Giá dầu tăng mạnh đe dọa nền kinh tế toàn cầu

2 giờ trướcBài gốc

Giá dầu tăng 13%, mức cao nhất trong 14 tháng

Giá dầu Brent kỳ hạn tăng tới 13% lên 82,37 USD/thùng vào ngày 2/3, mức cao nhất kể từ tháng 1/2025 do việc đóng cửa eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường giao thông quan trọng nhất toàn cầu, làm gia tăng lo ngại về nguồn cung dầu. Mặc dù giá dầu sau đó giảm nhẹ so với mức cao ban đầu, giá dầu Brent vẫn tăng 6,27 USD, tương đương 8,6%, ở mức 79,14 USD/thùng vào lúc 14:03 GMT.

Giá dầu thô West Texas Intermediate của Mỹ tăng 5,05 USD, tương đương 7,5%, lên 72,07 USD, sau khi tăng hơn 12% lên mức 75,33 USD, mức cao nhất kể từ tháng 6/2025.

Thị trường chứng khoán châu Âu giảm điểm, chỉ số FTSE 100 của London giảm 1% xuống còn 10.798 điểm. Tuy nhiên, sự tăng vọt của giá dầu thô đã đẩy giá cổ phiếu của các công ty dầu khí BP và Shell tương ứng tăng khoảng 5% và 3%. Cổ phiếu của nhà sản xuất vũ khí BAE Systems tăng 4,5% khi các nhà đầu tư đổ xô mua cổ phiếu ngành quốc phòng.

Các thị trường chứng khoán châu Âu khác cũng giảm điểm vào thứ Hai, với chỉ số Dax của Đức giảm 1,6%, chỉ số CAC 40 của Pháp giảm 1,5%, chỉ số FTSE MIB của Ý giảm 1,8% và chỉ số Ibex của Tây Ban Nha giảm 2,4%.

Tại Tokyo, chỉ số Nikkei 225 giảm gần 2,4% khi các nhà đầu tư châu Á phản ứng với những diễn biến cuối tuần. Sau đó, chỉ số này đã phục hồi và giao dịch giảm 1,4%.

Tại Sydney, chỉ số ASX 200 mở cửa giảm mạnh trước khi phục hồi và kết thúc ngày ở mức gần như không đổi. Chỉ số Shenzhen Composite của Trung Quốc giảm 0,7%.

Các tàu thuyền gặp khó khăn trong việc di chuyển sau khi Iran đóng cửa eo biển Hormuz do xung đột lan rộng khắp Trung Đông. Ảnh: EPA

Cùng với giá dầu, giá khí đốt chuẩn ở châu Âu đã tăng tới 39% vào thứ Hai. Giá điện ở châu Âu cũng tăng do giá khí đốt và dầu mỏ tăng cao. Hợp đồng điện năng cơ bản kỳ hạn một năm của Đức tăng 3,6% lên 82,50 Euro/megawatt-giờ, trong khi giá tương đương của Pháp tăng 1,2% lên 51,00 Euro/MWh.

Hôm thứ Hai, Qatar Energy, công ty năng lượng thuộc sở hữu nhà nước, cho biết họ đã tạm ngừng sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) sau các cuộc tấn công vào các cơ sở ở Ras Laffan và Mesaieed.

Vàng, thường được các nhà đầu tư coi là tài sản trú ẩn an toàn trong thời kỳ khủng hoảng, đã tăng 2,5% lên 5.408 USD/ounce.

Giá dầu có thể lên trên 100 USD/thùng nếu xung đột vẫn tiếp tục leo thang

Các cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông không có dấu hiệu giảm bớt. Khi giá dầu tăng vọt, mọi sự chú ý đều đổ dồn về eo biển Hormuz – tuyến đường thủy quan trọng ngoài khơi bờ biển phía nam Iran.

Câu hỏi lớn hiện nay là việc vận chuyển hàng hóa qua eo biển sẽ bị gián đoạn trong bao lâu và các nước nhập khẩu dầu, đặc biệt là ở châu Á, có bao nhiêu dầu dự trữ để có thể chịu đựng được sự gián đoạn này.

Vào một ngày bình thường, các tàu chở dầu với lượng tương đương khoảng một phần năm nhu cầu toàn cầu đi qua eo biển này cùng với các tàu chở dầu diesel, xăng và các loại nhiên liệu khác đến các thị trường lớn ở châu Á, bao gồm Trung Quốc và Ấn Độ. Tuyến đường thủy này cũng là tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới.

Giá xăng tăng vọt, giá đường cũng tăng

Theo dữ liệu của Platts, giá khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) tại châu Á đã tăng gần 39% vào ngày 2/3, với chỉ số S&P Global Energy Japan-Korea-Marker (JKM), được sử dụng rộng rãi làm chuẩn mực cho LNG châu Á, đạt 15,068 USD/triệu đơn vị nhiệt Anh (mmBtu).

Giá đường thế giới đã tăng khoảng 2% vào thứ Hai do lo ngại cuộc xung đột và sự gián đoạn nguồn cung năng lượng sẽ khiến các nhà máy mía đường của Brazil sản xuất nhiều ethanol hơn và ít đường hơn.

Mặc dù Iran vẫn chưa chính thức xác nhận việc tuyến đường thủy quan trọng này bị phong tỏa, nhưng các trang web theo dõi hàng hải cho thấy các tàu chở dầu đang tập trung ở hai bên eo biển, có lẽ do lo sợ bị tấn công hoặc không thể mua bảo hiểm cho chuyến đi.

Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) kêu gọi các tàu thuyền tránh eo biển Hormuz. Ông Arsenio Dominguez, Tổng thư ký IMO nói: “Tôi kêu gọi tất cả các công ty vận tải biển hết sức thận trọng. Nếu có thể, các tàu nên tránh đi qua khu vực bị ảnh hưởng cho đến khi tình hình được cải thiện”.

Hôm Chủ nhật, tập đoàn vận tải biển đa quốc gia Maersk thông báo sẽ tạm ngừng hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz và kênh đào Suez, hai tuyến đường huyết mạch khác của nền kinh tế thế giới, với lý do an toàn.

Cùng ngày, liên minh các quốc gia sản xuất dầu mỏ OPEC+ đã nhất trí tăng sản lượng dầu ở mức khiêm tốn 206.000 thùng mỗi ngày trong tháng Tư, nhưng phần lớn lượng dầu đó vẫn phải được vận chuyển ra khỏi Trung Đông bằng tàu chở dầu.

Iran là một trong những nhà sản xuất lớn nhất của OPEC+, cung cấp 4,5% nguồn cung toàn cầu, vì vậy bất kỳ sự gián đoạn nào đối với các chuyến hàng của nước này đều có khả năng ảnh hưởng đến lớn đến thị trường.

“Sự gián đoạn này tạo ra cú sốc kép về nguồn cung: không chỉ hoạt động xuất khẩu hiện tại qua eo biển bị đình trệ, mà cả khối lượng dầu bổ sung của OPEC+ và cuối cùng là phần lớn công suất dự phòng của OPEC - vốn thường là đòn bẩy quan trọng để cân bằng thị trường dầu mỏ toàn cầu - cũng không thể tiếp cận được chừng nào tuyến đường thủy này còn đóng cửa”, các nhà phân tích tại công ty tư vấn năng lượng Wood Mackenzie cho biết trong một báo cáo.

Trên toàn cầu, lượng dự trữ dầu mỏ ước tính đạt 7,827 triệu thùng, đủ đáp ứng nhu cầu trong 74 ngày, gần bằng mức trung bình lịch sử, theo nhận định của Goldman Sachs trong một báo cáo.

Các nhà phân tích của Citi dự đoán giá dầu Brent sẽ dao động trong khoảng từ 80 đến 90 USD/thùng trong tuần này do cuộc xung đột đang diễn ra.

JPMorgan cho biết, tình trạng tắc nghẽn giao thông qua eo biển Hormuz kéo dài từ ba đến bốn tuần có thể buộc các nhà sản xuất dầu khí vùng Vịnh phải ngừng sản xuất và đẩy giá dầu Brent lên trên 100 USD/thùng nếu dòng chảy qua eo biển Hormuz không được khôi phục nhanh chóng.

Hoàng Lê

Nguồn Thời báo Tài chính : https://thoibaotaichinhvietnam.vn/gia-dau-tang-manh-de-doa-nen-kinh-te-toan-cau-192938.html