Nên "đứng yên và quan sát"
Chiến sự tại Trung Đông đã kéo dài 5 tuần, đẩy giá dầu tăng vọt. Hiện giá dầu Brent đã tăng lên 108 USD/thùng; trong khi giá dầu thô ngọt nhẹ WTI của Mỹ cũng tăng lên 111 USD/thùng. Giá dầu tăng cao một mặt gây nhiều trở ngại cho tăng trưởng kinh tế, mặt khác nó cũng tạo áp lực lớn đến lạm phát. Đó đang là một bài toán khó đối với các nhà hoạch định chính sách của các NHTW trên toàn cầu, bao gồm cả Fed.
Chủ tịch Fed Jerome Powell thừa nhận trong một sự kiện tại Đại học Harvard hôm thứ Hai (30/3) rằng, “có sự căng thẳng” đối với hai mục tiêu của Fed là ổn định giá cả và tối đa hóa việc làm. “Có một số rủi ro giảm đối với thị trường lao động, điều này cho thấy nên giữ lãi suất thấp, nhưng cũng có rủi ro tăng đối với lạm phát, điều này cho thấy có lẽ không nên giữ lãi suất thấp”, ông cho biết.
Tuy nhiên ông cho rằng, chính sách tiền tệ đang ở vị thế tốt, cho phép Fed có thể chờ xem cuộc chiến tại Trung Đông ảnh hưởng thế nào đến nền kinh tế và lạm phát. “Chúng tôi cảm thấy chính sách của mình đang ở vị trí tốt để chờ xem kết quả ra sao”, Jerome Powell nói.
Đứng yên và quan sát cũng là từ khóa của hầu hết các nhà hoạch định chính sách của Fed hiện nay. Chẳng hạn Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan cho biết hôm thứ Năm (2/4) rằng, sự bất ổn hiện tại có nghĩa là Fed nên theo dõi và chờ đợi trong khi thu thập thông tin về hiệu quả hoạt động của nền kinh tế. “Tôi nghĩ chính sách đang được định vị để điều chỉnh theo dữ liệu khi chúng được công bố, và chúng tôi sẵn sàng điều chỉnh lộ trình chính sách khi cần thiết”.
Tương tự, Chủ tịch Fed Richmond, Thomas Barkin cũng cho rằng việc giữ nguyên lãi suất và chờ đợi thêm thông tin rõ ràng hơn về hướng đi tốt nhất để hỗ trợ nền kinh tế trong thời gian tới là điều hợp lý.
Đồng quan điểm, Phó Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Philip Jefferson cho biết, mặc dù đây là một tình huống đầy thách thức, nhưng ông tin tưởng lập trường chính sách hiện tại được định vị tốt để ứng phó với nhiều kết quả khác nhau.
Sẽ giữ nguyên lãi suất trong tháng 4
Fed đã giữ nguyên lãi suất ở mức 3,50% - 3,75% vào ngày 8/3 và dự kiến sẽ có thêm một lần cắt giảm lãi suất nữa trong năm nay. Trước khi chiến sự Iran nổ ra, thị trường cũng kỳ vọng Fed có thể cắt giảm lãi suất thêm 2 hoặc 3 lần nữa trong năm nay và lần đầu tiên có thể diễn ra vào tháng 6.
Tuy nhiên với việc giá dầu tăng cao đang tạo áp lực rất lớn đến lạm phát, vốn đã chạy trên mục tiêu 2% của Fed trong 5 năm qua, các chuyên gia cho rằng Fed sẽ tiếp tục giữ nguyên lãi suất trong thời gian dài hơn. Điều đó cũng đồng nghĩa, Fed sẽ giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp tháng 4.
“Đây là tình thế tiến thoái lưỡng nan kinh điển của lạm phát đình trệ, và không có câu trả lời rõ ràng”, Joseph Brusuelas, nhà kinh tế trưởng tại RSM cho biết. “Nếu tình hình trở nên nghiêm trọng hơn, Fed sẽ hành động. Nhưng chúng tôi nghĩ rằng nhiều khả năng Fed sẽ vẫn kiên nhẫn và khi hành động, họ sẽ chậm hơn so với xu hướng, gây thêm áp lực lên nhu cầu trước khi cắt giảm mạnh”.
Kết quả cuộc khảo sát mới đây của Reuters cũng cho thấy, có tới 61 trong số 82 nhà kinh tế nhận định, Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong quý 2, trong đó có 55 người cho rằng sẽ không có sự giảm lãi suất nào ít nhất cho đến tháng 9.
“Sẽ mất nhiều thời gian hơn để Fed có được niềm tin rằng lạm phát đang trở lại quỹ đạo phù hợp với mục tiêu 2% của họ. Chúng tôi không nghĩ rằng điều đó sẽ xảy ra cho đến tháng 9”, Jonathan Millar - Nhà kinh tế cấp cao về Mỹ tại Barclays cho biết. “Hoàn toàn có khả năng Fed sẽ chờ giá dầu ổn định hơn và trì hoãn việc cắt giảm lãi suất đến năm sau”.
Theo công cụ FedWatch của CME, hiện các nhà đầu tư đang đặt cược tới 99,5% khả năng Fed giữ nguyên lãi suất ở mức 3,50% - 3,75% vào ngày 29/4 tới đây.
Hà Vy