Giá dầu tăng 36%, nhóm cổ phiếu nào hưởng lợi, ngành nào chịu áp lực?

6 giờ trướcBài gốc

Giá dầu thế giới tăng mạnh trong tuần qua khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang, làm dấy lên lo ngại về gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu. Diễn biến này không chỉ tác động tới thị trường năng lượng mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới dòng tiền trên thị trường chứng khoán, đặc biệt là các nhóm cổ phiếu dầu khí, vận tải biển, hàng không, nhựa và phân bón.

Trong tuần giao dịch từ 2-6/3, giá dầu ghi nhận mức tăng khoảng 36% – một trong những tuần tăng mạnh nhất lịch sử. Giá dầu WTI có lúc lên gần 91 USD/thùng, trong khi dầu Brent tiến sát 92,7 USD/thùng. So với mức khoảng 64 USD/thùng vào tuần cuối tháng trước, giá dầu đã tăng vọt chỉ trong thời gian ngắn và đang tiến gần ngưỡng tâm lý 100 USD/thùng.

Nguyên nhân chủ yếu khiến giá dầu tăng mạnh là căng thẳng quân sự leo thang tại Trung Đông, khu vực chiếm tỷ trọng lớn trong nguồn cung năng lượng toàn cầu. Hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz bị gián đoạn nghiêm trọng. Giới đầu tư lo ngại nếu tình trạng này kéo dài trong vài tuần tới, giá dầu có thể tiếp tục leo thang. Một số tổ chức dự báo có thể lên tới 120-150 USD/thùng.

Trong nước, giá xăng dầu bán lẻ cũng tăng mạnh lên 25.000-27.000 đồng/lít.

Giá dầu tăng mạnh do hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bị gián đoạn nghiêm trọng. Ảnh: NA

Cổ phiếu dầu khí thường hưởng lợi khi giá dầu tăng

Lịch sử thị trường chứng khoán Việt Nam cho thấy mỗi khi giá dầu tăng mạnh, dòng tiền thường tập trung vào nhóm cổ phiếu dầu khí, đặc biệt là các doanh nghiệp ở khâu thượng nguồn.

Nhóm này bao gồm các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khoan và dịch vụ kỹ thuật dầu khí như PVD và PVS. Khi giá dầu ở mức cao, các tập đoàn năng lượng thường tăng chi tiêu cho hoạt động thăm dò và khai thác, kéo theo nhu cầu thuê giàn khoan và dịch vụ kỹ thuật tăng mạnh.

Trong giai đoạn 2020-2022, giá dầu WTI tăng từ 19 USD lên 115 USD/thùng, nhiều cổ phiếu trong nhóm này từng tăng giá từ 2-4 lần nhờ kỳ vọng phục hồi đầu tư trong ngành năng lượng. Giá cổ phiếu PVD tăng từ khoảng 6.000 đồng/cp lên khoảng 23.000 đồng/cp. Cổ phiếu PVS cũng tăng từ khoảng 7.000 đồng lên 21.000 đồng/cp.

Sau giai đoạn tăng nóng 2 tháng đầu năm, nhóm cổ phiếu dầu khí và vận tải gần đây xuất hiện áp lực chốt lời mạnh. Trong hai phiên giao dịch gần nhất 5-6/3, nhiều mã như GAS, PLX, OIL, BSR, PVD, HAH và GMD giảm mạnh. Trước đó, nhóm cổ phiếu dầu khí đã tăng khoảng 50-70% trong hai tháng đầu năm.

Tuy vậy, nếu giá dầu tiếp tục leo thang và tiến tới các mốc 100-150 USD/thùng như một số dự báo, dòng tiền có thể quay trở lại nhóm cổ phiếu dầu khí và vận tải – tương tự các chu kỳ tăng giá dầu trong quá khứ.

Ở khâu trung nguồn – vận chuyển dầu khí – các doanh nghiệp vận tải dầu cũng có thể hưởng lợi. Khi giá dầu tăng và thương mại năng lượng gia tăng, nhu cầu vận chuyển dầu và sản phẩm dầu mỏ thường tăng theo. Cổ phiếu tiêu biểu trong nhóm này là PVT. Giai đoạn 2020-2022, cổ phiếu này tăng khoảng từ 4.000 đồng lên 13.000 đồng/cp. Lợi nhuận của các doanh nghiệp vận tải dầu khí thường tăng ổn định hơn so với nhóm khoan, do hưởng lợi từ sự gia tăng của cước vận tải và nhu cầu vận chuyển toàn cầu.

Một doanh nghiệp đáng chú ý trong lĩnh vực lọc hóa dầu là Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR). Các nhà máy lọc dầu có thể hưởng lợi khi giá xăng dầu thành phẩm tăng, giúp doanh thu cải thiện. Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi phụ thuộc nhiều vào biên lợi nhuận lọc dầu (crack spread). Nếu giá dầu thô tăng quá nhanh trong khi giá sản phẩm đầu ra không tăng tương ứng, biên lợi nhuận có thể bị thu hẹp.

Trước rủi ro gián đoạn nguồn cung năng lượng từ Trung Đông, Lọc hóa dầu Bình Sơn đã đưa nhà máy nhiên liệu sinh học công suất 60.000 tấn/năm vào vận hành, cung cấp sản phẩm xăng E10 ra thị trường. Dự kiến cuối tháng này, Nhà máy lọc dầu Dung Quất sẽ tiếp nhận nhiên liệu sinh học E100 từ Nhà máy Nhiên liệu sinh học dầu khí miền Trung để pha chế thành xăng E10.

Ngoài nhóm dầu khí, một số doanh nghiệp vận tải biển cũng có thể hưởng lợi gián tiếp khi thương mại năng lượng toàn cầu tăng lên hoặc khi các tuyến vận tải phải kéo dài do tránh khu vực xung đột.

Các cổ phiếu đáng chú ý gồm HAH và GMD. Khi khoảng cách vận chuyển tăng và nhu cầu vận tải năng lượng gia tăng, giá cước vận tải biển thường có xu hướng đi lên.

Ở chiều ngược lại, giá dầu tăng cao thường gây bất lợi cho một số ngành có chi phí nhiên liệu lớn như hàng không, nhựa, phân bón, logistics và tiêu dùng. Khi chi phí đầu vào tăng, biên lợi nhuận của các doanh nghiệp trong những ngành này có nguy cơ bị thu hẹp.

Các doanh nghiệp hàng không thường chịu tác động rõ rệt nhất bởi nhiên liệu chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí vận hành. Tương tự, các doanh nghiệp nhựa và phân bón phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu từ dầu khí cũng đối mặt với áp lực chi phí.

Mạnh Hà

Nguồn VietnamNet : https://vietnamnet.vn/gia-dau-tang-36-nhom-co-phieu-nao-huong-loi-nganh-nao-chiu-ap-luc-2495542.html