Gan nhiễm mỡ do rượu và không do rượu: Loại nào nguy hiểm hơn?

3 giờ trướcBài gốc

Podcast:

Podcast: Gan nhiễm mỡ do rượu và không do rượu: Loại nào nguy hiểm hơn?

Theo NDTV, gan nhiễm mỡ là tình trạng chất béo tích tụ bất thường trong gan, làm suy giảm chức năng và có thể tiến triển thành xơ gan, thậm chí ung thư gan nếu không được kiểm soát. Căn bệnh này không chỉ xuất phát từ rượu bia mà còn liên quan mật thiết đến lối sống hiện đại, từ chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, ít vận động đến béo phì và rối loạn chuyển hóa.

Về mặt y khoa, gan nhiễm mỡ được chia thành hai nhóm chính: gan nhiễm mỡ do rượu (AFLD) và gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD). Dù khác nhau về nguyên nhân, cả hai đều có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng nếu bị xem nhẹ.

Gan nhiễm mỡ do rượu: Tổn thương nhanh và trực diện

Gan nhiễm mỡ do rượu là hệ quả của việc tiêu thụ rượu bia kéo dài. Trước đây, "ngưỡng an toàn" thường được nhắc đến là hơn 2 ly/ngày với nam và 1 ly/ngày với nữ (mỗi ly chứa khoảng 10-14g cồn). Tuy nhiên, nhiều bằng chứng gần đây cho thấy không tồn tại mức tiêu thụ rượu nào thực sự an toàn cho gan.

Tổn thương gan do rượu diễn tiến theo từng giai đoạn, từ gan nhiễm mỡ, viêm gan do rượu, đến xơ gan và suy gan. Đáng chú ý, nếu việc uống rượu tiếp diễn, nguy cơ ung thư gan tăng cao và tốc độ tiến triển bệnh có thể rất nhanh, đặc biệt ở những người có cơ địa nhạy cảm.

Gan không “phân biệt” nguồn gốc tổn thương: dù do rượu hay rối loạn chuyển hóa, cả hai đều có thể âm thầm tiến triển thành xơ gan, suy gan, thậm chí ung thư.

Gan nhiễm mỡ không do rượu: "Sát thủ thầm lặng" của thời hiện đại

Trái với suy nghĩ phổ biến, nhiều người không uống rượu vẫn có thể mắc gan nhiễm mỡ. Thể bệnh này thường liên quan đến các yếu tố như béo phì, tiểu đường, cholesterol cao và lối sống ít vận động.

Hiện nay, NAFLD được xem là bệnh gan phổ biến nhất trên toàn cầu, ảnh hưởng đến khoảng 1/3 người trưởng thành. Điều đáng lo ngại là bệnh thường tiến triển âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng cho đến khi gan đã bị tổn thương đáng kể.

Một số trường hợp có thể tiến triển thành viêm gan nhiễm mỡ không do rượu (NASH), dẫn đến xơ gan và ung thư gan, những biến chứng không kém phần nghiêm trọng so với gan do rượu. Trong bối cảnh tỷ lệ béo phì và tiểu đường gia tăng, NAFLD đang trở thành nguyên nhân hàng đầu dẫn đến ghép gan.

Vậy loại nào nguy hiểm hơn?

Không có câu trả lời tuyệt đối. Gan nhiễm mỡ do rượu thường tiến triển nhanh và rõ rệt hơn nếu tiếp tục uống rượu. Trong khi đó, gan nhiễm mỡ không do rượu lại phổ biến hơn, khó phát hiện hơn và đang âm thầm trở thành gánh nặng lớn cho sức khỏe cộng đồng.

Đáng lưu ý, hai tình trạng này có thể "cộng hưởng" với nhau. Một người vừa có rối loạn chuyển hóa, vừa tiêu thụ rượu ở mức từng được coi là “vừa phải”, sẽ có nguy cơ tiến triển bệnh nhanh và nặng hơn đáng kể.

Thông điệp quan trọng là gan không phân biệt nguyên nhân gây tổn thương. Dù xuất phát từ rượu bia hay rối loạn chuyển hóa, bệnh vẫn có thể tiến triển đến những biến chứng nghiêm trọng như xơ gan, suy gan hoặc ung thư.

Làm gì để bảo vệ lá gan?

Phần lớn các trường hợp gan nhiễm mỡ có thể phòng ngừa và cải thiện nếu can thiệp sớm:

Hạn chế hoặc tốt nhất là tránh rượu bia
Duy trì cân nặng hợp lý
Tăng cường vận động thể chất
Kiểm soát tốt đường huyết và mỡ máu
Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm bất thường

Trong bối cảnh hiện nay, bệnh gan không còn là câu chuyện của riêng rượu bia mà đã trở thành hệ quả điển hình của lối sống hiện đại. Mối nguy lớn nhất không nằm ở việc phân định "loại nào nguy hiểm hơn", mà ở chỗ cả hai đều âm thầm tiến triển và hoàn toàn có thể phòng tránh nếu được nhận diện sớm.

NHẬT LINH

Theo NDTV

Nguồn PLO : https://plo.vn/gan-nhiem-mo-do-ruou-va-khong-do-ruou-loai-nao-nguy-hiem-hon-post905015.html