Bộ Công Thương gia hạn biện pháp phòng vệ với đường Thái Lan đến 2031 (Ảnh minh họa).
Theo đánh giá của Cơ quan điều tra, sau 5 năm áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) (kể từ Quyết định số 1578/QĐ-BCT năm 2021), ngành sản xuất mía đường và người nông dân trồng mía trên cả nước đã ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ và bền vững.
Biện pháp này đã tạo ra môi trường cạnh tranh công bằng, ngăn chặn đáng kể lượng đường nhập khẩu bán phá giá và được trợ cấp từ Thái Lan. Cụ thể, lượng đường nhập khẩu từ quốc gia này đã giảm mạnh từ mức 924 nghìn tấn xuống chỉ còn 82 nghìn tấn trong niên vụ 2022/2023, và ở mức 274 nghìn tấn trong niên vụ 2024/2025.
Nhờ đó, sản lượng đường mía trong nước đã tăng vọt 1,7 lần so với niên vụ 2020/2021, đạt hơn 1,2 triệu tấn trong niên vụ 2024/2025, đáp ứng tốt nhu cầu tiêu dùng nội địa. Diện tích thu hoạch mía cũng được khôi phục, tăng gần 50% lên mức 192.660 ha, đồng thời năng suất bình quân tăng từ 60,7 tấn/ha lên 73,3 tấn/ha.
Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, biện pháp PVTM còn góp phần quan trọng vào an sinh xã hội. Số hộ nông dân trồng mía đã tăng từ 151 nghìn hộ lên 225 nghìn hộ, với thu nhập được đảm bảo ổn định nhờ các chính sách cam kết giá thu mua cao hơn từ các nhà máy sản xuất.
Mặc dù ngành sản xuất trong nước đã phục hồi, Cơ quan điều tra kết luận vẫn tồn tại bằng chứng rõ ràng cho thấy nguy cơ thiệt hại đáng kể nếu chấm dứt biện pháp CBPG và CTC. Các chỉ số kinh tế của ngành vẫn rất nhạy cảm trước biến động nhập khẩu.
Kết quả điều tra rà soát chỉ ra rằng hàng hóa bị điều tra vẫn đang bán phá giá và được trợ cấp. Đồng thời, tác động của hàng nhập khẩu đang có xu hướng tăng trở lại trong 2 niên vụ gần đây khi giá đường Thái Lan giảm thấp, tạo ra sự chênh lệch giá đáng kể nếu không có thuế PVTM. Từ đó, có khả năng tiếp tục hoặc tái diễn hành vi bán phá giá và trợ cấp gây thiệt hại cho ngành sản xuất trong nước.
Dựa trên các kết luận này, mới đây, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 1309/QĐ-BCT gia hạn biện pháp CBPG và CTC đối với đường mía Thái Lan thêm 05 năm (đến ngày 15/6/2031).
Song song đó, nhằm đảm bảo tính hiệu quả của biện pháp này, Bộ Công Thương cũng ban hành Quyết định số 1310/QĐ-BCT cùng ngày, quyết định gia hạn biện pháp chống lẩn tránh biện pháp PVTM đối với một số sản phẩm đường mía nhập khẩu từ 5 quốc gia khác (Campuchia, Malaysia, Myanmar, Lào và Indonesia). Thời hạn áp dụng biện pháp chống lẩn tránh này cũng được đồng bộ theo thời hạn của Quyết định số 1309/QĐ-BCT.
Trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý liên quan để theo dõi, giám sát tình hình nhập khẩu hàng hóa thuộc đối tượng áp thuế, đảm bảo thực thi Quyết định một cách hiệu quả và minh bạch theo đúng quy định tại Nghị định số 86/2025/NĐ-CP.
Đông Nghi