(Ảnh: Reuters)
Ủy ban châu Âu (EC) đang đứng trước một đề xuất đáng chú ý từ 5 quốc gia thành viên về việc đánh thuế lợi nhuận bất thường của các doanh nghiệp năng lượng trong bối cảnh giá nhiên liệu tiếp tục leo thang do căng thẳng địa chính trị.
Đề xuất này được gửi tới Ủy viên phụ trách Khí hậu, Trung hòa carbon và Tăng trưởng sạch Wopke Hoekstra và hiện đang được cơ quan điều hành của Liên minh châu Âu (EU) xem xét.
Theo phóng viên TTXVN tại Paris, sáng kiến này do các Bộ trưởng Kinh tế và Tài chính của Tây Ban Nha, Đức, Áo, Italia và Bồ Đào Nha đồng ký.
Trong thư, các bộ trưởng kêu gọi thiết lập một “công cụ đoàn kết tạm thời” nhằm buộc các tập đoàn năng lượng chia sẻ phần lợi nhuận vượt trội thu được từ biến động giá do chiến tranh gây ra.
Theo các bộ trưởng, xung đột tại Trung Đông đã đẩy giá dầu tăng mạnh, tạo gánh nặng đáng kể cho nền kinh tế và người dân châu Âu, vì vậy cần có cơ chế đảm bảo sự phân bổ chi phí một cách công bằng hơn.
Đề xuất này không phải là chưa từng có tiền lệ. Năm 2022, EU đã áp dụng một cơ chế tương tự dưới dạng “đóng góp đoàn kết tạm thời” để ứng phó với khủng hoảng năng lượng do xung đột Nga - Ukraine.
Dựa trên kinh nghiệm đó, 5 quốc gia cho rằng EU nên nhanh chóng xây dựng một công cụ mới ở cấp độ toàn khối và có cơ sở pháp lý vững chắc nhằm huy động nguồn lực tài chính mà không gây thêm áp lực lên ngân sách công của các quốc gia thành viên.
Mục tiêu của biện pháp này là gửi thông điệp rõ ràng tới công chúng rằng các doanh nghiệp hưởng lợi từ khủng hoảng phải có trách nhiệm đóng góp, đồng thời tạo nguồn tài chính để hỗ trợ người tiêu dùng và hạn chế đà tăng của lạm phát.
Tuy nhiên, đề xuất hiện vẫn ở giai đoạn sơ bộ, chưa xác định cụ thể mức thuế cũng như danh sách các doanh nghiệp sẽ chịu tác động.
Trước đề xuất này, EC cho biết đã tiếp nhận và đang tiến hành đánh giá.
Người phát ngôn phụ trách thuế của Ủy ban nhấn mạnh rằng cơ quan này đang phối hợp chặt chẽ với các quốc gia thành viên để tìm kiếm biện pháp phù hợp ứng phó với cuộc khủng hoảng năng lượng hiện tại, đồng thời cân nhắc bài học từ các chính sách đã triển khai trước đây.
Các quan chức châu Âu cảnh báo khủng hoảng năng lượng có thể kéo dài hơn dự kiến. Ủy viên Năng lượng châu Âu Dan Jørgensen nhận định giá năng lượng nhiều khả năng sẽ duy trì ở mức cao trong thời gian dài, thậm chí có thể tăng mạnh hơn và tác động đến một số mặt hàng thiết yếu trong những tuần tới.
Điều này càng làm gia tăng áp lực buộc EU phải tìm kiếm các giải pháp phối hợp ở cấp độ khu vực.
Trong bối cảnh đó, đề xuất đánh thuế lợi nhuận bất thường của các công ty năng lượng được xem như một trong những công cụ tiềm năng nhằm chia sẻ gánh nặng của khủng hoảng, đồng thời củng cố niềm tin của người dân vào sự công bằng trong chính sách kinh tế.
Tuy nhiên, việc triển khai cụ thể ra sao vẫn phụ thuộc vào quá trình đánh giá và đồng thuận giữa các quốc gia thành viên trong thời gian tới./.
(TTXVN/Vietnam+)