Trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa tại châu Á tiếp tục gia tăng mạnh mẽ, nhiều quốc gia đang đứng trước áp lực phải tái cấu trúc mô hình phát triển đô thị để đáp ứng đồng thời các mục tiêu về tăng trưởng kinh tế, môi trường sống và khả năng thích ứng dài hạn.
Với các đô thị lớn như TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội, Việt Nam cũng đang trong quá trình chuyển đổi mạnh mẽ theo hướng phát triển bền vững và nâng cao hiệu quả sử dụng không gian đô thị.
Trên tinh thần đó, vừa qua, tại Landmark 81, Tiểu ban Xây dựng EuroCham (CSC) phối hợp cùng Hội đồng Đô thị theo phương đứng (CVU) đã tổ chức Diễn đàn Nhà cao tầng EuroCham 2026.
Sự kiện quy tụ hơn 200 đại biểu, bao gồm đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia quốc tế, kiến trúc sư, nhà quy hoạch, nhà đầu tư và các doanh nghiệp trong lĩnh vực bất động sản, xây dựng và hạ tầng.
Diễn đàn được thiết kế như một nền tảng đối thoại đa chiều, tạo không gian để các bên cùng trao đổi về mô hình phát triển đô thị theo chiều đứng, đồng thời thảo luận các giải pháp quy hoạch tích hợp nhằm hướng tới đô thị có khả năng vận hành hiệu quả, bền vững và gắn kết cộng đồng.
Tầm nhìn phát triển đô thị theo chiều đứng
Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Phó Chủ tịch EuroCham Jean-Jacques Bouflet cho rằng, Việt Nam đang ở giai đoạn then chốt của quá trình đô thị hóa, khi tốc độ tăng dân số đô thị và nhu cầu về nhà ở, hạ tầng, dịch vụ công ngày càng gia tăng mạnh.
Ông nhấn mạnh: “Phát triển công trình cao tầng là một giải pháp tất yếu trong bối cảnh quỹ đất đô thị ngày càng hạn chế. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là cần xây dựng những hệ sinh thái đô thị hoàn chỉnh, nơi hạ tầng, không gian sống và các tiện ích được kết nối một cách đồng bộ và bền vững."
Theo ông Bouflet, các cải cách chính sách gần đây tại Việt Nam, bao gồm việc hoàn thiện khung pháp lý trong lĩnh vực xây dựng và quy hoạch, đang tạo nền tảng quan trọng cho việc thúc đẩy mô hình đô thị hiện đại hơn, trong đó phát triển bền vững trở thành tiêu chí ngày càng rõ ràng trong thiết kế và quản lý công trình cao tầng.
Về phía Việt Nam, ông Lê Minh Long, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ và Môi trường, Bộ Xây dựng nhận định, quá trình đô thị hóa tại Việt Nam đang bước sang giai đoạn mới, phức tạp hơn, khi các vấn đề về hạ tầng kỹ thuật, quản lý năng lượng, môi trường đô thị và khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu ngày càng trở nên cấp thiết.
Phó Vụ trưởng nói thêm: “Việt Nam đang chứng kiến tốc độ phát triển cao tầng nhanh, tuy nhiên vẫn còn nhiều thách thức về sự đồng bộ hạ tầng, tiêu chuẩn kỹ thuật và năng lực quản trị đô thị tổng thể. Đây là những yếu tố cần được cải thiện để bảo đảm phát triển bền vững trong dài hạn”.
Giải pháp quy hoạch, TOD và kinh nghiệm quốc tế
Một trong những nội dung trọng tâm của diễn đàn là xu hướng phát triển mô hình đô thị theo chiều đứng, trong đó các chức năng nhà ở, thương mại, dịch vụ, làm việc và hạ tầng giao thông được tích hợp trong cùng một hệ sinh thái đô thị thống nhất.
Ông Shonn Mills, Chủ tịch Hội đồng Đô thị theo phương đứng (CVU), cho biết xu hướng phát triển đô thị trên thế giới đang chuyển dịch mạnh từ mô hình công trình đơn lẻ sang các tổ hợp đa chức năng. Điều này giúp tăng hiệu quả sử dụng đất, giảm áp lực hạ tầng và tạo ra không gian sống linh hoạt hơn cho cư dân đô thị.
Ông nhấn mạnh: “Các tòa nhà cao tầng hiện đại không còn đơn thuần là công trình biệt lập, mà đang trở thành một phần của hệ sinh thái đô thị nén, nơi mật độ cao được khai thác như một lợi thế phát triển nếu được quy hoạch hợp lý.”
Trong khuôn khổ thảo luận, mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) được đánh giá là một trong những hướng đi quan trọng trong giai đoạn tới.
Các chuyên gia cho rằng, việc kết nối quy hoạch xây dựng với hệ thống giao thông công cộng sẽ giúp giảm ùn tắc, tăng hiệu quả sử dụng đất và thúc đẩy hình thành các khu đô thị đa chức năng quanh các tuyến metro và trục giao thông chính.
Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cũng nhấn mạnh vai trò của không gian công cộng, hệ thống mảng xanh và khả năng đi bộ trong đô thị tương lai.
Theo các chuyên gia, đây là những yếu tố quyết định chất lượng sống, thay vì chỉ tập trung vào mật độ xây dựng hoặc chiều cao công trình.
Diễn đàn cũng dành nhiều thời gian thảo luận về bài toán thích ứng khí hậu. Các chuyên gia quốc tế chia sẻ kinh nghiệm từ nhiều mô hình đô thị tại Singapore, Hong Kong (Trung Quốc) và châu Âu, trong đó nhấn mạnh việc tích hợp yếu tố môi trường ngay từ giai đoạn thiết kế, thay vì xử lý ở giai đoạn vận hành công trình.
Kết thúc diễn đàn, đại diện EuroCham khẳng định, tiếp tục đóng vai trò cầu nối giữa khu vực công và tư, đồng thời thúc đẩy việc chia sẻ kinh nghiệm quốc tế nhằm hỗ trợ Việt Nam trong quá trình phát triển đô thị theo hướng hiện đại, tích hợp và bền vững hơn trong dài hạn.
Chu Văn