Phó Chủ tịch UBND thành phố, Hà Văn Tuấn phát biểu tại hội nghị
Phối hợp quản lý nguồn thu
Năm 2026, tổng thu NSNN trên địa bàn được HĐND thành phố giao là 16.000 tỷ đồng. Tính đến hết quý I, thành phố thu đạt 4.015 tỷ đồng, bằng 25,1% dự toán và tăng 14% so với cùng kỳ năm trước; ước thực hiện hết tháng 5/2026 là 6.561 tỷ đồng, bằng 41% dự toán và tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước. Chi ngân sách được HĐND thành phố giao đầu năm 2026 là 18.488 tỷ đồng, đến nay chi ước đạt gần 5.436 tỷ đồng, bằng 29,4% dự toán.
Theo ông Đoàn Vĩ Tuyến, Trưởng Thuế thành phố, nguồn thu năm 2026 chịu áp lực giảm thu rất lớn do các chính sách mới và bối cảnh thị trường. Dự kiến, chính sách thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay sẽ làm giảm nguồn thu khoảng 47 tỷ đồng; chính sách miễn giảm tiền sử dụng đất sẽ làm giảm nguồn thu khoảng 499 tỷ đồng; chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sẽ làm giảm thu khoảng 30 tỷ đồng. Luật Thuế Thu nhập cá nhân sửa đổi có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 cũng sẽ ảnh hưởng đến nguồn thu từ quý III/2026. Tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường cũng làm giảm khả năng đóng góp vào ngân sách của doanh nghiệp.
Sở Tài chính cũng chỉ ra thực tế, hầu hết các đơn vị cấp xã đã có báo cáo về thu tiền sử dụng đất, có danh mục quỹ đất kèm theo song danh mục chủ yếu vẫn là quỹ đất do các ban quản lý dự án (QLDA) khu vực đang quản lý; quỹ đất cấp xã quản lý để tổ chức đấu giá chưa thể hiện rõ tại danh mục. Các xã, phường chưa có giải pháp rà soát quỹ đất hiện có trên địa bàn để có kế hoạch khai thác. Thị trường bất động sản tiếp tục đối mặt với tình trạng khó tiếp cận tín dụng và nhiều vướng mắc pháp lý chưa được tháo gỡ hoàn toàn, khiến nguồn thu tiền sử dụng đất chưa đạt tiến độ kỳ vọng.
Để đảm bảo nhiệm vụ thu, UBND thành phố cần chỉ đạo các sở, ban, ngành, địa phương tăng cường cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh nhằm thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh, góp phần phát triển nguồn thu NSNN. Các sở, ngành, địa phương tăng cường phối hợp với cơ quan thuế trong quản lý địa bàn, quản lý nguồn thu; kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi trốn thuế, gian lận thuế, thất thu NSNN; đẩy mạnh quản lý thu đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro về thuế; quyết liệt thu hồi nợ đọng thuế, đảm bảo thu đúng, thu đủ, thu kịp thời các khoản phát sinh vào NSNN.
Đại diện các xã, phường chia sẻ các vấn đề liên quan đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và thu, chi ngân sách
Huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị
Năm 2026, tổng kế hoạch vốn đầu tư công là 7.721 tỷ đồng. Đến ngày 20/5/2026, thành phố đã giải ngân 1.008/6.072 tỷ đồng theo kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, đạt tỷ lệ 16,6%, xếp thứ 15/34 địa phương.
Các đại biểu tham dự cho rằng, thị trường nhiên liệu, nguyên vật liệu xây dựng biến động lớn, nhất là xăng dầu, cát xây dựng, đất san lấp ảnh hưởng đến tiến độ triển khai thực hiện các công trình, dự án trên địa bàn. Theo đó, đề xuất thành phố khẩn trương tháo gỡ các khó khăn liên quan đến cấp phép mỏ đá, cát, đất; giám sát, kiểm tra việc chấp hành luật về giá.
Ông La Phúc Thành, Giám đốc Sở Tài chính chỉ ra công tác đền bù, hỗ trợ tái định cư, thời gian bàn giao mặt bằng chậm là điểm nghẽn lớn trong công tác giải ngân vốn đầu tư công. Nguyên nhân chủ yếu do công tác quản lý đất đai các năm qua chưa chặt chẽ, dẫn đến khó khăn trong việc xác định nguồn gốc đất, xác định giá đất, dẫn đến sự đồng thuận của người dân với phương án bồi thường, tái định cư chưa cao.
Để đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn cần huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, nhất là đẩy nhanh tiến độ công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư, tuyên truyền vận động giải quyết các khiếu nại kiến nghị hợp pháp chính đáng của người dân liên quan đến giải phóng mặt bằng đảm bảo tiến độ các dự án.
Điều hành bằng "số liệu thật, tiến độ thật, trách nhiệm thật"
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Văn Tuấn yêu cầu các sở, ngành, địa phương, cơ quan thực hiện nhiệm vụ thu NSNN, chủ đầu tư quán triệt tinh thần: thu ngân sách và giải ngân vốn đầu tư công là hai nhiệm vụ chính trị trọng tâm, có quan hệ trực tiếp với nhau. Thu không chắc sẽ thiếu nguồn lực; giải ngân chậm làm giảm động lực tăng trưởng, chậm tạo nguồn thu mới. Từ nay đến cuối năm, việc điều hành thu ngân sách và giải ngân vốn đầu tư công phải được thực hiện bằng số liệu thật, tiến độ thật, trách nhiệm thật.
Hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng sẽ không phải nộp thuế
Đồng thời đề nghị sau hội nghị, Sở Tài chính phải có báo cáo rõ những địa phương thu ngân sách đạt thấp, chủ đầu tư và địa phương giải ngân thấp, nguyên nhân, trách nhiệm, kiến nghị phê bình, kiểm điểm tổ chức, cá nhân liên quan; đồng thời đề xuất nhiệm vụ, giải pháp quyết liệt, khả thi để báo cáo Ban Thường vụ Thành ủy tại phiên họp định kỳ tháng 5/2026.
Riêng vấn đề thu NSNN, Phó Chủ tịch UBND thành phố giao Sở Tài chính tham mưu kịch bản thu ngân sách 7 tháng cuối năm theo 3 phương án: chắc chắn, phấn đấu và rủi ro. Trong đó, lượng hóa số còn phải thu để đạt chỉ tiêu 16.000 tỷ đồng, số còn phải thu từ tiền thuê đất, các khoản có khả năng hụt thu do chính sách; nguồn thu thay thế và trách nhiệm từng cơ quan, địa phương.
Thuế thành phố xây dựng kế hoạch chống thất thu, thu hồi nợ thuế theo từng địa bàn, từng doanh nghiệp, từng khoản nợ, tập trung các lĩnh vực rủi ro cao. Chi cục Hải quan khu vực IX và các đơn vị liên quan rà soát nguồn thu từ xuất nhập khẩu, logistics, dịch vụ cảng biển… đề xuất giải pháp mở rộng nguồn thu bền vững. Các địa phương chưa chủ động quỹ đất, yêu cầu Chủ tịch UBND xã phường rà soát quỹ đất, chủ động bố trí nguồn lực tạo quỹ đất không bị động chờ ban QLDA.
Về giải ngân vốn đầu tư công, Sở Tài chính theo dõi báo cáo hàng tuần theo từng nguồn vốn, từng chủ đầu tư, từng dự án, từng địa phương; phân loại rõ nhóm trên bình quân, dưới bình quân, dưới 10%, dưới 3% và chưa giải ngân. Tham mưu văn bản phê bình các chủ đầu tư, địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân chung toàn thành phố, nhất là nhóm dưới 3% hoặc chưa giải ngân; yêu cầu từng đơn vị có bản cam kết tiến độ. Các chủ đầu tư, ban QLDA tăng cường quản lý nhà thầu, tư vấn, giám sát; có khối lượng đến đâu nghiệm thu, thanh toán đến đó; không dồn hồ sơ cuối quý, cuối năm; xử lý nhà thầu không huy động đủ nhân lực, thiết bị hoặc thi công cầm chừng; thu hồi tạm ứng không đúng quy định; thay thế tư vấn, nhà thầu, cán bộ yếu kém, thiếu trách nhiệm.
Hoàng Loan