EU mở chiến dịch cải tổ lớn nhất nhiều năm

2 giờ trướcBài gốc

Với 27 quốc gia thành viên, EU hiện là nền kinh tế lớn thứ hai thế giới sau Mỹ và sở hữu thị trường nội khối đông dân thứ ba toàn cầu. Đây cũng là nơi đặt trụ sở của những thương hiệu toàn cầu như Adidas, Zara cùng các tập đoàn công nghệ - công nghiệp then chốt như ASML hay Zeiss.

Ủy ban châu Âu đã chuẩn bị 10 gói luật nhằm đơn giản hóa nghĩa vụ báo cáo, nới bớt yêu cầu môi trường và dữ liệu đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ. Nguồn: SEM

Tuy nhiên, trong suốt một thập kỷ qua, khoảng cách kinh tế giữa hai bờ Đại Tây Dương đã liên tục bị kéo giãn. Số liệu thống kê từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho thấy nếu năm 2014 quy mô GDP của EU còn bám khá sát Mỹ, thì đến năm 2024 nền kinh tế Mỹ đã tăng vọt lên hơn 29.000 tỷ USD, trong khi EU gần như chỉ giậm chân quanh ngưỡng 19.000-20.000 tỷ USD.

Trên thị trường tài chính, chứng khoán Mỹ bứt tốc nhờ làn sóng công nghệ và trí tuệ nhân tạo, còn phần lớn sàn châu Âu chỉ tăng chậm, khiến khả năng hút vốn của khối ngày càng hạn chế. Riêng tháng 4 vừa qua, hoạt động dịch vụ của EU tiếp tục rơi xuống mức thấp nhất trong 62 tháng.

Những cú sốc từ bên ngoài như đại dịch Covid-19, chiến sự Nga - Ukraine hay gần đây là cuộc chiến Mỹ - Iran rõ ràng đã làm châu Âu suy yếu.

Tuy nhiên, các thách thức nội bộ cũng trở thành thách thức không nhỏ. Ngày càng nhiều tiếng nói tại Brussels thừa nhận EU đang bị chính bộ máy quản lý cồng kềnh và một thị trường chung nửa vời kéo chậm lại.

Trong giai đoạn 2014-2024, Ủy ban châu Âu đã xem xét hơn 1.000 đề xuất lập pháp và thông qua khoảng 660 văn bản. Khối quy định dày đặc này buộc ngay cả những doanh nghiệp không quá lớn cũng phải dành nguồn lực đáng kể cho việc giám sát dữ liệu, chuỗi cung ứng, tiêu chuẩn môi trường, quyền con người và hàng loạt nghĩa vụ báo cáo phát sinh.

Theo cơ quan thống kê Eurostat, riêng các yêu cầu hành chính hiện đã tiêu tốn của doanh nghiệp châu Âu khoảng 150 tỷ euro mỗi năm, tương đương gần 1% GDP toàn khối. Các dự luật mới đang được bàn thảo còn có thể khiến chi phí tăng thêm khoảng 80 tỷ euro nữa.

Vướng mắc lớn là ngay trong một liên minh được nhìn nhận là thị trường thống nhất, doanh nghiệp khi bán hàng sang nước thành viên khác vẫn phải chịu chi phí gần như đang xuất khẩu ra nước ngoài.

IMF ước tính mức cản trở này tương đương thuế quan 44% với hàng hóa và tới 110% với dịch vụ. Một khảo sát năm ngoái cũng cho thấy các công ty Đức đã phải tuyển thêm 325.000 nhân viên trong ba năm chỉ để xử lý các yêu cầu hành chính ngày càng chồng chất.

Sức ép đó đang buộc Brussels phải thay đổi. Tháng 3 vừa qua, lãnh đạo 27 nước thành viên đồng loạt tuyên bố việc làm sâu sắc hơn thị trường chung là “trách nhiệm khẩn cấp và chung của toàn bộ EU”.

“Không thể chỉ sửa chữa nhỏ lẻ nữa, chúng tôi cần những thay đổi mang tính nền tảng”, bà Maria Lúis Albuquerque, Ủy viên phụ trách dịch vụ tài chính của EU, nhấn mạnh.

Một quan chức Brussels còn nói thẳng hơn: “Chúng ta phải xóa bỏ những sai lầm của 5 năm qua.”

Điều khiến Brussels lần này sốt ruột hơn những nỗ lực cải tổ trước không chỉ là tốc độ tăng trưởng chậm. Trong bối cảnh nước Nga ngày càng cứng rắn, quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt dưới thời Donald Trump và hàng hóa Trung Quốc mở rộng hiện diện toàn cầu, một nền kinh tế mạnh hơn giờ đây trở thành vấn đề an ninh, thậm chí là sự sống còn đối với chính dự án địa chính trị mang tên Liên minh châu Âu.

Vì thế, Brussels đang buộc phải mở cuộc chiến trên hai mặt trận cùng lúc.

Ưu tiên hàng đầu là cắt giảm núi thủ tục. Ủy ban châu Âu đã chuẩn bị 10 gói luật nhằm đơn giản hóa nghĩa vụ báo cáo, nới bớt yêu cầu môi trường và dữ liệu đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Brussels ước tính riêng nỗ lực này có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm 37,5 tỷ euro chi phí hành chính mỗi năm vào năm 2029.

Bên cạnh đó, EU đang tập trung vào mục tiêu vốn đã nói suốt nhiều thập kỷ nhưng chưa hoàn tất, đó là biến thị trường chung thành một thị trường thực sự thống nhất.

Brussels muốn doanh nghiệp có thể bán dịch vụ xuyên biên giới dễ hơn, đăng ký công ty với một bộ quy tắc chung đơn giản hơn và huy động vốn trên một thị trường tài chính bớt phân mảnh hơn. IMF cho rằng nếu vừa nới lỏng quy định vừa tăng hội nhập nội khối, GDP EU có thể tăng thêm 3% trong thập kỷ tới.

Nhưng đây sẽ không phải cuộc chỉnh sửa dễ dàng. Để đạt mức độ thống nhất như Mỹ, EU gần như phải trở thành một liên bang thực thụ, điều mà các quốc gia thành viên chưa sẵn sàng chấp nhận. Ngay cả những cải cách giới hạn hiện nay cũng đã bắt đầu vấp trở ngại khi đàm phán về gói nới lỏng quy định AI cuối tháng 4 vừa qua đổ vỡ.

“Chúng tôi muốn ủng hộ hướng đi này, nhưng nó không phải viên đạn bạc”, ông Fredrik Sand, đại diện nhóm vận động công nghệ TechSverige của Thụy Điển, nhận xét.

Nhận định đó cho thấy Brussels vẫn còn một chặng đường dài. Nhưng sau nhiều năm loay hoay với những nhóm công tác và các kế hoạch cải tổ nửa vời, châu Âu lần này ít nhất đã chạm đúng căn bệnh khiến cỗ máy kinh tế của mình ì ạch suốt một thập kỷ qua.

Ngọc Lâm

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/eu-mo-chien-dich-cai-to-lon-nhat-nhieu-nam-748431.html