Ngày 6/5, ông Phùng Văn Hoàng, Giám đốc Ban QLDA Di tích Cố đô Huế thuộc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết, công trình được UBND TP Huế phê duyệt tại quyết định số 2301/QĐ-UBND giao Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế làm chủ đầu tư, Ban QLDA Di tích Cố đô Huế trực tiếp quản lý.
Dự án có tổng mức đầu tư gần 200 tỷ đồng, thời gian thực hiện trong 4 năm và dự kiến sẽ hoàn thành vào tháng 4/2029.
Khu vực phục hồi, tôn tạo di tích Điện Cần Chánh, thuộc Đại nội Huế.
Theo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, quy mô đầu tư tu bổ, phục hồi Điện Cần Chánh sẽ tập trung gia cường nền móng, bó vỉa, bậc cấp theo nguyên trạng; phục hồi hệ chân tảng đá Thanh, nền lát gạch hoa, tường bao bằng gạch vồ. Đồng thời, hệ khung gỗ, mái, vách ván, cửa và các chi tiết kiến trúc cũng sẽ được phục dựng.
Đặc biệt, phục hồi toàn bộ hệ khung gỗ sẽ được phục hồi sơn son thếp vàng; mái lợp ngói ống Hoàng lưu ly, kết hợp các chi tiết trang trí như bờ nóc, ô hộc, con giống khảm sành sứ và pháp lam ở mặt tiền. Bên cạnh đó, sẽ đầu tư hệ thống điện chiếu sáng, phòng cháy chữa cháy và camera an ninh…
Ban QLDA Di tích Cố đô Huế thông tin, tu bổ, phục hồi và tôn tạo di tích Điện Cần Chánh phải đáp ứng được 3 tiêu chí. Cụ thể, phải bảo tồn được các giá trị về mặt lịch sử và ý nghĩa của di tích. Gìn giữ tối đa các yếu tố nguyên gốc hiện còn. Phục hồi dựa vào ảnh tư liệu và cứ liệu lịch sử khá đầy đủ từ kiến trúc đến trang trí nội ngoại thất.
Theo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, quá trình triển khai gặp không ít khó khăn, khi một số hoa văn, họa tiết trang trí của công trình ở một số ô hộc, cổ diềm chưa được tìm thấy trong các tư liệu. Quá trình thi công tu bổ, phục hồi di tích, các đơn tiếp tục sưu tầm, tham vấn ý kiến chuyên gia, nghệ nhân và nhà khoa học để hoàn thiện.
Phối cảnh di tích Điện Cần Chánh tại khu vực Tử Cấm Thành thuộc Đại nội Huế,
Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết, sau khi hoàn thành khai quật khảo cổ năm 2023, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam cũng đã lưu ý đây là vấn đề rất quan trọng, cần khoan thăm dò địa chất để xác định tính chất, tác động của địa chất. Bởi khu vực xây dựng điện Cần Chánh chịu ảnh hưởng của hệ thống sông ngòi, kênh đào cũ từng được nắn chỉnh khi xây dựng Kinh thành.
Theo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, Điện Cần Chánh được bố trí trên trục chính của Đại nội Huế. Sau khi tu bổhoàn thành, Điện Cần Chánh sẽ kết nối hoàn chỉnh với Điện Thái Hòa và Tử Cấm Thành, tạo thành trục tham quan di sản hoàn chỉnh.
Qua đó, du khách được chiêm ngưỡng lại ngôi điện quan trọng nhất, lớn nhất và đẹp nhất trong Tử Cấm Thành, được phục dựng theo nguyên mẫu, kết hợp tinh xảo giữa kiến trúc gỗ, nghệ thuật chạm khắc và trang trí nội thất cung đình mang lại giá trị thẩm mỹ cao.
Điện Cần Chánh được xây dựng từ năm 1804 dưới thời vua Gia Long. Dưới triều Nguyễn, điện Cần Chánh là nơi nhà vua thiết triều vào các ngày 5, 10, 20 và 25 âm lịch hàng tháng. Đồng thời, đây cũng là nơi tổ chức tiếp sứ bộ ngoại giao, tổ chức yến tiệc của hoàng gia và triều đình. Trước khi bị phá hủy, công trình này có kết cấu: chính điện có 5 gian và 2 chái kép, tiền điện có 7 gian và 2 chái đơn.
Công trình này tồn tại đúng 143 năm, đến năm 1947 thì bị phá hủy, chỉ còn lại nền móng. Theo sử liệu Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế lưu giữ được, từ khi xây dựng đến khi bị phá hủy, điện Cần Chánh đã trải qua 20 đợt tu sửa lớn, nhỏ khác nhau.
Điện Cần Chánh là một ngôi điện tiêu biểu của Hoàng thành Huế chứa đựng những giá trị quý báu về lịch sử, văn hóa chính trị, di sản vật thể, di sản phi vật thể, di sản tư liệu, kiến trúc và nghệ thuật... nên được chú trọng phục hồi để phát huy hiệu quả đóng góp vào phát triển kinh tế, văn hóa xã hội trong tương lai và về lâu dài.
Về tổng thể, điện Cần Chánh được bố trí trên trục chính (đường "Dũng đạo") của Đại Nội - nằm giữa điện Thái Hòa (nơi thiết triều chính) và điện Càn Thành (nơi ở của vua). Trước Điện Cần Chánh có "Sân Bái Đình", là nơi tập hợp văn võ bá quan khi chầu vua, dâng biểu. Điện cùng với nhà Tả Vu, Hữu Vu (phục vụ việc chuẩn bị nghi lễ và chiêu đãi khách), Đại Cung Môn họp thành bố cục kiến trúc hình chữ Khẩu.
Trí Đức