Thông điệp này được ông Jozef Síkela, Cao ủy châu Âu về đối tác quốc tế, chia sẻ tại Diễn đàn kinh doanh và đầu tư EU–Việt Nam ngày 24-3. Theo đó, quỹ do EU khởi xướng hướng tới mục tiêu cung cấp chuyên môn, công nghệ, thúc đẩy phát triển ít nhất 4 dự án cơ sở hạ tầng quy mô lớn, gồm đường sắt cao tốc Hà Nội-TPHCM, dự án đường thủy nội địa và giao thông đô thị.
Về nguồn vốn cho các dự án này, ông Síkela cho biết sẽ huy động thêm 1 tỉ Euro vốn vay ưu đãi từ ngân hàng và của doanh nghiệp tư nhân châu Âu, bên cạnh 40 triệu euro của quỹ.
Toàn cảnh diễn đàn Diễn đàn kinh doanh và đầu tư EU–Việt Nam 2026.
Ngoài quỹ này, EU cam kết đầu tư hơn 500 triệu euro vào giao thông vận tải bền vững và năng lượng sạch. Trong đó, Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) cấp tín dụng 200 triệu euro cho Techcombank để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, đầu tư vào năng lượng tái tạo, tiết kiệm năng lượng và xe điện.
Các khoản khác, gồm 230 triệu euro bổ sung vốn vào dự án nhà máy thủy điện tích năng Bắc Ái, khoản tài trợ trong lĩnh vực giáo dục, y tế, cảng xanh... Trong đó, dự án thủy điện tích năng Bác Ái (Ninh Thuận) là nhà máy thủy điện tích năng đầu tiên của Việt Nam, do EVN làm chủ đầu tư.
Dự án có quy mô 1.200 MW, với 4 tổ máy turbin, bơm - máy phát, động cơ. Khi hoàn thành vào cuối 2030, nhà máy này sẽ đóng vai trò là "pin nước khổng lồ", nhận nguồn điện dư từ các dự án năng lượng tái tạo, điện hạt nhân trong khu vực để bơm nước từ hồ nhỏ lên hồ chứa nước lớn, tích trữ năng lượng vào giờ thấp điểm.
Sau một năm thi công, dự án đã hoàn thành đào và gia cố hầm cáp điện - thoát gió, đắp nền trạm phân phối điện 500kV... Hiện hạng mục thi công hầm xuyên núi đạt gần 25% khối lượng, đường vận hành (thi công đào, đắp đất đá nền đường) đạt 98% khối lượng thiết kế.
Tổng vốn rót vào dự án này là hơn 21.000 tỉ đồng. Trong đó, khoản vay từ Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) hồi cuối năm ngoái khoảng 76 triệu Euro, tương đương 2.000 tỉ đồng.
Trước đó, EU đã hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực giao thông, xây dựng tuyến metro 3 mở rộng của Hà Nội. Bên cạnh đó, doanh nghiệp châu Âu sẽ hỗ trợ phát triển cảng container Liên Chiểu tại Đà Nẵng thời gian tới.
Phát biểu tại sự kiện, Phó thủ tướng Hồ Đức Phớc khẳng định quan hệ Việt Nam – EU đã phát triển mạnh mẽ trong hơn 30 năm qua, với khuôn khổ hợp tác ngày càng hoàn thiện, đặc biệt là vai trò của Hiệp định EVFTA trong việc thúc đẩy thương mại và đầu tư song phương.
Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức, Phó thủ tướng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường hợp tác đa phương, thúc đẩy thương mại công bằng và phát triển bền vững. Theo đó, EU có thể tăng cường hỗ trợ Việt Nam tiếp cận nguồn tài chính xanh, chuyển giao công nghệ và thúc đẩy đầu tư chất lượng cao trong các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, kinh tế xanh, kinh tế số, công nghệ bán dẫn và hạ tầng chiến lược.
Ngoài ra, ông cũng kêu gọi các quốc gia thành viên EU sớm hoàn tất phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ Đầu tư Việt Nam – EU (EVIPA), qua đó, hoàn thiện hành lang pháp lý và tạo niềm tin cho doanh nghiệp hai bên.
Vân Phong