EV71 quay lại TP.HCM: Hơn 9.000 ca tay chân miệng

4 giờ trướcBài gốc

Chia sẻ với báo chí về tình hình dịch bệnh tại TP.HCM vào chiều 2.4, ThS-BS Lê Hồng Nga – Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) – cho biết thành phố đang bước vào chu kỳ dịch tay chân miệng với diễn biến bất thường, khi số ca mắc tăng gần 200% so với cùng kỳ. Đáng lo ngại hơn, sự xuất hiện trở lại của vi rút EV71 – tác nhân từng gây nhiều ca tử vong – đang khiến giới chuyên môn phát đi cảnh báo sớm về nguy cơ bùng phát dịch nặng trong cộng đồng.

EV71 – “ẩn số nguy hiểm” trong chu kỳ dịch

Theo ThS-BS Lê Hồng Nga, tính đến cuối tháng 3, TP.HCM đã ghi nhận hơn 9.100 ca mắc tay chân miệng, tăng gần 191% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tuần 13, số ca mới lên tới khoảng 940 trường hợp, tiếp tục duy trì đà tăng trong nhiều tuần liên tiếp.

TP.HCM ghi nhận hơn 9.000 ca tay chân miệng, EV71 tái xuất. Chuyên gia cảnh báo nguy cơ bùng dịch lớn, trẻ nhỏ đối mặt biến chứng nguy hiểm - Ảnh: minh họa

Diễn biến này phù hợp với quy luật dịch tễ khi bệnh tay chân miệng thường bắt đầu gia tăng từ tháng 3, đạt đỉnh vào tháng 5–6 và có thể xuất hiện làn sóng thứ hai vào tháng 9–10. Tuy nhiên, điều khiến giới chuyên môn đặc biệt lo ngại không nằm ở số ca mắc, mà ở sự thay đổi tác nhân gây bệnh.

Điểm đáng chú ý năm nay là sự quay trở lại của EV71 – chủng vi rút có độc lực cao, từng gây ra các đợt dịch lớn với nhiều ca nặng và tử vong trong các năm trước.

EV71 không phải là chủng vi rút mới, nhưng luôn được xem là yếu tố quyết định mức độ nghiêm trọng của các đợt bùng phát tay chân miệng. Khác với các chủng phổ biến như Coxsackievirus A16 thường gây bệnh nhẹ, EV71 có khả năng tấn công hệ thần kinh trung ương, gây biến chứng nặng như viêm não, viêm màng não, suy hô hấp hoặc suy tim.

Dữ liệu hồi cứu cho thấy EV71 từng là tác nhân chính trong các đợt dịch lớn tại TP.HCM vào các năm 2011, 2018 và gần đây là 2023. Mỗi lần quay trở lại, chủng vi rút này đều kéo theo sự gia tăng tỷ lệ nhập viện và số ca bệnh nặng.

“Việc phát hiện EV71 trong hệ thống giám sát năm nay là tín hiệu cảnh báo sớm, buộc ngành y tế phải nâng mức cảnh giác và triển khai các biện pháp phòng, chống ở cấp độ cao hơn”, bà Nga nói.

Phân tích dịch tễ cho thấy phần lớn ca mắc tập trung ở trẻ dưới 5 tuổi – nhóm có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện và thường sinh hoạt trong môi trường tập thể như nhà trẻ, mẫu giáo.

Đáng lo ngại, hệ thống y tế đã bắt đầu ghi nhận những trường hợp có dấu hiệu chuyển nặng. Điều này cho thấy vi rút không chỉ lây lan rộng mà còn có khả năng gây biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời.

“Khoảng 80% ca bệnh có thể nhẹ và tự khỏi, nhưng EV71 có thể khiến tỷ lệ ca nặng tăng lên. Do đó, phụ huynh tuyệt đối không được chủ quan”, bà Nga cảnh báo.

Siết chặt kiểm soát tại trường học và cộng đồng

Trước nguy cơ gia tăng ca bệnh, TP.HCM đã kích hoạt hàng loạt biện pháp kiểm soát dịch tại tuyến cơ sở, đặc biệt trong hệ thống giáo dục mầm non.

Các trường học được yêu cầu theo dõi sĩ số hằng ngày, phát hiện sớm trẻ có dấu hiệu bệnh hoặc nghỉ học bất thường. Khi phát hiện ca nghi ngờ, nhà trường phải thông báo ngay cho cơ quan y tế để xử lý ổ dịch, khoanh vùng và hạn chế lây lan.

Song song đó, công tác khử khuẩn môi trường được tăng cường. Đồ chơi, bề mặt tiếp xúc, dụng cụ ăn uống của trẻ phải được vệ sinh thường xuyên bằng dung dịch sát khuẩn như Cloramin B. Việc rửa tay bằng xà phòng được xem là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả nhất để ngăn chặn lây nhiễm.

HCDC cũng đẩy mạnh tập huấn cho lực lượng y tế cơ sở nhằm nâng cao năng lực phát hiện, giám sát và xử lý dịch. Hệ thống dữ liệu ca bệnh được cập nhật liên tục để kịp thời phát hiện các điểm nóng dịch tễ.

Trong bối cảnh EV71 có nguy cơ lan rộng, vai trò của gia đình trở nên đặc biệt quan trọng. Theo khuyến cáo, phụ huynh cần theo dõi sát các biểu hiện của trẻ, đặc biệt là những dấu hiệu cảnh báo biến chứng như sốt cao kéo dài, giật mình, run tay chân hoặc lừ đừ.

Ngay khi phát hiện triệu chứng nghi ngờ, trẻ cần được đưa đến cơ sở y tế để thăm khám và đánh giá. Việc tự điều trị tại nhà mà không theo dõi chặt chẽ có thể khiến bệnh chuyển nặng nhanh chóng.

Ngoài ra, nguyên tắc cách ly cần được tuân thủ nghiêm ngặt. Trẻ mắc bệnh phải nghỉ học ít nhất 10 ngày kể từ khi khởi phát triệu chứng để tránh lây lan trong cộng đồng.

“Ý thức của phụ huynh quyết định rất lớn đến hiệu quả kiểm soát dịch. Nếu phát hiện sớm và cách ly kịp thời, chúng ta hoàn toàn có thể cắt đứt chuỗi lây nhiễm”, bà Nga nhấn mạnh.

Dữ liệu dịch tễ hiện tại cho thấy TP.HCM đang đối mặt với một hệ sinh thái bệnh truyền nhiễm phức tạp, trong đó tay chân miệng, với sự xuất hiện của EV71, là nguy cơ lớn nhất trong ngắn hạn.

Việc kiểm soát hiệu quả không chỉ phụ thuộc vào hệ thống y tế mà còn đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng. Từ việc rửa tay, vệ sinh môi trường đến phát hiện sớm và cách ly ca bệnh – mỗi mắt xích đều đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn dịch lan rộng.

“Chúng tôi đã có kinh nghiệm từ các đợt dịch trước. Nếu toàn xã hội cùng nâng cao cảnh giác và tuân thủ khuyến cáo y tế, nguy cơ bùng phát lớn hoàn toàn có thể được kiểm soát”, bà Nga khẳng định.

Trong bối cảnh EV71 quay trở lại, cảnh báo dịch tễ không còn là dự báo xa mà đã trở thành thực tế hiện hữu. Việc chủ động phòng ngừa ngay từ bây giờ chính là chìa khóa để bảo vệ trẻ em và giảm thiểu áp lực cho hệ thống y tế trong những tháng cao điểm sắp tới.

Hồ Quang

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/ev71-quay-lai-tp-hcm-hon-9-000-ca-tay-chan-mieng-249635.html