Gần 160 trạm quan trắc bị can thiệp: Bộ NN&MT nói gì về lỗ hổng dữ liệu môi trường?

4 giờ trướcBài gốc

Tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ NN&MT diễn ra sáng nay (1-4), báo chí đặc biệt quan tâm đến vụ việc Cơ quan CSĐT Bộ Công an khởi tố 74 bị can với 10 tội danh liên quan đến sai phạm về quan trắc môi trường tại nhiều tỉnh, thành phố.

Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường xác định có gần 160 trạm quan trắc bị can thiệp, làm sai lệch dữ liệu. Con số này chiếm gần 55% tổng số trạm trên toàn quốc.

“Vậy việc quản lý, vận hành hệ thống quan trắc môi trường hiện nay có đảm bảo minh bạch, độc lập không? Bộ có ý kiến thế nào về tình trạng can thiệp, sửa số liệu quan trắc? Những thiệt hại về môi trường từ việc gần 160 trạm quan trắc bị can thiệp?”, PLO và các cơ quan báo chí đặt câu hỏi.

Vi phạm nghiêm trọng, ảnh hưởng niềm tin xã hội

Trả lời vấn đề này, ông Nguyễn Xuân Hải, Phó Cục trưởng Cục Môi trường, khẳng định: “Các hành vi can thiệp, làm sai lệch dữ liệu quan trắc môi trường là vi phạm nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả quản lý nhà nước và niềm tin của xã hội”.

Ông Nguyễn Xuân Hải, Phó Cục trưởng Cục Môi trường, trả lời câu hỏi của báo chí. Ảnh: AH

Theo ông Hải, từ các vụ việc vừa qua có thể nhận diện một số tồn tại. Đáng chú ý, một số hệ thống còn có lỗ hổng trong kiểm soát kỹ thuật, đặc biệt trong truyền và quản lý dữ liệu.

Ông Hải cũng cảnh báo nguy cơ phát sinh sự thông đồng giữa các bên liên quan; công tác kiểm tra, phát hiện bất thường trong một số trường hợp chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Tuy nhiên, ông Hải nhấn mạnh đây không phải là khoảng trống của hệ thống pháp luật, mà là vấn đề trong tổ chức thực hiện, cần tiếp tục được siết chặt.

Liên quan đến câu hỏi về giải pháp để doanh nghiệp thực hiện nghiêm, đáp ứng các quy chuẩn môi trường, Phó Cục trưởng Cục Môi trường cho biết thực hiện Luật Bảo vệ môi trường, Bộ đã ban hành các quy chuẩn kỹ thuật mới về nước thải, đồng thời quy định lộ trình áp dụng đến năm 2031. Mục tiêu là tạo điều kiện để doanh nghiệp có thời gian chuyển đổi công nghệ, đảm bảo hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường

“Quan điểm chung, quan trắc là công cụ giám sát, nhưng doanh nghiệp bắt buộc phải xử lý ô nhiễm thực chất, không thể chỉ làm đẹp số liệu để thay thế cho việc đầu tư công nghệ xử lý ô nhiễm”- ông Hải nói thêm.

Về quy trình giám sát và việc bịt các lỗ hổng hệ thống, theo ông Hải, hiện nay, hệ thống quan trắc được thiết kế với nhiều lớp kiểm soát. Trong đó doanh nghiệp thực hiện vận hành theo quy định, chịu trách nhiệm trực tiếp về số liệu; đơn vị độc lập tiến hành kiểm định, đối chứng; cơ quan quản lý thực hiện giám sát dữ liệu theo thời gian thực.

Ông Nguyễn Xuân Hải, Phó Cục trưởng Cục Môi trường trả lời câu hỏi của báo chí.

Tuy nhiên, ông Hải cũng thừa nhận vụ việc vừa qua cho thấy dữ liệu vẫn có thể bị can thiệp, trong khi đó hệ thống chưa phát hiện kịp thời trong một số trường hợp.

“Đây là vấn đề kỹ thuật cần khắc phục ngay”, ông nói, đồng thời cho biết Bộ sẽ phối hợp với cơ quan điều tra để đánh giá cụ thể về thiệt hại và sẽ có báo cáo sau.

Lãnh đạo Cục Môi trường cho hay sau vụ việc vừa qua, Bộ đã chỉ đạo rà soát toàn diện hệ thống, đối chiếu với nguồn dữ liệu độc lập và tăng cường kiểm tra các cơ sở có dấu hiệu bất thường.

Vì sao chưa phát hiện kịp thời việc can thiệp số liệu quan trắc?

Lý giải về nguyên nhân chưa phát hiện kịp thời việc can thiệp số liệu quan trắc trong vụ việc vừa qua, theo ông Hải, hệ thống hiện nay được thiết kế theo hướng: truyền dữ liệu trực tiếp về cơ quan quản lý, có kiểm định và nhiều lớp kiểm tra.

Tuy nhiên, một số hành vi vi phạm tinh vi, có chủ đích, lợi dụng kẽ hở kỹ thuật. Trong khi đó, hệ thống trước đây chưa được thiết kế đầy đủ để phát hiện tất cả các hành vi này.

Giải pháp thời gian tới là tăng kiểm soát truy cập và cấu hình hệ thống, đẩy mạnh giám sát từ xa, phân tích dữ liệu, hoàn thiện quy định để không thể can thiệp hoặc phát hiện sớm can thiệp.

“Sai phạm lần này không chỉ là vấn đề quản lý mà là hành vi cố tình vi phạm và lợi dụng kẽ hở của một số tổ chức cá nhân. Do đó, cần xử lý nghiêm vi phạm, siết chặt quản lý, khắc phục triệt để các lỗ hổng kỹ thuật của hệ thống”, Phó Cục trưởng Cục Môi trường nhấn mạnh.

Ông cho biết trong thời gian tới, Cục Môi trường sẽ bám sát chỉ đạo của lãnh đạo Bộ hoàn thiện quy trình kỹ thuật và quản lý, tăng cường kiểm tra, giám sát và phát hiện sớm vi phạm.

Trao đổi thêm, Thứ trưởng Bộ NN&MT Phùng Đức Tiến nhấn mạnh quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước là: Không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế.

Theo Thứ trưởng, công nghệ lạc hậu luôn gắn với ô nhiễm cần kiên quyết loại bỏ. Các sự cố môi trường lớn trước đây đã được xử lý, do đó các vấn đề hiện nay cũng phải xử lý được.

AN HIỀN

Nguồn PLO : https://plo.vn/gan-160-tram-quan-trac-bi-can-thiep-bo-nnmt-noi-gi-ve-lo-hong-du-lieu-moi-truong-post902101.html