Eo biển Hormuz tắc nghẽn giữa chiến sự Trung Đông, kênh đào Panama hưởng lợi

3 giờ trướcBài gốc

Tàu di chuyển qua kênh đào Panama ở Panama City, Panama. Ảnh: IRNA/TTXVN

Theo kênh CNN ngày 13/3, kênh đào Panama đang ghi nhận số tàu thuyền tăng nhẹ gần đây.

Phó giám đốc kênh đào Panama, bà Ilya Espino de Marotta, phát biểu: “Điều mới nhất chúng tôi ghi nhận là gia tăng nhẹ về số lượt tàu qua lại. Hãy nhớ rằng hiện nay, khi giá nhiên liệu cao hơn, kênh đào Panama chắc chắn trở thành tuyến đường hấp dẫn hơn vì ngắn hơn”.

Dài khoảng 80 km, nối Đại Tây Dương và Thái Bình Dương tại một điểm hẹp giữa Bắc Mỹ và Nam Mỹ, kênh đào Panama chưa bằng một nửa chiều dài của kênh đào Suez dài khoảng 193 km ở Ai Cập.

Bà Espino de Marotta cho biết thêm rằng nhờ mùa khô năm nay ẩm ướt bất thường, nên kênh đào Panama có thể đáp ứng 40 đến 41 lượt tàu qua lại mỗi ngày, so với mức bình thường là 36.

Số lượt tàu tăng thêm này đặc biệt đáng chú ý khi Panama từng trải qua đợt hạn hán nghiêm trọng do hiện tượng thời tiết El Ninõ vào năm 2023 và 2024.

Kênh đào Panama về cơ bản là một “thang máy nước”, đưa tàu lên xuống qua các âu tàu bằng cách kiểm soát mực nước tại từng trạm. Nhưng trong thời kỳ El Ninõ, hạn hán đã khiến mực nước tại hồ Gatun (nguồn cung cấp nước cho kênh đào) xuống mức thấp kỷ lục, khiến số lượt tàu qua lại giảm từ 36 xuống 24 mỗi ngày.

Bà Espino de Marotta nói: “Con số 41 hoặc 42 lượt tàu qua lại không thể duy trì lâu dài, nhưng chúng tôi có thể giữ ổn định 38 lượt, vì vậy chúng tôi đang hỗ trợ nhu cầu của ngành vận tải”.

Khi được hỏi khách hàng mới của kênh đào đến từ đâu, bà cho biết không có dữ liệu chính xác. Bà nói: “Rõ ràng họ đang sử dụng kênh đào Panama như một tuyến đường thay thế cho tuyến mà họ từng sử dụng trước đây”.

Mặc dù thị trường năng lượng Trung Đông thường gắn với dầu mỏ, nhưng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) chiếm một phần rất lớn trong lượng nhiên liệu thường đi qua eo biển Hormuz. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, khoảng 1/5 hoạt động buôn bán LNG của thế giới đi qua tuyến đường thủy này.

Khi chiến tranh ở Trung Đông siết chặt eo biển Hormuz, cước vận chuyển LNG của Mỹ đã tăng gấp bốn lần và thị trường châu Á đã trở thành trung tâm mới của loại nhiên liệu này khi các quốc gia châu Á chạy đua tìm nguồn năng lượng mới. 80% nhiên liệu của châu Á đi qua eo biển này và kể từ khi cuộc chiến bắt đầu, ít nhất bốn chuyến hàng LNG của Mỹ đã chuyển hướng sang châu Á thay vì điểm đến ban đầu ở châu Âu.

Về khả năng người mua ở châu Á sử dụng kênh đào Panama để vận chuyển LNG, bà Espino de Marotta cho biết kênh đào này có thể đảm nhận hoạt động đó. Bà nói: “Nhưng chúng ta cũng phải nhớ rằng hiện nay Nga đang trong tình trạng căng thẳng với châu Âu. Vì vậy, việc Mỹ vận chuyển LNG từ Bờ Đông sang châu Âu sẽ có lợi nhuận hơn”.

Dù vậy, khi chiến tranh tiếp tục leo thang và hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz vẫn bị hạn chế nghiêm trọng, bà Espino de Marotta tin tưởng kênh đào Panama đã sẵn sàng tiếp nhận thêm nguồn nhiên liệu của thế giới.

Trong khi đó, ngày 12/3, Đại giáo chủ mới của Iran, ông Mojtaba Khamenei, đã ra thông điệp đầu tiên kể từ khi nhậm chức, ra lệnh tiếp tục đóng cửa tuyến đường thủy quan trọng qua eo biển Hormuz. Ông nhấn mạnh nhất định phải sử dụng đòn bẩy phong tỏa eo biển Hormuz.

Cùng ngày, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố sẽ tiếp tục đóng cửa eo biển Hormuz chiến lược sau lời kêu gọi của nhà lãnh đạo mới của đất nước.

Trên thực địa, hoạt động vận chuyển hàng hóa trong và xung quanh eo biển Hormuz quan trọng vẫn gần như tê liệt. Có ít nhất 6 tàu bị tấn công quanh khu vực này. Lực lượng Mỹ cho biết đã tấn công 28 tàu rải thủy lôi của Iran trong bối cảnh lo ngại eo biển Hormuz không thể lưu thông.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo xung đột đang tạo ra tình trạng gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ toàn cầu, vượt qua cả những năm 1970.

Trước đó, Iran tuyên bố sẽ cho xuất khẩu một lít dầu nào từ Vùng Vịnh chừng nào các cuộc tấn công của Mỹ và Israel còn tiếp diễn.

Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/eo-bien-hormuz-tac-nghen-giua-chien-su-trung-dong-kenh-dao-panama-huong-loi-20260313102433465.htm