EU tính toán thoát Mỹ

3 giờ trướcBài gốc

Báo Politico đưa tin, theo các nguồn tin tại Nghị viện châu Âu (EP), Cao ủy phụ trách Quốc phòng và Không gian của EU Andrius Kubilius đang thúc đẩy kế hoạch để các quốc gia thành viên cùng tài trợ phát triển các năng lực chiến lược hiện chủ yếu do Mỹ cung cấp, như tiếp dầu trên không, hệ thống chỉ huy - kiểm soát, trinh sát vệ tinh, tình báo không gian và hậu cần quân sự.

Theo đề xuất, các nước tham gia có thể tự nguyện dành một phần ngân sách quốc phòng tăng thêm được NATO thông qua năm ngoái để đầu tư chung vào các năng lực quân sự thiết yếu.

EU sau đó có thể hỗ trợ các nước trong quá trình mua sắm và triển khai trang thiết bị.

Hiện nay, Mỹ vẫn đảm nhận phần lớn các năng lực hỗ trợ chiến lược của NATO, được xem là nền tảng để duy trì và triển khai các chiến dịch quân sự quy mô lớn của liên minh.

Ông Kubilius cho rằng, các nước thành viên cần thống nhất dành một phần ngân sách quốc phòng quốc gia để thay thế những năng lực mà Mỹ đang cung cấp.

Theo ước tính của ông, tổng chi phí cho mục tiêu này có thể lên tới khoảng 500 tỷ Euro. Quan chức EU nói: “Rõ ràng chúng ta sẽ không thể tài trợ khoản chi này từ khuôn khổ ngân sách dài hạn tiếp theo của EU”.

Động thái mới diễn ra trong bối cảnh ngày càng xuất hiện nhiều lo ngại về cam kết lâu dài của Mỹ đối với NATO dưới thời Tổng thống Donald Trump.

Tháng trước, Washington đã gửi tới các đồng minh NATO danh sách chi tiết những năng lực quân sự mà Mỹ không còn muốn tiếp tục cung cấp cho liên minh. Danh sách này bao gồm các máy bay không người lái trinh sát tầm xa và máy bay tiếp dầu trên không KC-135.

Trước đó, bên lề cuộc họp Bộ trưởng Quốc phòng EU tại Cyprus, ông Kubilius nhấn mạnh, châu Âu cần tìm cách hiệu quả hơn để phát triển các dự án quốc phòng chung, đặc biệt trong lĩnh vực năng lực hỗ trợ chiến lược - nơi khối này vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn lực của Mỹ.

Ý tưởng trên đã được ông Kubilius thảo luận trong cuộc gặp riêng với 16 nghị sĩ thuộc Nhóm Liên minh Quốc phòng châu Âu tại Brussels, Bỉ, hồi tuần trước.

Tuy nhiên, sáng kiến hiện vẫn ở giai đoạn rất sơ khai và chưa rõ sẽ được thể chế hóa thành một đề xuất pháp lý hay chỉ dừng ở mức định hướng chính sách.

Một nghị sĩ tham gia cuộc họp cho biết các bên đều thống nhất rằng, năng lực hỗ trợ chiến lược là ưu tiên hàng đầu và sẽ tiếp tục thảo luận chi tiết hơn trong thời gian tới.

Tuy nhiên, kế hoạch này được dự báo sẽ đối mặt với nhiều trở ngại. Nhiều chính phủ châu Âu vẫn thận trọng trước khả năng EU can dự sâu hơn vào hoạt động mua sắm quốc phòng.

Bên cạnh đó, Mỹ có thể không muốn đánh mất thị phần xuất khẩu quốc phòng tại châu Âu, trong khi việc phát triển và sản xuất các hệ thống thay thế cần được thực hiện nhanh chóng nhằm duy trì khả năng răn đe đối với Nga.

Trong một báo cáo công bố tuần trước, tổ chức nghiên cứu Hội đồng châu Âu trong các quan hệ đối ngoại cho rằng, Ủy ban châu Âu cần triển khai ngay một chương trình mua sắm ngắn hạn để nhanh chóng bổ sung các năng lực còn thiếu, đồng thời xây dựng chiến lược công nghiệp trung hạn nhằm phát triển những công nghệ phức tạp hơn.

“Nếu không bắt đầu ngay từ bây giờ, châu Âu vẫn sẽ phụ thuộc vào các hệ thống của Mỹ vào giữa thập niên 2030”, báo cáo nhận định.

Vấn đề chi phí cũng là thách thức lớn. Theo ước tính của Viện Kinh tế thế giới Kiel, chỉ riêng việc thay thế các hệ thống chỉ huy - kiểm soát, trinh sát vệ tinh, thông tin liên lạc, điều hướng, tác chiến điện tử, điện toán đám mây quân sự, trí tuệ nhân tạo và vận tải hàng không chiến lược do Mỹ cung cấp cũng sẽ tiêu tốn tối thiểu 200 tỷ euro và mất hơn một thập kỷ để hoàn thành.

Một số chuyên gia thậm chí cho rằng, tổng chi phí thay thế toàn bộ các năng lực quân sự phi hạt nhân của Mỹ tại châu Âu có thể lên tới khoảng 1.000 tỷ USD.

Nghị sĩ Hà Lan Reinier van Lanschot, người thúc đẩy sáng kiến Liên minh Quốc phòng châu Âu, nhận định, không một quốc gia EU nào đủ khả năng tự xây dựng toàn bộ các năng lực hỗ trợ chiến lược.

Vì vậy, việc phát triển các năng lực chiến lược chung ở cấp độ châu Âu là điều cần thiết để xây dựng một nền quốc phòng độc lập hơn cho châu lục.

Bảo Minh

Nguồn TG&VN : https://baoquocte.vn/eu-tinh-toan-thoat-my-404925.html