(Emagazine) Gia Lai: Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa gắn với phát triển bền vững

6 giờ trướcBài gốc

Văn hóa và con người được xác định là nền tảng, là nguồn lực nội sinh quý giá, vừa là động lực mạnh mẽ, vừa là trụ cột và “hệ điều tiết” cho hành trình phát triển nhanh, bền vững của đất nước. Tinh thần đó đã được khẳng định trong Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam do Tổng Bí thư Tô Lâm ký ban hành ngày 7.1.2026.

Đây được xem là dấu mốc thể hiện tư duy chiến lược, đặt nền móng về tinh thần, hệ giá trị và nguồn lực nội sinh cho chặng đường phát triển phía trước, hướng tới các cột mốc trọng đại: 100 năm Ngày thành lập Đảng và 100 năm Ngày thành lập nước.

Đồng thời, khẳng định vị thế, tầm vóc của nền văn hóa Việt Nam, một nền văn hóa giàu truyền thống, đậm đà bản sắc, xứng tầm với mục tiêu xây dựng quốc gia phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa; mở ra giai đoạn phát triển mới, đóng góp ngày càng sâu rộng vào dòng chảy văn minh nhân loại.

Nghị quyết cũng đặc biệt nhấn mạnh tầm nhìn đến năm 2045 với những mục tiêu cụ thể: phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo trở thành trụ cột của tăng trưởng bền vững, phấn đấu đóng góp khoảng 9% GDP; xây dựng 10 thương hiệu liên hoan nghệ thuật, lễ hội văn hóa mang tầm vóc quốc tế; có thêm từ 8 đến 10 di sản văn hóa được UNESCO ghi danh.

Đồng thời, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam nằm trong nhóm 3 quốc gia dẫn đầu ASEAN và top 30 thế giới về chỉ số sức mạnh mềm cũng như giá trị xuất khẩu các sản phẩm công nghiệp văn hóa.

Núi lửa Chư Đang Ya, một trong những địa điểm du lịch hấp dẫn và giàu bản sắc

Liên quan đến nội dung này, Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Gia Lai lần thứ I đánh giá, công tác bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống, đặc biệt là văn hóa các dân tộc thiểu số, tiếp tục được chú trọng; việc gìn giữ, phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa gắn với phát triển du lịch được quan tâm đầu tư; phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” được triển khai sâu rộng, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển văn hóa ở địa phương.

Các hoạt động lễ hội, văn hóa được tổ chức đa dạng, góp phần nâng cao chất lượng đời sống tinh thần của nhân dân; thể dục, thể thao phát triển mạnh ở cả phong trào và thành tích cao. Hệ thống thiết chế văn hóa - thể thao, thư viện công cộng được đầu tư, phát huy hiệu quả; báo chí, truyền thông tiếp tục đổi mới, hướng về cơ sở.

Công tác chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa được đẩy mạnh, hạ tầng viễn thông mở rộng, từng bước kết nối với mạng lưới quốc gia qua tuyến cáp quang biển tại Quy Nhơn.

Trên cơ sở đó, Nghị quyết đặt ra yêu cầu tiếp tục xây dựng, phát huy giá trị bản sắc văn hóa gắn với đổi mới phù hợp xu thế phát triển; triển khai hiệu quả hệ giá trị quốc gia, văn hóa, gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam.

Đồng thời, chú trọng xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh; phát triển công nghiệp văn hóa, đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường ngoại giao văn hóa; bảo tồn, phát huy di sản, khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường, góp phần xây dựng Gia Lai phát triển bền vững, giàu bản sắc.

Các sản phẩm thủ công mỹ nghệ được chú trọng khai thác, gắn với phát triển du lịch bền vững

Việc nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân tiếp tục được quan tâm, góp phần từng bước thu hẹp khoảng cách hưởng thụ văn hóa giữa các vùng miền, giữa các tầng lớp trong xã hội; đồng thời chú trọng bảo tồn, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số.

Phong trào thể dục, thể thao quần chúng được duy trì và phát triển sâu rộng; song song với đó là định hướng ưu tiên đầu tư, phát triển một số bộ môn thể thao thành tích cao phù hợp với thế mạnh của tỉnh, gắn với xây dựng hệ thống sân bãi, trung tâm huấn luyện và nhà thi đấu đa năng đạt chuẩn, đáp ứng nhu cầu tập luyện và thi đấu.

Lĩnh vực báo chí, phát thanh, truyền hình tiếp tục được đầu tư theo hướng hiện đại, từng bước số hóa, nâng cao chất lượng nội dung và hiệu quả hoạt động.

Công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực thông tin, truyền thông, đặc biệt là trên không gian mạng và các nền tảng mạng xã hội, được tăng cường nhằm định hướng tư tưởng và dư luận xã hội.

Để Nghị quyết số 80-NQ/TW thực sự đi vào đời sống, Gia Lai xác định cần triển khai đồng bộ, hiệu quả các nhóm giải pháp trọng tâm.

Trước hết, xây dựng chương trình hành động cụ thể, bám sát tinh thần nghị quyết, hướng tới mục tiêu phát triển nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc gắn với thúc đẩy các ngành công nghiệp văn hóa.

Văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên được xem là một trong những trọng tâm trong bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống

Trong đó, tập trung triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa; đẩy mạnh bảo tồn và phát huy các loại hình nghệ thuật truyền thống; tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm văn hóa.

Đồng thời, chú trọng phát triển truyền thông số, ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong hoạt động truyền thông; tổ chức các chiến dịch quảng bá văn hóa, thể thao, du lịch một cách bài bản, chuyên nghiệp.

Bên cạnh đó, việc hoàn thiện hệ thống thiết chế và hạ tầng văn hóa giữ vai trò then chốt, vừa là “không gian sống” của các giá trị di sản, vừa là nơi đáp ứng nhu cầu sáng tạo, hưởng thụ văn hóa của người dân.

Các thiết chế như nhà văn hóa, bảo tàng, quảng trường, nhà rông, nhà hát… cần được quan tâm đầu tư đồng bộ, qua đó góp phần thu hẹp chênh lệch về đời sống văn hóa giữa các vùng, hạn chế các tệ nạn xã hội và từng bước loại bỏ những hủ tục lạc hậu. Đây cũng là nền tảng quan trọng để phát triển du lịch và tổ chức các sự kiện văn hóa quy mô lớn, vì vậy cần đa dạng hóa nguồn lực đầu tư, kết hợp hiệu quả giữa ngân sách nhà nước và xã hội hóa.

Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, việc số hóa và ứng dụng công nghệ trong bảo tồn di sản là yêu cầu tất yếu. Văn hóa không chỉ được lưu giữ mà cần được “tái hiện” sinh động trên không gian số để tiếp cận gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ và du khách quốc tế.

Các di tích, không gian văn hóa cồng chiêng, nghệ thuật truyền thống, lễ hội… cần được số hóa bằng các công nghệ hiện đại như thực tế ảo, đồng thời đẩy mạnh việc ghi hình, ghi âm, lưu trữ các giá trị văn hóa phi vật thể như dân ca, sử thi của đồng bào Jrai, Bahnar… nhằm bảo tồn lâu dài và phục vụ nghiên cứu, quảng bá.

Cùng với đó, phát triển công nghiệp văn hóa được xác định là hướng đi quan trọng nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế từ bản sắc văn hóa địa phương gắn với phát triển du lịch bền vững.

Trọng tâm là phát huy giá trị không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, Di tích quốc gia đặc biệt Tây Sơn Thượng Đạo và quần thể di sản thiên nhiên Kon Hà Nừng, danh lam thắng cảnh tiêu biểu; đồng thời tập trung phát triển các lĩnh vực như du lịch văn hóa, nghệ thuật biểu diễn, ẩm thực và sản phẩm thủ công mỹ nghệ như dệt thổ cẩm, đan lát…

Để đạt hiệu quả, cần chuyên nghiệp hóa hoạt động lễ hội gắn với trải nghiệm của du khách; đẩy mạnh số hóa, quảng bá trên các nền tảng số xuyên biên giới; ban hành cơ chế, chính sách thu hút đầu tư vào hạ tầng văn hóa và hỗ trợ nghệ nhân tham gia chuỗi giá trị.

Sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và khai thác giá trị văn hóa một cách bền vững sẽ là chìa khóa để công nghiệp văn hóa Gia Lai phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới.

Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, việc đẩy mạnh hợp tác và quảng bá văn hóa trở thành một trong những hướng đi quan trọng để đưa bản sắc văn hóa Gia Lai vươn xa.

Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” được triển khai sâu rộng, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển văn hóa ở địa phương

Khi nguồn lực nội tại còn hạn chế, việc mở rộng liên kết quốc tế không chỉ giúp thu hút đầu tư mà còn tạo điều kiện tiếp cận công nghệ, phương thức quản lý tiên tiến, qua đó nâng cao chất lượng dịch vụ và hướng tới nhóm khách quốc tế có giá trị cao.

Từ yêu cầu thực tiễn đó, tỉnh Gia Lai thực hiện đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa; phát triển truyền thông đa phương tiện; xây dựng các sản phẩm nội dung chất lượng cao, đa ngôn ngữ nhằm gia tăng hiện diện trên các nền tảng số toàn cầu.

Đồng thời, chủ động đăng cai, tổ chức các sự kiện văn hóa, thể thao quy mô lớn cũng là giải pháp quan trọng để quảng bá hình ảnh, nâng tầm vị thế của địa phương.

Thấm nhuần tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, việc phát huy nguồn lực văn hóa tại Gia Lai được xác định là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, vừa tạo nền tảng tinh thần, vừa khơi dậy động lực nội sinh, góp phần bảo đảm sự phát triển bền vững. Những giá trị văn hóa đặc trưng của địa phương đang có nhiều điều kiện thuận lợi để gắn kết hài hòa giữa bảo tồn và phát huy với phát triển kinh tế - xã hội.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, sự lãnh đạo xuyên suốt của Đảng, sự quản lý hiệu quả của Nhà nước cùng sự tham gia tích cực của toàn xã hội đóng vai trò quan trọng và chủ chốt. Qua đó, việc phát huy nguồn lực văn hóa không chỉ góp phần xây dựng con người Gia Lai phát triển toàn diện mà còn đóng góp thiết thực vào mục tiêu xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trong giai đoạn mới.

Với những định hướng và giải pháp đồng bộ, văn hóa Gia Lai đứng trước cơ hội bứt phá, chuyển mình mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Khi các giá trị truyền thống được gìn giữ, nuôi dưỡng và lan tỏa bằng những phương thức hiện đại, đó không chỉ là sự tiếp nối của bản sắc mà còn là hành trình khẳng định vị trí riêng của Gia Lai trong bức tranh văn hóa Việt Nam và khu vực.

NHƯ TRANG; thiết kế: MẠNH LÊ

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/dan-toc-ton-giao/emagazine-gia-lai-bao-ton-va-phat-huy-gia-tri-van-hoa-gan-voi-phat-trien-ben-vung-218346.html