Ảnh minh họa. (Nguồn: AP)
Ngày 26/5, Phó Chủ tịch điều hành Ủy ban châu Âu (EC) phụ trách kinh tế và năng suất Valdis Dombrovskis cảnh báo châu Âu không thể tiếp tục để vuột mất thêm một cuộc cách mạng công nghệ, sau khi đã không tận dụng trọn vẹn cơ hội từ thời kỳ bùng nổ internet.
Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, phát biểu tại hội nghị Scaling Europe Summit 2026 ở Brussels, ông Dombrovskis cho rằng nếu không thay đổi mạnh mẽ, châu Âu có nguy cơ tiếp tục tụt lại phía sau trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI) – công nghệ được xem sẽ định hình thế kỷ 21.
Theo ông, sau gần hai thập kỷ tăng trưởng dưới tiềm năng, Lục địa già vẫn đối mặt hàng loạt sức ép từ xung đột Nga-Ukraine, căng thẳng Trung Đông, giá năng lượng tăng cao và môi trường thương mại toàn cầu thiếu ổn định.
Dẫn số liệu giai đoạn 2008-2021, ông cho biết gần 30% các công ty khởi nghiệp (start up) “kỳ lân” của châu Âu đã chuyển trụ sở ra nước ngoài do thiếu vốn, thị trường phân mảnh và các rào cản pháp lý.
Trong khi Mỹ đã có 6 tập đoàn công nghệ đạt mức vốn hóa từ 1.000 tỷ euro trở lên, EU vẫn chưa có doanh nghiệp nào đạt quy mô tương tự.
Trong lĩnh vực AI, EU hiện đóng góp khoảng 22% số bài nghiên cứu toàn cầu, cao hơn Mỹ với 17%. Tuy nhiên, các công ty AI của Mỹ thu hút tới 75% vốn đầu tư mạo hiểm toàn cầu, trong khi EU chỉ chiếm khoảng 6%.
Theo ông Dombrovskis, vấn đề không nằm ở thiếu nguồn lực tài chính khi người dân EU hiện có khoảng 10.000 tỷ euro tiền tiết kiệm gửi trong ngân hàng.
EC đang thúc đẩy Chiến lược Liên minh Tiết kiệm và Đầu tư nhằm chuyển nguồn vốn này sang hỗ trợ startup và đổi mới sáng tạo, đồng thời triển khai sáng kiến InvestAI với mục tiêu huy động 200 tỷ euro cho lĩnh vực AI.
Ông cũng cho biết EC đang cải cách theo 3 hướng gồm mở rộng nguồn vốn đầu tư, giảm các rào cản trong Thị trường chung và đơn giản hóa quy định pháp lý.
Đáng chú ý, đề xuất “EU Inc.” – còn gọi là “chế độ thứ 28” – sẽ cho phép doanh nghiệp được thành lập hoàn toàn trực tuyến trong vòng 48 giờ ở bất kỳ nước thành viên nào.
Ngoài ra, EC dự kiến công bố Gói chủ quyền công nghệ châu Âu nhằm giảm phụ thuộc vào công nghệ, dữ liệu và hạ tầng số bên ngoài khối. Theo ông Dombrovskis, trong kỷ nguyên AI, “chủ quyền không chỉ nằm ở biên giới lãnh thổ mà còn là quyền kiểm soát các thuật toán vận hành xã hội.”
Quan chức EC nhấn mạnh châu Âu không thể tiếp tục chứng kiến những ý tưởng công nghệ được khai sinh tại châu lục này nhưng lại phải ra nước ngoài để phát triển.
Theo ông, EU cần trở thành nơi các doanh nghiệp công nghệ không chỉ được tạo dựng mà còn có thể lớn mạnh ngay tại quê nhà./.
(TTXVN/Vietnam+)