Ebola lây lan mạnh, khẩn trương tìm vaccine

4 giờ trướcBài gốc

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã triệu tập họp ủy ban khẩn cấp, tăng cường nỗ lực tìm kiếm vaccine và thuốc nhằm đối phó đợt bùng phát Ebola đang lan rộng tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo và Uganda.

Tính đến ngày 20-5, tức 5 ngày sau khi WHO tuyên bố đợt bùng phát này là “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế” (PHEIC), số ca nghi nhiễm đã tăng lên gần 600, trong đó có 139 ca tử vong và các con số được dự báo sẽ tiếp tục tăng.

Lo ngại "tốc độ và quy mô"

Trong cuộc họp báo ngày 20-5 sau cuộc họp của ủy ban khẩn cấp WHO, Tổng giám đốc WHO - ông Tedros Adhanom Ghebreyesus nói rằng đây là lần đầu tiên một tổng giám đốc tuyên bố PHEIC trước khi triệu tập ủy ban khẩn cấp, theo tờ The New York Times.

“Tôi không đưa ra quyết định này một cách nhẹ nhàng. Tôi vô cùng lo ngại về quy mô và tốc độ của dịch bệnh” - ông Tedros nói, cho biết đến nay đã ghi nhận 51 ca Ebola tại tâm dịch ở tỉnh Ituri, đông bắc CHDC Congo. Uganda đã ghi nhận hai ca xác nhận tại thủ đô Kampala, trong đó có một ca tử vong, ở hai người từng di chuyển từ CHDC Congo.

Tổng giám đốc WHO - ông Tedros Adhanom Ghebreyesus. Ảnh: Martial Trezzini/EPA

Giới chức cũng cho biết một công dân Mỹ đã được xác nhận dương tính và đã được chuyển tới Đức.

“WHO đánh giá nguy cơ của dịch bệnh ở mức cao tại cấp quốc gia và khu vực, nhưng ở mức thấp trên phạm vi toàn cầu” - ông Tedros nói thêm.

“Chúng tôi dự đoán các con số này sẽ còn tiếp tục tăng, do virus đã lưu hành trong một khoảng thời gian dài trước khi đợt bùng phát được phát hiện” - theo người đứng đầu WHO.

Các quan chức y tế hiện vẫn đang cố xác định thời điểm khởi phát của dịch, nhưng họ tin rằng nó bắt đầu “cách đây vài tháng”, bà Anais Legand, chuyên viên kỹ thuật của WHO, cho biết tại cuộc họp báo. Giới chức từng nói đợt bùng phát có thể kéo dài nhiều tháng và nhiều ca nhiễm có thể chưa được báo cáo.

Khi được hỏi liệu phản ứng y tế công cộng có bị ảnh hưởng do việc Mỹ cắt giảm tài trợ hay không, ông Tedros nói rằng với mức độ phức tạp của hoàn cảnh xung quanh đợt bùng phát này, “rất khó để chỉ quy nguyên nhân cho vấn đề tài trợ”.

Theo ông Tedros, tỉnh Ituri (CHDC Congo) là khu vực rất khó giám sát và kiểm soát sự lây lan của dịch bệnh. Một lượng lớn người dân đã phải di dời do nhiều năm xung đột. Các mỏ vàng trong khu vực cũng thu hút lao động nhập cư từ nhiều nơi khác.

Giới chức địa phương cũng cho biết thiết bị xét nghiệm tại tỉnh này chỉ có thể phát hiện chủng Ebola phổ biến nhất là Zaire, chứ không phát hiện được chủng tương đối hiếm Bundibugyo - chủng gây ra đợt bùng phát hiện nay. Vì vậy, các kết quả xét nghiệm ban đầu cho kết quả âm tính. Một đại diện WHO cho biết các bộ xét nghiệm có khả năng nhận diện Bundibugyo đã được chuyển tới khu vực vào cuối tuần qua.

Cũng theo ông Tedros, một yếu tố khiến tình hình thêm phức tạp là một số triệu chứng ban đầu của nhiễm Bundibugyo giống với sốt rét và thương hàn - hai căn bệnh lưu hành phổ biến trong khu vực.

Tổng giám đốc WHO cho biết mặc dù các quan chức y tế CHDC Congo có kinh nghiệm trong việc nhanh chóng phát hiện và ứng phó các đợt bùng phát Ebola, nhưng điều kiện xoay quanh đợt dịch lần này khiến tình hình “phức tạp hơn”.

Sẽ cần nhiều tháng để phát triển vaccine

Một nhân viên y tế tiêm chủng cho một người đàn ông ở làng Bosolo, CHDC Congo. Ảnh: WHO/Lindsay Mackenzie

Hiện vẫn chưa xác định chính xác đợt bùng phát này bắt đầu từ khi nào, nhưng nó lần đầu được phát hiện vào tháng 5 tại tỉnh Ituri. WHO cho biết sự di chuyển dân cư trong khu vực làm gia tăng nguy cơ virus lây lan.

Hiện chưa có vaccine hay phương pháp điều trị đặc hiệu cho chủng Bundibugyo do các đợt bùng phát của chủng này rất hiếm. Chủng Bundibugyo lần đầu được phát hiện năm 2007 sau khi một căn bệnh bí ẩn bùng phát tại quận Bundibugyo ở Uganda, khu vực giáp biên giới CHDC Congo. Đến năm 2012, một đợt bùng phát tương tự khác được phát hiện tại CHDC Congo.

Tại cuộc họp báo của WHO ngày 20-5, nói về tốc độ phát triển vaccine, ông Vasee Moorthy, quyền phụ trách chương trình nghiên cứu và phát triển của WHO, cho biết đang có “một lộ trình khá triển vọng về các phương pháp điều trị”.

Ông Moorthy nói một vaccine tiềm năng dựa trên vaccine Ebola hiện nay là Ervebo - loại vaccine ứng phó chủng Zaire của Ebola - đang chờ sản xuất đủ số liều để tiến hành thử nghiệm lâm sàng. “Theo thông tin chúng tôi có, quá trình này có thể mất từ sáu đến chín tháng” - ông nói.

Ông Moorthy cho biết thêm một vaccine tiềm năng thứ hai là vaccine Ebola ChAdOx1 (Chimpanzee Adenovirus Oxford 1) - được phát triển riêng nhằm vào chủng Bundibugyo - “có thể sẵn sàng cho thử nghiệm lâm sàng trong vòng hai đến ba tháng” nhưng ông lưu ý: “Vẫn còn rất nhiều bất định. Điều này sẽ phụ thuộc vào dữ liệu trên động vật để xác định liệu đây có phải ứng viên vaccine nghiên cứu đầy hứa hẹn cho Bundibugyo hay không”.

Cũng tại cuộc họp báo, bà Lucille Blumberg, GS tại ĐH Pretoria (Nam Phi) và là chủ tịch ủy ban khẩn cấp, cho biết các ưu tiên được ủy ban đề ra gồm tăng cường giám sát, cách ly, xác định người tiếp xúc và tổ chức mai táng an toàn.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) khuyến cáo những người sống hoặc đi tới các khu vực có virus gây bệnh Ebola lưu hành cần thực hiện các biện pháp để tự bảo vệ mình như tránh tiếp xúc với dịch cơ thể của người và động vật; mang trang bị bảo hộ nếu phải tiếp xúc với người mắc hoặc tử vong vì Ebola, máu và dịch cơ thể của họ, hoặc các vật dụng dính máu hay dịch cơ thể của người bệnh.

Mỹ chuyển hướng một máy bay Pháp có hành khách đến từ CHDC Congo

Ngày 20-5, một chuyến bay của hãng hàng không Air France từ thủ đô Paris (Pháp) tới TP Detroit (bang Michigan, Mỹ) đã buộc phải chuyển hướng hạ cánh xuống TP Montreal (Canada) do các hạn chế bay của Mỹ liên quan đợt bùng phát Ebola, sau khi xác định một hành khách trên chuyến bay đến từ CHDC Congo, theo đài CBS News.

Một người phát ngôn của Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) nói với CBS News rằng Air France đã cho hành khách này “lên chuyến bay tới Mỹ do nhầm lẫn”.

“Do các hạn chế nhập cảnh được áp dụng nhằm giảm nguy cơ lây lan virus Ebola, hành khách này lẽ ra không được phép lên máy bay. CBP đã có hành động quyết liệt và cấm chuyến bay chở hành khách đó hạ cánh xuống Sân bay Quốc tế Detroit Metropolitan Wayne County, thay vào đó chuyển hướng tới Montreal, Canada” - người phát ngôn CBP cho biết.

CBP không cho biết người này lần cuối ở Congo là khi nào hoặc liệu có biểu hiện triệu chứng nhiễm virus hay không. Hiện cũng chưa rõ hành khách này là công dân Congo hay chỉ từng tới quốc gia này.

THẢO VY

Nguồn PLO : https://plo.vn/video/ebola-lay-lan-manh-khan-truong-tim-vaccine-post909490.html