Theo dự thảo được Politico tiếp cận, các chính phủ châu Âu chuẩn bị kêu gọi đẩy nhanh việc triển khai năng lượng sạch nhằm đối phó với các cú sốc từ nhiên liệu hóa thạch, trong bối cảnh khủng hoảng Iran khiến giá dầu và khí đốt tăng cao.
Những tuabin gió cỡ lớn sừng sững bên ngoài cảng biển Groningen vào ngày 31/3/2026 tại Delfzijl, Hà Lan. (Ảnh: Pierre Crom/Getty Images)
Dự kiến vào thứ Ba tới, 27 bộ trưởng ngoại giao của EU sẽ thông qua một bộ kết luận, định hình hướng đi cập nhật cho chính sách ngoại giao năng lượng và khí hậu chung của khối.
Trong bối cảnh giá nhiên liệu hóa thạch tăng vọt do xung đột tại Iran, dự thảo văn bản nhấn mạnh những lo ngại về an ninh và khả năng tự chủ của EU. Giải pháp chính được các nước thống nhất là đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.
"Các hành động thù địch tại Iran và khu vực rộng lớn hơn đang đe dọa an ninh và thịnh vượng khu vực cũng như toàn cầu", văn bản nêu rõ. Dự thảo đã được Ủy ban Chính trị và An ninh của Hội đồng EU thông qua ngày 14/4 và hiện cần sự phê chuẩn của các đại sứ và bộ trưởng ngoại giao.
"Thừa nhận mức độ phụ thuộc lớn vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu khiến EU dễ bị tổn thương về địa chính trị và kinh tế, Hội đồng khẳng định chuyển đổi năng lượng dựa trên nguồn năng lượng sạch, dồi dào và tự sản xuất là chiến lược hiệu quả nhất để đạt được tự chủ chiến lược của châu Âu", văn bản bổ sung.
Các quốc gia cũng cho rằng việc "đẩy nhanh triển khai và tích hợp các nguồn năng lượng tái tạo và phát thải thấp" sẽ giúp giảm giá năng lượng, đồng thời kết luận quá trình chuyển đổi xanh cũng là nền tảng củng cố chủ quyền năng lượng và kinh tế.
EU cũng được khuyến nghị chuẩn bị cho những tác động địa chính trị và thương mại khi nhu cầu nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch của khối giảm dần trong thập kỷ tới.
Dự thảo nhấn mạnh EU cần tận dụng chính sách đối ngoại và quốc phòng để hỗ trợ phát triển ngành công nghệ sạch, đặc biệt trong bối cảnh chi tiêu quốc phòng gia tăng.
Các khoản đầu tư quốc phòng mang tính chiến lược, gắn với quá trình chuyển đổi năng lượng, có thể đồng thời thúc đẩy ngành công nghệ sạch và công nghiệp quốc phòng, nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu cũng như tăng cường sức chống chịu của quân đội trước tác động của biến đổi khí hậu.
Văn bản cũng tái khẳng định sự ủng hộ của EU đối với các sáng kiến đa phương chống biến đổi khí hậu, bao gồm Thỏa thuận Paris, được xem là yếu tố thiết yếu trong các hiệp định thương mại và đầu tư tương lai. Đồng thời, EU kêu gọi tạm dừng các công nghệ gây tranh cãi nhằm làm giảm bức xạ mặt trời để làm mát Trái Đất.
Nhìn chung, dự thảo nhấn mạnh chính sách đối ngoại và quốc phòng của EU cần khẩn trương tăng cường khả năng chống chịu và sẵn sàng trước các mối đe dọa liên quan đến khí hậu, môi trường và an ninh năng lượng.
Thế Hải (Theo Politico)