EU lạnh nhạt với ý tưởng trao cho Ukraine tư cách thành viên 'đảo ngược'

5 giờ trướcBài gốc

Nhiều nhà lãnh đạo châu Âu tỏ ra lo ngại rằng mô hình này có thể làm suy yếu uy tín và tính nhất quán của toàn bộ tiến trình gia nhập EU. Mối quan ngại này được thể hiện rõ trong một bữa tối hôm 4/3 giữa các đại sứ của khối và Ủy ban châu Âu, một số nhà ngoại giao chia sẻ với Euronews.

"Bữa tối này nhằm mục đích định hướng lại các cuộc thảo luận theo sát tình hình chính trị thực tiễn. Dù nỗ lực đưa Ukraine gắn kết chặt chẽ với châu Âu vẫn là ưu tiên hàng đầu, chúng tôi tin rằng quá trình này vẫn cần thêm thời gian để thực hiện", một nhà ngoại giao giấu tên cho biết.

Cờ các nước châu Âu tung bay bên ngoài trụ sở Ủy ban châu Âu tại Brussels. Ảnh: Reuters

Theo nguồn tin này, EU hiện cần tìm kiếm “những lựa chọn khác và những phương thức khác” để hỗ trợ Kiev mà không làm xáo trộn các nguyên tắc cốt lõi của tiến trình mở rộng.

Theo mô hình “đảo ngược” do Ủy ban châu Âu nêu ý tưởng, Ukraine có thể trở thành thành viên chính thức của EU ngay từ đầu, nhưng chưa được hưởng phần lớn các quyền lợi đi kèm, bao gồm quyền bỏ phiếu trong các định chế của khối, quyền tiếp cận Chính sách Nông nghiệp Chung của EU (CAP) hay các quỹ liên kết. Những quyền lợi này sẽ được cấp dần theo thời gian, tùy thuộc vào tiến độ cải cách và mức độ đáp ứng các tiêu chí của khối từ Kiev.

Nói cách khác, lộ trình gia nhập sẽ bị “đảo ngược”: tư cách thành viên có trước, còn các quyền lợi sẽ đến sau. Các quyền lợi này sẽ được triển khai theo lộ trình, tùy thuộc vào tiến độ cải cách và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn chung từ phía Kiev.

Tuy nhiên, Ủy ban châu Âu chưa bao giờ chính thức hóa đề xuất này trong bất kỳ văn bản nào. Những nét phác thảo ban đầu của mô hình này mới hiện chỉ dừng lại ở mức độ trao đổi nội bộ và thảo luận không chính thức giữa các quốc gia thành viên.

Trong cuộc thảo luận hôm 4/3, các đại sứ đã tỏ ra khá lạnh nhạt với ý tưởng này. Thực tế, phản ứng này không gây nhiều bất ngờ, bởi nhiều thủ đô châu Âu từ trước đó đã phát tín hiệu phản đối một cuộc cải tổ có thể làm thay đổi căn bản bản chất của tiến trình gia nhập EU.

Một nhà ngoại giao khác còn chỉ trích Ủy ban châu Âu đã “thổi phồng kỳ vọng”, tạo ra “ảo tưởng” rằng việc mở rộng EU có thể hoàn toàn mang tính chính trị, thay vì dựa trên năng lực và tiêu chuẩn thực chất của các quốc gia ứng cử viên. Bên cạnh đó, toàn bộ cuộc trao đổi, dù được mô tả là cởi mở và thẳng thắn, vẫn bị phủ bóng bởi thực tế rằng một thỏa thuận hòa bình với Nga vẫn còn rất xa vời, do Moscow cho đến nay chưa đưa ra bất kỳ nhượng bộ đáng kể nào trên bàn đàm phán.

Các đại sứ EU đã đạt được đồng thuận về việc duy trì đối thoại trong những tháng tới, nhằm tìm điểm cân bằng giữa nguyện vọng gia nhập của Ukraine và nhu cầu bảo toàn sự ổn định thể chế nội khối. Hiện tại, lộ trình gia nhập EU thường kéo dài nhiều năm, xoay quanh 35 chương đàm phán phức tạp.

Ngay cả Montenegro, quốc gia được xem là ứng viên đạt tiến triển nhanh nhất, cũng đã bắt đầu đàm phán từ tháng 6/2012 và đến nay vẫn chưa hoàn tất. Đối với Ukraine – quốc gia đầu tiên nộp đơn xin gia nhập trong khi vẫn đang trong tình trạng xung đột, triển vọng gia nhập EU dường như vẫn xa vời.

Đầu tuần này, tân Thủ tướng Hà Lan Rob Jetten đã lên tiếng kêu gọi EU tiếp cận vấn đề mở rộng một cách thận trọng. Ông Jetten cho biết EU sẵn sàng mở rộng các hình thức hỗ trợ cho các ứng viên, nhưng nhấn mạnh rằng "việc đẩy nhanh tiến trình một cách thái quá là không phù hợp".

“Tôi cho rằng ở thời điểm hiện tại, chưa thể ấn định ngày gia nhập cho Ukraine. Điều chúng ta có thể làm là tiếp tục đối thoại với họ và tôi sẽ trao đổi trực tiếp với Tổng thống Zelensky về cách mà châu Âu có thể hỗ trợ Ukraine trong các cải cách quan trọng mà họ đang tiến hành. Nhưng lúc này, việc đặt ra một mốc thời gian cụ thể vẫn còn quá sớm", ông Jetten nói.

Diệp Thảo/VOV.VN (tổng hợp)

Nguồn VOV : https://vov.vn/the-gioi/eu-lanh-nhat-voi-y-tuong-trao-cho-ukraine-tu-cach-thanh-vien-dao-nguoc-post1273558.vov