Hình ảnh vệ tinh quang cảnh đảo Kharg của Iran, ngày 25/2/2026. Ảnh: REUTERS/TTXVN
Trong phiên giao dịch sáng ngày 16/3, dầu Brent chuẩn tham chiếu quốc tế đã tăng 1,8%, lên 104,98 USD/thùng. Tình hình tại Trung Đông cuối tuần qua đã làm gia tăng lo ngại về diễn biến xung đột và những tác động tiềm tàng đối với thị trường năng lượng toàn cầu.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 14/3 tuyên bố các cuộc không kích của Washington đã “gần như phá hủy hoàn toàn” phần lớn cơ sở tại đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu quan trọng cỉa Iran. Trong cuộc phỏng vấn với NBC News, ông thậm chí cho rằng quân đội Mỹ có thể tiếp tục tấn công khu vực này thêm vài lần nữa.
Đảo Kharg là một đảo san hô dài khoảng 8 km nằm trên Vịnh Ba Tư, cách bờ biển Iran khoảng 43 km. Đây được xem là đầu mối xử lý và xuất khẩu dầu chủ chốt của Iran, nơi khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của nước này thường đi qua.
Trên mạng xã hội, ông Trump khẳng định Mỹ đã tránh tấn công các cơ sở dầu khí trên đảo “vì lý do giữ chừng mực”, đồng thời nhấn mạnh rằng mục tiêu của các cuộc không kích chỉ là các cơ sở quân sự.
Tuy nhiên, quyết định tấn công đảo Kharg, vốn phần lớn chưa bị tác động trong hai tuần đầu của chiến dịch quân sự Mỹ - Israel, đã không làm giảm bớt những lo ngại đang lan rộng trên các thị trường toàn cầu.
Trong khi đó, eo biển Hormuz, một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới, nơi trung chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu quốc tế, gần như đã bị đình trệ kể từ khi cuộc khủng hoảng bùng phát.
Tổng thống Trump cuối tuần qua cho biết nhiều quốc gia sẽ điều tàu hỗ trợ mở lại tuyến đường này. Tuy nhiên, ông không nêu cụ thể các nước tham gia, dù đã công khai kêu gọi một số đồng minh của Mỹ như Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh và cả Trung Quốc phối hợp trong một nỗ lực chung nhằm bảo vệ tàu thuyền qua eo biển trước nguy cơ bị tấn công.
Phản ứng từ các nước được đánh giá là khá thận trọng. Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cho biết đang xem xét nhiều biện pháp từ các góc độ khác nhau để đảm bảo an ninh cho các tuyến vận chuyển năng lượng. Tại Anh, các bộ trưởng đang thảo luận kế hoạch triển khai thiết bị bay không người lái rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz, trong bối cảnh lo ngại rằng việc điều tàu chiến theo đề nghị của Washington có thể khiến căng thẳng leo thang.
Tuần trước, giá dầu đã vượt mốc 100 USD/thùng lần đầu kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine cách đây bốn năm. Đà tăng của thị trường năng lượng sau xung đột Mỹ, Israel với Iran đã đẩy chi phí nhiên liệu lên cao trên toàn cầu, đồng thời đưa cổ phiếu của nhiều tập đoàn dầu khí lớn lên mức kỷ lục.
Giá nhiên liệu leo thang cũng khiến nhiều người tiêu dùng lo ngại. Theo Hiệp hội Ôtô Mỹ (AAA), giá xăng trung bình tại Mỹ ngày 15/3 đạt 3,70 USD/gallon, tăng 62 cent so với một tháng trước.
“Tôi không quan tâm đến Iran. Tôi không muốn phải trả giá xăng cao hơn”, ông Kevin Dass, một người cha có hai con đang thất nghiệp, nói với tờ The Guardian ở Detroit vào tuần trước, sau khi trả 3,49 USD/gallon để đổ đầy bình xăng xe.
Trong bối cảnh đó, Tổng thống Trump tìm cách giảm bớt lo ngại rằng giá nhiên liệu sẽ duy trì ở mức cao trong thời gian dài. Trong cuộc phỏng vấn với NBC, ông cho rằng giá năng lượng có thể sẽ giảm xuống thấp hơn trước đây.
“Thế giới có rất nhiều dầu và khí đốt. Hiện dòng chảy đang bị tắc nghẽn một chút, nhưng sẽ sớm được khai thông”, ông nói.
Ở châu Á, nhiều quốc gia đang khẩn trương tìm cách ứng phó với nguy cơ thiếu hụt năng lượng. Thái Lan đã triển khai các biện pháp trợ giá nhiên liệu, trong khi Bangladesh bắt đầu áp dụng các biện pháp phân bổ nhiên liệu nhằm giảm áp lực lên nguồn cung.
Hải Vân/Báo Tin tức và Dân tộc