Động thái này diễn ra trong bối cảnh Elon Musk, Giám đốc điều hành Tesla, đặt mục tiêu bổ sung 100 gigawatt công suất điện mặt trời tại Mỹ.
Vào tháng 1, Elon Musk cho biết điện mặt trời có thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu điện của nước Mỹ, gồm cả nhu cầu ngày càng tăng từ số lượng trung tâm dữ liệu đang bùng nổ. Các tin tuyển dụng trên website Tesla cho thấy hãng đặt mục tiêu triển khai 100 gigawatt “năng lực sản xuất năng lượng mặt trời từ nguyên liệu thô ngay trên đất Mỹ trước cuối năm 2028”.
Suzhou Maxwell Technologies, nhà sản xuất thiết bị in lưới dùng để chế tạo tế bào quang điện lớn nhất thế giới, là một trong những ứng viên hàng đầu cung cấp máy móc cho dự án của Tesla và đang xin phê duyệt xuất khẩu từ Bộ Thương mại Trung Quốc, theo các nguồn tin của Reuters. Các nhà cung cấp tiềm năng khác gồm Shenzhen S.C New Energy Technology và Laplace Renewable Energy Technology.
Một phần trong số thiết bị trị giá khoảng 20 tỉ nhân dân tệ (2,9 tỉ USD), gồm cả các dây chuyền in lưới, sẽ cần được cơ quan quản lý Trung Quốc phê duyệt xuất khẩu. Hiện chưa rõ bao nhiêu thiết bị cần giấy phép và thời gian phê duyệt sẽ kéo dài bao lâu.
Các công ty Trung Quốc được Tesla yêu cầu giao hàng trước mùa thu năm nay, trong đó hai nguồn tin của Reuters nói thiết bị sẽ được vận chuyển đến bang Texas (Mỹ).
Elon Musk dự định xây dựng công suất điện mặt trời này chủ yếu để phục vụ Tesla, dù một phần cũng sẽ dùng cho các vệ tinh của SpaceX.
Đơn hàng tiềm năng này làm nổi bật thách thức với Mỹ khi tìm cách giảm phụ thuộc vào Trung Quốc. Việc phục hồi ngành sản xuất trong nước của Mỹ vẫn đòi hỏi một mức độ giao thương nhất định với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
Truyền thông Trung Quốc tháng trước đưa tin Tesla đã đến thăm nhiều công ty năng lượng mặt trời tại nước này. Thông tin chi tiết về những doanh nghiệp đang trong giai đoạn đàm phán nâng cao, quy mô mua sắm ước tính, tiến độ giao hàng và yêu cầu pháp lý được Reuters tiết lộ lần đầu.
Cổ phiếu của Suzhou Maxwell, S.C New Energy và Laplace Renewable đã tăng hơn 7% sau khi thông tin trên được công bố. Tesla, Bộ Thương mại Trung Quốc và các công ty liên quan chưa phản hồi câu hỏi từ Reuters.
Tesla của Elon Musk đang đàm phán với các công ty Trung Quốc để mua thiết bị năng lượng mặt trời trị giá 2,9 tỉ USD - Ảnh: MTG
Tham vọng năng lượng mặt trời của Elon Musk
Một đơn hàng từ Tesla sẽ là cú hích lớn cho các nhà sản xuất thiết bị năng lượng mặt trời Trung Quốc, vốn đang gặp khó do nhu cầu yếu trong nước vì dư thừa sản lượng.
Trong khi đó, thị trường điện mặt trời Mỹ được bảo vệ mạnh bằng thuế quan nhằm hạn chế nhập khẩu tấm pin và tế bào giá rẻ từ Trung Quốc cùng Đông Nam Á. Đông Nam Á là nơi nhiều công ty Trung Quốc đặt công ty con.
Tuy nhiên, thiết bị sản xuất năng lượng mặt trời đã được miễn thuế vào năm 2024 dưới thời chính quyền Biden theo đề nghị của các nhà sản xuất Mỹ, vì họ không có nguồn thay thế để mua máy móc cần thiết để xây dựng nhà máy trong nước. Miễn trừ này tiếp tục được duy trì dưới thời chính quyền Trump, khi Mỹ thúc đẩy xây dựng chuỗi cung ứng năng lượng mặt trời riêng nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Quốc.
Elon Musk đã chỉ trích các rào cản thuế quan khiến chi phí triển khai điện mặt trời tại Mỹ “cao một cách giả tạo”, trong bối cảnh quốc gia này đối mặt tình trạng thiếu điện nghiêm trọng do nhu cầu tăng vọt từ các trung tâm dữ liệu AI (trí tuệ nhân tạo) và ngành sản xuất.
Tham vọng năng lượng mặt trời từ Elon Musk trái ngược hoàn toàn với chính sách năng lượng của Tổng thống Trump.
Trump muốn tối đa hóa sản lượng nhiên liệu hóa thạch của Mỹ và đã cắt giảm trợ cấp liên bang cho các dự án điện gió và điện mặt trời, vốn bị ông cho là tốn kém và không ổn định.
Elon Musk từng làm việc ngắn hạn trong chính quyền Trump, phụ trách Ban Hiệu quả Chính phủ - cơ quan giám sát việc cắt giảm nhân sự liên bang quy mô lớn nhằm tiết kiệm chi phí.
Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), mức tiêu thụ điện của Mỹ đã lập kỷ lục năm thứ hai liên tiếp vào 2025 và sẽ tiếp tục tăng trong năm 2026-2027.
Việc thiết lập 100 gigawatt năng lực sản xuất điện mặt trời vài năm tới sẽ là kỳ tích đáng kinh ngạc và Elon Musk nổi tiếng với việc đưa ra những lời hứa lớn lao kèm những mốc thời gian đầy tham vọng mà thường không thành hiện thực.
Tính đến năm 2024, tổng công suất phát điện của Mỹ đạt khoảng 1.300 gigawatt, theo báo cáo từ Hiệp hội Điện lực Công cộng Mỹ, trong đó chỉ khoảng 10% (135 gigawatt) là điện mặt trời.
Tesla đang đẩy mạnh nội địa hóa nguồn cung tại nhiều khu vực, nhưng vẫn phụ thuộc vào khoảng 400 nhà cung cấp tại Trung Quốc để duy trì chi phí thấp. Trong số này, 60 nhà cung cấp phục vụ Tesla trên toàn cầu, gồm cả các nhà máy xe điện tại Mỹ.
Việc chuẩn bị sản xuất các mẫu xe bán tải điện Cybertruck và xe tải hạng nặng chạy điện Tesla Semi tại Mỹ từng gặp trở ngại năm ngoái sau khi nguồn cung linh kiện từ Trung Quốc bị gián đoạn do mức thuế tăng mạnh với hàng hóa Trung Quốc, theo Reuters.
Sơn Vân