EC ghi nhận nỗ lực của Việt Nam trong chống khai thác IUU

2 giờ trướcBài gốc

Thực trạng quản lý tàu cá và dữ liệu còn nhiều tồn tại

Tính đến ngày 24/1/2026, các địa phương đã rà soát, thống kê và nhập dữ liệu 19.035 tàu cá đã xóa đăng ký (từ năm 2020) vào cơ sở dữ liệu công khai. Trong đó, số lượng lớn thuộc nhóm giải bản (7.589 tàu), tàu chìm (1.066 tàu), tàu bán sang tỉnh khác (2.732 tàu) và đặc biệt là 6.502 tàu xóa đăng ký vì các lý do khác như không tìm được chủ tàu, chủ tàu đề nghị hoặc bị ngân hàng siết nợ, gây khó khăn cho công tác quản lý, giám sát.

Cùng với đó, tình trạng tàu cá bán sang tỉnh khác nhưng chưa hoàn tất thủ tục sang tên, đổi giấy phép vẫn diễn ra, dẫn đến chồng chéo trách nhiệm quản lý giữa các địa phương. Việc đối khớp số liệu tàu cá ra, vào cảng với tàu xuất, nhập bến qua các đồn, trạm biên phòng tại một số nơi còn chênh lệch.

Tuyên truyền chống khai thác IUU

Trong công tác giám sát hành trình, đến ngày 24/1, cả nước có 46.198 tàu cá từ 6m trở lên tham gia hệ thống eCDT, song tình trạng mất kết nối VMS vẫn là vi phạm phổ biến. Qua kiểm tra xác suất tại nhiều địa phương, các đoàn liên ngành ghi nhận tỷ lệ hồ sơ khép không xử phạt còn cao, nhiều hồ sơ chưa đầy đủ tài liệu, chưa bảo đảm thời gian xử lý theo quy định.

Đối với vi phạm vùng biển nước ngoài, trong các năm 2024-2025, có 88 tàu cá bị nước ngoài bắt giữ, trong đó còn 17 tàu đang tiếp tục xác minh để xử lý, cho thấy nguy cơ tái diễn vi phạm vẫn hiện hữu.

Theo Đại sứ Việt Nam tại Vương quốc Bỉ, Trưởng Phái đoàn Việt Nam bên cạnh Liên minh châu Âu (EU) Nguyễn Văn Thảo, EC đánh giá cao quyết tâm và sự chỉ đạo điều hành quyết liệt của Chính phủ Việt Nam, các bộ, ngành, địa phương và Ban Chỉ đạo trong việc thực hiện các khuyến nghị chống khai thác IUU; ghi nhận sự nghiêm túc của Việt Nam trong triển khai các giải pháp, đặc biệt là hoàn thiện môi trường pháp luật, ứng dụng khoa học công nghệ và việc thiết lập hệ thống kiểm tra từ Trung ương đến địa phương. Số liệu trong các báo cáo cho thấy tiến bộ tích cực, rất rõ rệt qua các năm, nhất là trong năm 2025.

Tuy nhiên, EC vẫn nêu 5 nhóm vấn đề tồn tại, gồm: một số thông tin trong báo cáo chưa đầy đủ để xác minh; số liệu giữa các báo cáo chưa khớp; số vụ vi phạm còn cao, đặc biệt là tình trạng ngắt kết nối VMS và tàu vi phạm vùng biển nước ngoài; tỷ lệ khép hồ sơ cao; đồng thời khuyến nghị Việt Nam tăng cường xử phạt hành chính do nhanh hơn và tác động trực tiếp về kinh tế.

Siết quản lý, liên thông dữ liệu, xử lý dứt điểm vi phạm

Trước thực trạng trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã yêu cầu các tỉnh, thành phố ven biển quản lý chặt chẽ số tàu cá đã xóa đăng ký, công khai danh sách để các lực lượng chức năng giám sát, kiểm tra, đối chiếu thông tin. Đồng thời, phối hợp với Bộ Quốc phòng chỉ đạo các đồn, trạm biên phòng hướng dẫn tàu cá thực hiện thủ tục xuất, nhập bến trên nền tảng VNeID, kết nối đồng bộ với hệ thống eCDT, rà soát, đối khớp dữ liệu tàu cá ra, vào cảng và xuất, nhập bến.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng phối hợp với Viettel, VNPT và các đơn vị liên quan hoàn thiện, nâng cấp các hệ thống dữ liệu gồm VNFishbase, VMS, eCDT, eLogbook, VMS-Alert và cơ sở dữ liệu xử phạt vi phạm hành chính. Các hệ thống này được đồng bộ, liên thông và tích hợp dữ liệu theo dõi tàu cá có nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU cũng như danh sách tàu cá đã xóa đăng ký, phục vụ công tác quản lý trên phạm vi toàn quốc.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, bộ đã ban hành các thông tư quy định ghi, nộp báo cáo, nhật ký khai thác thủy sản; kiểm tra tàu cá và giám sát sản lượng thủy sản tại cảng cá; danh sách tàu cá khai thác thủy sản bất hợp pháp; xác nhận nguyên liệu, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác; trình Chính phủ ban hành Nghị định số 41/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thủy sản, trong đó có quy định mới về lắp thiết bị giám sát hành trình tàu cá (VMS).

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến báo cáo tại phiên họp thứ 30 của Ban Chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU)

Về quản lý tàu cá xóa đăng ký, tàu cá “3 không” (không đăng ký, không đăng kiểm, không có giấy phép khai thác hải sản), Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư quy định về đăng kiểm viên tàu cá; bảo đảm an toàn kỹ thuật; đăng ký, xóa đăng ký tàu cá, tàu công vụ thủy sản, tàu phục vụ nuôi trồng thủy sản; treo cờ và đánh dấu tàu cá, tàu phục vụ nuôi trồng thủy sản.

Các đoàn kiểm tra của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tư pháp, Thanh tra Chính phủ, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng đã thực hiện rà soát, kiểm tra xác suất tại nhiều địa phương có tỷ lệ khép hồ sơ không xử phạt vi phạm mất kết nối VMS lớn...

Chủ trì phiên họp thứ 30 của Ban Chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu khẩn trương xử lý dứt điểm các tồn tại, vi phạm trong lĩnh vực thủy sản, không để chồng chéo, phát sinh tồn đọng kéo dài.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, dữ liệu là nền tảng của quản lý hiện đại, yêu cầu các hệ thống VMS, VNFishbase, eCDT và các cơ sở dữ liệu liên quan phải được kết nối liên thông, cập nhật “đúng - đủ - sạch - sống”. Trước thực tế số liệu còn chênh lệch, chưa thống nhất giữa các hệ thống và các cơ quan, Phó Thủ tướng đề nghị làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm cụ thể của từng khâu, từng đơn vị.

Phiên họp thứ 30 của Ban Chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU)

Phó Thủ tướng nêu rõ, số liệu về các vụ xử phạt hành chính tồn đọng tại các địa phương đã có đầy đủ, tuy nhiên, qua kết quả kiểm tra, thanh tra tại một số địa phương cho thấy tỷ lệ hồ sơ không điều kiện, cơ sở hoặc quá thời hiệu để khép lại không xử lý đều từ 50% trở lên.

Vì vậy, các bộ, ngành (Nông nghiệp và Môi trường, Thanh tra Chính phủ, Quốc phòng, Công an, Tư pháp, Khoa học và Công nghệ) tiếp tục lập các đoàn công tác thanh tra, kiểm tra việc các địa phương triển khai chỉ đạo của Thủ tướng, Ban Chỉ đạo; các nội dung được EC nêu; trách nhiệm của lãnh đạo tỉnh/thành phố, các sở ngành; kiểm tra xác suất một số vụ việc mà địa phương báo cáo đã thực hiện, hoàn thành trước ngày 15/2.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương xây dựng kế hoạch thanh tra, kiểm tra từ nay đến thời điểm EC làm việc, tập trung cao điểm trong các tháng đầu năm; các địa phương xây dựng kế hoạch cụ thể, kiểm tra đến tận cấp huyện, sở, ngành, bảo đảm các nhiệm vụ, giải pháp được triển khai thực chất, hiệu quả.

Lê Hoàng/VOV.VN

Nguồn VOV : https://vov.vn/kinh-te/ec-ghi-nhan-no-luc-cua-viet-nam-trong-chong-khai-thac-iuu-post1264698.vov