Gần nửa thế kỷ chờ đợi và cái Tết đặc biệt của người vợ liệt sĩ

4 giờ trướcBài gốc

5 ngày làm vợ, gần nửa thế kỷ đợi chờ

Cận Tết Nguyên đán, căn nhà nhỏ của bà Nguyễn Thị Vinh (SN 1952, trú thôn Quyết Tiến, xã Thạch Xuân, tỉnh Hà Tĩnh) vẫn lặng lẽ như bao năm qua. Không tiếng trẻ con, không cảnh sum vầy đông đủ. Trên bàn thờ người chồng liệt sĩ, bà cẩn thận lau từng góc nhỏ, cắm lại bông cúc trắng xen lẫn vàng như một thói quen đã theo mình suốt gần nửa thế kỷ chờ đợi.

Bà Vinh, người phụ nữ đã ngoài tuổi 70, gương mặt nhiều nếp nhăn, nụ cười hiền nhưng ánh mắt chất chứa nỗi buồn sâu thẳm. Bà là vợ của liệt sĩ - Trần Hữu Thanh (SN 1948, hy sinh năm 1978, chiến trường Campuchia). Cuộc đời làm vợ người lính chỉ có 5 ngày ngắn ngủi, nhưng phần đời còn lại bà dành sự chung thủy của mình để giữ tiết, thờ chồng.

Tấm di ảnh người chồng liệt sĩ được nhóm Skyline phối hợp với Tỉnh Đoàn Hà Tĩnh phục dựng bằng phần mềm và trao tặng cho bà Vinh trong dịp Tết tri ân liệt sĩ.

Kể về cuộc đời mình, người vợ liệt sĩ chia sẻ, bà sinh ra trong gia đình có đông anh chị em, trú thị xã Hà Tĩnh cũ. Do biến cố chiến tranh, năm 1967, gia đình di chuyển lên nơi ở mới tại xã Thạch Xuân để khai hoang, phát triển vùng kinh tế mới. Còn chồng bà, anh Trần Hữu Thanh là con trai thứ 2 trong gia đình 4 anh chị em. Họ cùng là dân cư mới đến vùng kinh tế mới, hai nhà chỉ cách nhau chừng 500m.

Năm 1966, khi tròn 18 tuổi, anh Thanh lên đường nhập ngũ. Lúc ấy, bà Vinh mới học lớp 7. 5 năm sau đó, bà Vinh cũng khoác ba lô nhập ngũ, vào Binh trạm 12, Đoàn 559 khi mới 19 tuổi. Thời gian đầu, bà làm công tác hậu cần tại khu vực biên giới giáp Lào. Sau đó tiếp tục tham gia ở chiến trường Quảng Trị.

Bà Vinh rưng rưng nước mắt khi gợi nhớ về ký ức người chồng.

“Ngày ở Quảng Trị là quãng thời gian khó quên nhất. Tôi lúc đó được phân công bốc dỡ đạn, gạo, lương thực trong mưa bom bão đạn, phục vụ cho Thành cổ Quảng Trị. Vất vả, khó khăn đủ thứ, cơm thiếu, nhưng tinh thần chiến đấu vẫn luôn hừng hực khí thế”, bà Vinh kể lại.

Cuối năm 1973, bà Vinh bị thương nhẹ, nhưng sau khi được chữa trị, bà lại tiếp tục quay trở lại chiến đấu cho đến khi hoàn thành Chiến dịch Hồ Chí Minh, đất nước giải phóng, bà xuất ngũ, về quê.

Năm 1976, anh Thanh nghỉ phép, trở về quê hương. Tại thời điểm này, hai người mới chính thức ngỏ lời với nhau. Nhớ lại thời điểm ấy, bà Vinh kể, anh Thanh bảo hai người cùng trang lứa, cùng tham gia chiến trường, nếu có thương thì nên duyên vợ chồng. Biết bà Vinh cũng đang theo đuổi việc học ngành y, anh Thanh cũng động viên cố gắng học, còn vợ chồng sẽ cùng yêu thương, đỡ đần nhau trong cuộc sống. Dẫu còn nhiều đắn đo vì con đường học tập phía trước, cuối cùng, vì tình thương và sự chân thành ấy, cô gái cùng làng đã gật đầu làm vợ anh.

“Anh Thanh đẹp trai, hiền lành, chân thành, nói chuyện nhỏ nhẹ. Hoàn cảnh hai gia đình đều khó khăn, cha mẹ già yếu, bản thân tôi sau chiến tranh, sức khỏe lại không tốt. Lúc đó anh động viên cố gắng học, cưới xong anh sẽ quay lại đơn vị để lo cho sự nghiệp, chờ ổn định sẽ đưa tôi vào trong đó làm việc”, bà Vinh tâm sự.

Món quà đặc biệt ngày Tết

Bà Vinh vẫn nhớ như in ngày diễn ra đám cưới 20/1/1977 (tức 10/4/1977 dương lịch), đúng ngày bà nhận giấy nhập học. Hôn lễ đôi vợ chồng trẻ cũng diễn ra nhẹ nhàng, ấm áp, không váy cưới, không mâm cao cỗ đầy. Hôm ấy, cô gái Vinh khoác trên mình màu áo màu hồng, còn anh Thanh mặc nguyên bộ quân phục đi rước dâu. Đó cũng là ngày bà hạnh phúc, vui nhất cuộc đời của hai người.

Cưới xong, anh Thanh chở vợ ra Vinh làm thủ tục nhập học. Làm xong giấy tờ, bà Vinh được giới thiệu quay về Hà Tĩnh học. Vợ chồng chỉ kịp ở bên nhau đúng 5 ngày, rồi anh Thanh rời quê hương, lên đường vào đơn vị.

“Anh dặn tôi cố gắng học hành. Vì trách nhiệm người lính, anh phải đi. Lúc rời nhà, hai vợ chồng chỉ kịp ôm nhau, chia sẻ và hứa hẹn ngày trở về”, bà Vinh nghẹn giọng.

Bà Vinh bật khóc, đón nhận tấm ảnh phục dựng hai vợ chồng ngồi cạnh nhau do Ban tổ chức chương trình "Tết tri ân" trao gửi.

Trở lại đơn vị cũ, anh Thanh vẫn đều đặn gửi thư về. Trong lá thư cuối cùng, anh viết mình sắp bước vào chiến đấu, dặn vợ yên tâm, hẹn Tết sẽ về. Anh Thanh tiết lộ ngày 26/12/1978, anh lên đường sang chiến trường Campuchia. Tuy nhiên, sau lá thư này, anh Thanh không còn gửi thêm lá thư nào nữa.

Những cái Tết sau đó, người vợ lính vẫn thấp thỏm chờ đợi, tự nhắc bản thân “Chắc anh đi công tác xa, rồi sẽ về”.

Chờ mãi, đến cuối năm 1979, khi bà đang đi thực tập, một người thân báo tin: “Vinh ơi, Thanh hy sinh rồi…”. Bà Vinh kể, lúc nghe tin, chân tay rụng rời. Về đến nhà, bà khóc, nhưng cha mẹ chồng vẫn động viên, an ủi: “Con ơi, đừng khóc, rồi Thanh sẽ về thôi”.

Bà Vinh lưu giữ những tấm ảnh, kỷ vật người chồng để lại.

Dù đau lòng, nhưng bà Thanh vẫn nhen nhóm hy vọng người chồng sẽ trở về như lời hứa. Nhưng đến năm 1981 giấy báo tử được gửi về ghi rõ: “Anh Trần Hữu Thanh hy sinh ngày 28/12/1978, tại chiến trường Campuchia”, bà Vinh mới thôi hy vọng.

Ngày biết con trai hy sinh, cha mẹ anh Thanh từng khuyên con dâu đi bước nữa, để sau này về già bớt khổ. Nhưng bà Vinh không mở lòng, chọn cách sống, chăm sóc cha mẹ thay chồng. Tốt nghiệp ngành y, sau đó bà Vinh lặng lẽ về công tác tại Trạm Y tế xã Thạch Xuân, gắn bó đến ngày nghỉ hưu. Không chồng, không con, bà sống một mình, nuôi ký ức bằng những lá thư cũ và lời hẹn chưa kịp thực hiện.

“Bố mẹ động viên, khuyên tôi mở lòng, đi bước nữa để có người gánh vác, chia sẻ niềm vui, nỗi buồn. Nhưng tôi không thương ai được nữa…”, bà Vinh rưng rưng nói.

Sau nhiều năm tìm kiếm, đến năm 2005, gia đình tìm được phần mộ ông Thanh tại Nghĩa trang An Khê (Gia Lai). Đến năm 2025, phần mộ ông Thanh được đưa về an táng tại Nghĩa trang Núi Nài gần hơn với quê nhà.

Tết năm nay, với bà Vinh là cái Tết đặc biệt khi những tấm di ảnh về người chồng được phục dựng, làm mới.

Sau gần nửa thế kỷ chờ đợi, Tết năm nay, bà Vinh đón nhận một món quà đặc biệt. Đó là tấm di ảnh người chồng liệt sĩ được nhóm Skyline phối hợp với Tỉnh Đoàn Hà Tĩnh phục dựng bằng phần mềm và trao tặng trong dịp Tết tri ân liệt sĩ. Trong khung hình, hai vợ chồng ngồi cạnh nhau bên hiên nhà, tay nắm tay, bình yên và giản dị. Một khoảnh khắc hạnh phúc tưởng chừng rất nhỏ bé, nhưng với bà Vinh, đó là điều suốt cả cuộc đời làm vợ lính chưa từng có.

Rưng rưng nước mắt, bà Vinh nói Tết này sẽ khác, ấm áp hơn, vui hơn, như thể người chồng sau bao năm xa cách đã kịp trở về đoàn tụ.

“Anh ra đi, nỗi đau ấy không gì có thể bù đắp, nhưng tôi luôn hiểu anh chọn con đường đó vì trách nhiệm với Tổ quốc. Làm vợ người lính, tôi chỉ biết tự nhủ phải mạnh mẽ, phải sống thủy chung, thay anh tròn đạo làm con, làm dâu. Yêu nhau, nên duyên vợ chồng mà chưa từng có nổi một bức ảnh chung. Nhìn tấm hình ấy, tôi cứ ngỡ như anh đã trở về như lời hứa Tết anh về", bà Vinh tâm sự.

Trong chương trình “Tết tri ân”, những di ảnh liệt sĩ được phục dựng và trao tận tay gia đình đã mang đến nhiều cuộc trở về lặng lẽ. Có người vợ lần đầu tiên được ngồi cạnh chồng trong một tấm hình sau hàng chục năm xa cách; có người con ký ức về cha chỉ vẹn nguyên qua lời kể của mẹ… Từ những cuộc trở về lặng lẽ ấy, câu chuyện về tình yêu, lòng thủy chung cùng bao hy sinh, mất mát được gợi lại bằng hình hài rất thật. Mỗi khung ảnh được phục dựng là nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, nơi thế hệ trẻ gửi trao lòng biết ơn và sự tri ân sâu sắc.

Hoài Nam

Nguồn Tiền Phong : https://tienphong.vn/gan-nua-the-ky-cho-doi-va-cai-tet-dac-biet-cua-nguoi-vo-liet-si-post1822009.tpo