trong đó có 101 trường hợp được xác nhận. Ảnh: Tân Hoa Xã

Trong tài liệu trình bày tại cuộc họp điều phối gần đây, nhóm WHO châu Phi nhấn mạnh: “Không có vaccine. Không có thuốc điều trị. Virus đã âm thầm lây lan suốt 6 tuần mà không bị phát hiện. Đã xác nhận lây lan qua biên giới. Nhân viên y tế đang tử vong. Mỗi ngày không có phản ứng đầy đủ nguồn lực là thêm một ngày dịch bệnh mở rộng”.

Giáo sư Salim Abdool Karim, chuyên gia tư vấn của Africa CDC nhận định, đợt dịch đang lan với “tốc độ chóng mặt”. Ông cho rằng Ituri, tỉnh đang là tâm dịch, cũng là một trong những nơi khó kiểm soát dịch nhất do tình trạng xung đột kéo dài và cơ sở hạ tầng y tế nghèo nàn.

Dù Congo đã có nhiều kinh nghiệm đối phó Ebola - đây là đợt bùng phát thứ 17 kể từ năm 1976 - nhưng tình trạng thiếu hụt vẫn rất nghiêm trọng. Các cơ sở y tế thiếu bộ xét nghiệm phù hợp để phát hiện chủng Bundibugyo, trong khi nhân lực, nhiên liệu và trang thiết bị đều khan hiếm.

“Có quá ít người trên thực địa, lại thêm vô số vấn đề hậu cần như thiếu nhiên liệu cho phương tiện vận chuyển”, ông Karim cho biết.

Các nhân viên y tế mặc đồ bảo hộ được khử trùng trước khi chôn cất một nạn nhân Ebola ở Mongbwalu, tỉnh Ituri, miền đông Cộng hòa Dân chủ Congo, ngày 24/5. Ảnh: Tân Hoa Xã

Giới chức y tế quốc tế cũng cho rằng việc Mỹ rút khỏi WHO và cắt giảm viện trợ quốc tế đã ảnh hưởng đáng kể đến khả năng ứng phó toàn cầu với các dịch bệnh nguy hiểm.

Trong khi đó, bà Marion Koopmans, thành viên Ủy ban Khẩn cấp của WHO, thừa nhận việc truy tìm toàn bộ ca bệnh và người tiếp xúc là “một nhiệm vụ cực kỳ khó khăn” khi quy mô thực sự của đợt dịch vẫn chưa được xác định rõ.

Ebola lây lan qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người mắc bệnh, vật dụng nhiễm virus hoặc thi thể người tử vong. Những người tiếp xúc với bệnh nhân cần được theo dõi trong 21 ngày - thời gian ủ bệnh của virus - nhằm ngăn chặn nguy cơ lây lan tiếp theo.

Bác sĩ Alan Gonzalez cho rằng thế giới đang phải quay trở lại những phương thức ứng phó Ebola cơ bản của thời kỳ trước khi có vaccine và thuốc điều trị.

Ngoài những thách thức về y tế và tài chính, nỗi sợ hãi trong cộng đồng cũng đang trở thành rào cản lớn.

“Mọi người đều sợ hãi”, ông Mamadou Kaba Barry nói. Theo ông, nhiều ca nghi nhiễm không được báo cáo do người dân mất niềm tin vào hệ thống y tế và lo sợ không thể nhận lại thi thể người thân nếu bệnh nhân tử vong.

Nhiều chuyên gia lo ngại tình hình hiện nay có thể gợi lại ký ức về thảm họa Ebola ở Tây Phi giai đoạn 2014-2016, đợt dịch nghiêm trọng nhất lịch sử từng khiến hơn 28.000 người mắc bệnh và khoảng 11.000 người thiệt mạng.

“Chúng ta không bao giờ quen với Ebola. Nó luôn đáng sợ”, ông Barry nói.

Hồng Nhung

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/ebola-lan-toc-do-chong-mat-hang-nghin-nguoi-chua-duoc-truy-vet-10418342.html