Gen Z và 'áp lực' những ngày cuối năm

2 giờ trướcBài gốc

Bằng công việc tái chế đồ cũ, Đinh Thị Tuyết có thể cân bằng giữa mưu sinh, đam mê và trách nhiệm với môi trường giữa những áp lực cuối năm của gen Z.

Cứ mỗi độ tháng Chạp về, phố phường rộn ràng sắc xuân, doanh nghiệp tất bật tổng kết, gia đình chuẩn bị đón tết, còn mạng xã hội thì tràn ngập những thông tin: thưởng tết, nhà mới, xe mới hay những chuyến du lịch... Với nhiều người, đó là niềm vui, nhưng với không ít bạn trẻ gen Z, đó lại là tấm gương phản chiếu khiến họ chạnh lòng. Khác với các thế hệ trước, gen Z trưởng thành trong kỷ nguyên số - nơi thông tin và hình ảnh thành công được phơi bày liên tục. Cuối năm vì thế trở thành “mùa kiểm kê” không chỉ của doanh nghiệp mà còn của chính họ: đã làm được gì, kiếm được bao nhiêu, có gì trong tay, đã “bằng bạn bằng bè” hay chưa. Nguyễn Hà Trang, 25 tuổi, sinh sống tại phường Hạc Thành, chia sẻ rằng: “Lướt facebook, tiktok thấy bạn bè khoe thưởng tết mấy chục triệu, đi du lịch nước ngoài, tôi thấy vừa ngưỡng mộ vừa áp lực. Tôi đi làm 3 năm rồi nhưng vẫn chưa có khoản tiết kiệm đáng kể. Cảm giác như mình đang tụt lại phía sau”. Câu chuyện của Trang không phải cá biệt. Với nhiều gen Z, áp lực cuối năm không chỉ đến từ tiền bạc mà còn từ những kỳ vọng vô hình mà xã hội và chính họ đặt ra.

Bên cạnh đó, thị trường lao động những năm gần đây biến động mạnh. Nhiều doanh nghiệp cắt giảm nhân sự, thu hẹp quy mô, trong khi chi phí sinh hoạt ngày càng tăng. Gen Z là lực lượng lao động trẻ, vì thế đối diện với tình trạng bấp bênh rõ rệt hơn. Cuối năm vốn là thời điểm “nóng” về công việc: chạy KPI, hoàn thành dự án, tổng kết chỉ tiêu, trong khi vẫn phải chuẩn bị tài chính để về quê, biếu bố mẹ, sắm sửa tết. Không ít bạn trẻ làm việc với cường độ cao nhưng vẫn thấp thỏm vì không biết có được thưởng hay không.

Đỗ Minh Đức sinh sống tại phường Hàm Rồng kể rằng, năm nay công ty anh gặp khó khăn nên thưởng tết chưa rõ ràng: “Mình vừa phải cố gắng hoàn thành dự án, vừa lo nếu không có thưởng thì tết này sẽ rất khó. Tiền nhà, tiền sinh hoạt, rồi còn tiền về quê, lì xì,... tất cả đều dồn vào cuối năm”.

Không những thế, mạng xã hội vốn được coi là không gian giải tỏa stress, kết bạn, thì nay lại là nơi tạo ra áp lực vô hình khi các bảng thành tích, hình ảnh check-in sang trọng, những video hot trend “recap một năm thành công” xuất hiện dày đặc. Trong khi đó, phía sau những bức ảnh lung linh là rất nhiều câu chuyện chưa được kể: những giờ làm việc căng thẳng, những khoản nợ, những lần thất bại, hay đơn giản là cảm giác cô đơn. Nếu như trong công việc, áp lực đến từ KPI và thu nhập, thì trong đời sống cá nhân, áp lực lại đến từ những câu hỏi quen thuộc mỗi dịp tết: “Có người yêu chưa?”, “Lương bao nhiêu?”... Dù nhiều gia đình ngày nay đã cởi mở hơn nhưng những câu hỏi mang tính “soi xét” vẫn khiến không ít bạn trẻ căng thẳng. Với gen Z - thế hệ đề cao tự do cá nhân và lựa chọn sống theo giá trị riêng, thì việc phải giải thích hoặc “đối phó” với kỳ vọng của gia đình trở thành gánh nặng tâm lý.

Tuy phải đối mặt với nhiều áp lực, nhưng các bạn trẻ cũng không hoàn toàn bị động. Trái lại, họ đang tìm cách thích nghi theo cách riêng của mình. Nhiều bạn trẻ chọn cách đặt ra ranh giới rõ ràng giữa công việc và cuộc sống, ưu tiên sức khỏe tinh thần hơn thành tích. Không ít người tìm đến thiền, yoga, viết nhật ký, hoặc tham vấn tâm lý để giải tỏa căng thẳng. Một số khác học cách quản lý tài chính tốt hơn, lập kế hoạch chi tiêu tết hợp lý thay vì chạy theo hình thức. Nhiều bạn trẻ cũng cởi mở hơn trong việc chia sẻ cảm xúc với bạn bè, gia đình hoặc cộng đồng trực tuyến.

Đặc biệt, gen Z đang dần định nghĩa lại khái niệm “thành công”. Với họ, thành công không chỉ là nhà to, xe đẹp hay thu nhập cao, mà còn là được sống đúng với bản thân, có thời gian cho gia đình, có trải nghiệm ý nghĩa và giữ được sự cân bằng. Đó là lý do khiến Đinh Thị Tuyết ở phường Sầm Sơn trở về quê hương mở một cửa hàng tái chế quần áo cũ sau gần một năm bon chen nơi đô thị và nhận ra mình bị cuốn vào vòng xoáy chạy đua thành tích cùng áp lực tài chính.

"Trở về quê hương và làm công việc mình yêu thích tôi cảm thấy cuộc sống nhẹ nhàng và ý nghĩa hơn. Tái chế quần áo cũ không chỉ là công việc mưu sinh mà còn là cách để tiếp tục theo đuổi đam mê thiết kế thời trang của tôi. Công việc này giúp tôi có nguồn thu nhập ổn định hơn, đồng thời góp phần giảm lượng rác thải dệt may. Qua đó, tôi cũng hy vọng sẽ lan tỏa thông điệp tiêu dùng bền vững đến nhiều bạn trẻ ở địa phương", Tuyết chia sẻ.

Những ngày cuối năm với gen Z không chỉ là mùa của sum vầy mà còn là mùa của áp lực. Nhưng trong áp lực ấy, họ đang học cách trưởng thành, thích nghi và tìm kiếm giá trị riêng. Có thể họ chưa thành công như mong đợi, chưa ổn định như kỳ vọng, nhưng họ đang đi trên con đường của chính mình - một con đường không hoàn hảo nhưng chân thật. Điều đó mới là ý nghĩa thực sự của một năm cũ khép lại: không phải để đo đếm thành tích, mà để hiểu mình hơn, trân trọng hiện tại và bước sang năm mới với tâm thế bình an hơn.

Bài và ảnh: Phương Đỗ

Nguồn Thanh Hóa : http://baothanhhoa.vn/gen-z-va-ap-luc-nbsp-nhung-ngay-cuoi-nam-276110.htm