Eo biển Hormuz gián đoạn đe dọa 30 triệu tấn lương thực, giá tại Iran tăng 105%

5 giờ trướcBài gốc

Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải trọng yếu đối với an ninh lương thực vùng Vịnh, hiện đang đối mặt với rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng của khoảng 30 triệu tấn ngũ cốc nhập khẩu hàng năm. Sự gián đoạn này không chỉ đe dọa nguồn cung thực phẩm thiết yếu mà còn đẩy mức giá hàng hóa tại các quốc gia như Iran lên cao kỷ lục trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang.

Áp lực đứt gãy chuỗi cung ứng ngũ cốc tại vùng Vịnh

Phần lớn các tàu chở ngũ cốc và thực phẩm cung cấp cho cư dân khu vực Vịnh đều phải đi qua eo biển Hormuz. Dữ liệu từ công ty phân tích hàng hóa Kpler cho thấy, trong số 30 triệu tấn ngũ cốc nhập khẩu vào khu vực năm ngoái, có khoảng 14 triệu tấn được chuyển đến Iran với lưu lượng chủ yếu qua tuyến đường này.

Các quốc gia khác trong khu vực cũng phụ thuộc nặng nề vào Hormuz. Arab Saudi nhập khẩu khoảng 40% lượng ngũ cốc và hạt có dầu thông qua các cảng phía đông thuộc vùng Vịnh. Trong khi đó, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đưa tới 90% các mặt hàng này qua cảng Jebel Ali ở Dubai. Cảng Jebel Ali đóng vai trò trung tâm khi xử lý thực phẩm đóng container cho ít nhất 4 quốc gia gồm UAE, Arab Saudi, Bahrain và Qatar, phục vụ nhu cầu của khoảng 45 - 50 triệu người.

Khủng hoảng giá thực phẩm và an ninh lương thực tại Iran

Theo chuyên gia Ishan Bhanu từ Kpler, Iran sẽ đối mặt với một vấn đề lớn về lương thực nếu tình trạng gián đoạn kéo dài. Ngay cả trước khi xung đột mới nhất bùng phát, lạm phát thực phẩm và đồ uống tại Iran đã vượt mức 105,0% trong tháng kết thúc vào ngày 19/2. Lạm phát hàng năm cùng giai đoạn được ghi nhận ở mức 47,5%.

Để kiềm chế tình trạng nghèo đói khi 1/3 dân số đang sống trong cảnh khó khăn, chính phủ Iran đã triển khai chương trình phiếu thực phẩm từ đầu tháng 1. Theo đó, khoảng 80 triệu người dân nhận được khoản tín dụng 10.000.000 rial mỗi tháng (tương đương khoảng 6 USD) để mua các mặt hàng thiết yếu. Tuy nhiên, việc đồng rial suy yếu và khó khăn trong thanh toán ngoại tệ do các lệnh trừng phạt đang khiến nỗ lực nhập khẩu ngô và đậu tương gặp nhiều trở ngại.

Nhằm đảm bảo an ninh lương thực trong nước, Iran đã ban hành lệnh cấm toàn bộ xuất khẩu nông sản cho đến khi có thông báo mới. Bộ trưởng Nông nghiệp Iran, ông Gholamreza Nouri-Ghezeljeh, cho biết quốc gia này hiện có 4 triệu tấn lúa mì dự trữ chiến lược, đủ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong tối đa 4 tháng.

Thách thức đối với các phương án vận chuyển thay thế

Các nhà phân tích nhận định rằng việc tìm kiếm giải pháp thay thế cho eo biển Hormuz là vô cùng khó khăn và tốn kém. Arab Saudi có thể chuyển hướng hàng hóa sang các cảng ở Biển Đỏ, trong khi UAE có thể sử dụng cảng Fujairah nằm ngoài eo biển. Tuy nhiên, cảng Fujairah chủ yếu được thiết kế cho năng lượng và phân bón, không có năng lực xử lý container quy mô lớn như Jebel Ali.

Đối với các quốc gia như Kuwait, Qatar và Bahrain, sự tổn thương lớn hơn do thiếu các cảng nước sâu thay thế và phụ thuộc nhiều vào các tuyến cung ứng qua Arab Saudi và UAE. Trong trường hợp cực đoan, các mặt hàng giá trị cao và dễ hư hỏng có thể phải vận chuyển bằng đường hàng không, dẫn đến chi phí logistics tăng vọt.

Nhìn chung, dù các quốc gia giàu có tại vùng Vịnh như UAE và Arab Saudi có đủ khả năng tài chính để hấp thụ chi phí nhập khẩu tăng cao, nhưng sự gián đoạn kéo dài tại Hormuz sẽ tạo ra áp lực lạm phát dây chuyền và đe dọa sự ổn định của chuỗi cung ứng thực phẩm toàn khu vực.

PHỐ HỘI

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/eo-bien-hormuz-gian-doan-de-doa-30-trieu-tan-luong-thuc-gia-tai-iran-tang-105-3326920.html