Gia cố hòn Vọng Phu: Ban quản lý dự án nói gì trước dư luận?

2 giờ trướcBài gốc

Hình ảnh hòn Vọng Phu sau khi gia cố thu hút nhiều ý kiến trái chiều từ dư luận. Ảnh: Tuấn Minh

Dự án khẩn cấp từ thực trạng xuống cấp nghiêm trọng của di tích

Theo Ban Quản lý dự án, hòn Vọng Phu là khối đá vôi tự nhiên, nằm trong quần thể di tích nghệ thuật và thắng cảnh quốc gia núi An Hoạch, di tích có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và cảnh quan.

Trải qua hàng trăm năm tồn tại, dưới tác động của thời tiết, môi trường và đặc biệt là hai lần bị sét đánh, cấu trúc khối đá đã xuất hiện nhiều vết nứt phong hóa nghiêm trọng.

Không chỉ vậy, trong một thời gian dài, các hoạt động khai thác đá, nổ mìn ở khu vực xung quanh cũng gây chấn động, làm suy giảm tính liên kết tự nhiên của khối đá.

Quá trình phong hóa kéo dài khiến đá mất dần tính liền khối, giảm độ bền cơ học, tiềm ẩn nguy cơ tách rời, sụp đổ, đe dọa trực tiếp đến sự tồn tại lâu dài của di tích.

Để bảo đảm cơ sở khoa học và pháp lý cho việc bảo tồn di tích, UBND tỉnh Thanh Hóa đã triển khai dự án theo một lộ trình chặt chẽ, nhiều bước.

Dự án có tổng mức đầu tư 17 tỉ đồng từ nguồn ngân sách tỉnh. Trong đó, chi phí xây dựng chiếm tỉ trọng lớn nhất với hơn 13 tỉ đồng, phản ánh yêu cầu cao về kỹ thuật, an toàn và điều kiện thi công đặc thù tại khu vực di tích nằm trên núi cao, địa hình phức tạp.

Ngoài ra, chi phí quản lý dự án là hơn 400 triệu đồng; chi phí tư vấn đầu tư xây dựng (khảo sát, thiết kế, thẩm tra, giám sát) hơn 2 tỉ đồng; chi phí khác và chi phí dự phòng được bố trí nhằm chủ động ứng phó với các yếu tố phát sinh trong quá trình thi công, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho di tích. Dự án khởi công ngày 5.7.2025 và hoàn thành trước 31.12.2025.

Theo báo cáo của chủ đầu tư, trước khi triển khai thi công, Ban Quản lý dự án đã thành lập Hội đồng đánh giá di tích theo đúng quy định, với sự tham gia của đại diện chính quyền địa phương, Sở Khoa học và Công nghệ, Trung tâm Nghiên cứu lịch sử và Bảo tồn di sản Thanh Hóa, đơn vị tư vấn lập dự án, tư vấn giám sát và nhà thầu thi công.

Giải pháp kỹ thuật: Gia cố từ bên trong, hạn chế tối đa can thiệp bề mặt

Ban Quản lý dự án cho biết, giải pháp kỹ thuật bảo tồn, gia cố di tích hòn Vọng Phu được xây dựng trên nguyên tắc giữ nguyên hình dáng, kết cấu tự nhiên của di tích; chỉ can thiệp gia cố từ bên trong, hạn chế tối đa tác động đến bề mặt đá và cảnh quan xung quanh.

Cụ thể, để bảo đảm các khối đá của hòn Vọng Phu không bị tách rời, dự án sử dụng phương án khoan rút lõi, sau đó gia cố bằng các bó thép D14 được chèn vữa chuyên dụng SIKA GROUT 214-11, tạo liên kết dọc theo phương đứng từ đỉnh khối đá xuống khối đế.

Hòn Vọng Phu sau khi gia cố (trái) và lúc chưa gia cố (phải). Ảnh: Tuấn Minh

Trong quá trình bơm vữa, vật liệu sẽ thẩm thấu, lấp đầy các khe nứt trên thành lỗ khoan, bao bọc các sợi thép, hình thành các “sợi thớ” chịu kéo và chịu nén, có tác dụng ngăn chặn sự phát triển của các vết nứt, bó chặt các phần tử rời rạc do phong hóa, từ đó hợp nhất khối đá thành một thể thống nhất, ổn định.

Hệ thống gia cố sử dụng 3 thanh thép D14 CB500-V cho mỗi bó, có cường độ tới hạn neo, khả năng chịu kéo đạt 21,47 tấn. Các thanh thép được hàn dính với nhau, cứ khoảng 400mm có một mối hàn đính, sau đó đặt vào đường ống khoan rút lõi D76, xuất phát từ đỉnh khối đá và được neo sâu, chặt vào khối đế.

Đối với khối đỉnh hòn Vọng Phu, dự án tiến hành khoan 4 lỗ từ trên đỉnh, khoảng cách giữa các lỗ 500mm, chiều sâu trung bình mỗi lỗ khoảng 18m nhằm tạo liên kết dọc xuyên suốt từ phần đỉnh xuống khối đế.

Đối với phần thân dưới (khối thân 2), tại các vị trí đá đua ra tiếp tục khoan bổ sung 3 lỗ để tăng cường khả năng liên kết với khối đế, bảo đảm ổn định tổng thể.

Song song với gia cố bên trong, để chống tách rời các mảng đá ở bề mặt ngoài, toàn bộ các khe nứt xung quanh hòn Vọng Phu được trám vá bằng vữa SIKA GROUT 214-11.

Trước khi trám vá, bề mặt tiếp xúc tại các vết nứt được vệ sinh kỹ lưỡng nhằm bảo đảm độ bám dính và hiệu quả kỹ thuật.

Trong quá trình thi công, hòn Vọng Phu được bọc ni lông chống dính, bên ngoài là lưới thép và lớp Foam, sau đó phun polyurea tạo lớp bao bọc có độ bền cao, giúp bảo vệ bề mặt đá khỏi các tác động cơ học trong suốt quá trình khoan, cấy thép và bơm vữa.

Sau khi hoàn thành các hạng mục gia cố, lớp bọc bảo vệ được tháo dỡ theo từng lớp 1,0m, kết hợp kiểm tra lại toàn bộ bề mặt khối đá; nếu phát hiện phát sinh vết nứt mới sẽ tiếp tục bơm trám vữa theo đúng quy trình kỹ thuật ban đầu.

Trình tự thi công được thực hiện chặt chẽ, gồm: lắp dựng hệ thống ray vận chuyển vật tư từ chân núi lên chân hòn Vọng Phu; thi công hệ giàn giáo, sàn công tác; xử lý khe nứt bằng bơm vữa sika; cố định các khối đá trước khi khoan bằng lớp bọc bảo vệ; khoan rút lõi kết hợp bơm nước làm mát và thu hồi bột đá; lắp thép, bơm vữa lấp đầy lỗ khoan; tháo lớp bọc bảo vệ; khoan xiên cấy thép, bơm vữa tại một số vị trí vết nứt đứng; cuối cùng tháo dỡ toàn bộ hệ giàn giáo, phun rửa bề mặt và vệ sinh hoàn trả cảnh quan khu vực di tích.

Ban Quản lý dự án khẳng định, toàn bộ các bước thi công đều được giám sát nghiêm ngặt, có sự tham gia của Hội đồng đánh giá di tích, Trung tâm Kiểm định chất lượng xây dựng Thanh Hóa và các đơn vị tư vấn, giám sát độc lập.

Một trong những nội dung được dư luận đặc biệt quan tâm là việc bề mặt hòn Vọng Phu sau thi công có màu trắng sáng hơn so với trước đây. Ban Quản lý dự án cho biết, trước thời điểm thi công, phần lớn bề mặt di tích bị bao phủ bởi lớp rêu, bụi tích tụ lâu ngày nên có màu sẫm tối.

Trong quá trình thi công, việc bọc ni lông trước khi phun Foam đã ngăn vật liệu bám vào đá; sau khoảng hai tháng, khi tháo lớp bọc, lớp rêu, bụi bong ra, để lộ màu trắng tự nhiên vốn có của đá vôi.

Chủ đầu tư khẳng định, dự án không sử dụng sơn hay bất kỳ vật liệu phủ màu nào lên bề mặt hòn Vọng Phu; việc thay đổi màu sắc chỉ là hệ quả của quá trình làm sạch tự nhiên, trả lại diện mạo nguyên bản cho di tích.

Trước đó, liên quan đến những ý kiến đa chiều trên báo chí và mạng xã hội xoay quanh việc “gia cố” hòn Vọng Phu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Đầu Thanh Tùng đã có ý kiến chỉ đạo giao Sở VHTTDL chủ trì, phối hợp với Sở Xây dựng, Ban Quản lý dự án và các đơn vị liên quan khẩn trương kiểm tra, đối chiếu nội dung phản ánh với hồ sơ khoa học di tích và hồ sơ dự án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Trên cơ sở kết quả rà soát, các cơ quan chức năng có trách nhiệm chủ động cung cấp thông tin chính thức cho báo chí và dư luận xã hội, bảo đảm tính thống nhất, chính xác, đúng quy định của pháp luật về bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa.

Đồng thời, Sở VHTTDL tổng hợp, báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh kết quả thực hiện trong tháng 1.2026, đồng thời kịp thời đề xuất phương án xử lý đối với những vấn đề phát sinh vượt thẩm quyền.

TRẦN HOÀNG

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/van-hoa/gia-co-hon-vong-phu-ban-quan-ly-du-an-noi-gi-truoc-du-luan-198617.html