Già hóa dân số không còn là thách thức, nguy cơ mà mở ra cơ hội, nguồn lực để phát triển

3 giờ trướcBài gốc

Hội nghị do Hội Người cao tuổi Việt Nam và Bộ Y tế cùng các cơ quan liên quan phối hợp tổ chức, kết nối trực tuyến từ trụ sở Chính phủ tới 34 tỉnh, thành phố trong cả nước. Cùng dự có Phó Thủ tướng Lê Thành Long, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về người cao tuổi; lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương; đại diện các tổ chức quốc tế, Tổ chức Y tế Thế giới, Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc, cơ quan điều phối Liên Hợp Quốc tại Việt Nam.

Các đại biểu dự tại điểm cầu tỉnh Bắc Ninh.

Đồng Lê Xuân Lợi, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì tại điểm cầu tỉnh Bắc Ninh; cùng dự có đại diện lãnh đạo Ủy ban MTTQ, một số sở, ngành, đoàn thể tỉnh.

Tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam trình bày báo cáo tóm tắt nội dung phát triển “kinh tế bạc” trên thế giới và chủ động thích ứng chính sách, chiến lược của Việt Nam. Theo Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam, “kinh tế bạc” được hiểu là hệ thống các hoạt động kinh tế, sản phẩm và dịch vụ nhằm đáp ứng nhu cầu của người cao tuổi. Đặc trưng của nền “kinh tế bạc” tập trung vào các cơ hội phát sinh từ quá trình già hóa về mặt thị trường đáp ứng nhu cầu của số lượng người cao tuổi ngày càng tăng. Do đó, "kinh tế bạc" là một phần độc đáo của nền kinh tế nói chung liên quan đến sản xuất, tiêu dùng và thương mại hàng hóa và dịch vụ liên quan đến người cao tuổi.

Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số năm 2011 khi tỷ lệ người từ 60 tuổi trở lên là 10,1% và người từ 65 tuổi trở lên là 7,2%. Đến tháng 3/2023, cả nước có gần 17 triệu người cao tuổi (chiếm khoảng 17 % dân số). Tốc độ gia tăng tỷ trọng người cao tuổi ở nước ta ngày một nhanh. Dự kiến đến năm 2036, Việt Nam sẽ bắt đầu thời kỳ chuyển dịch từ xã hội “già hóa” sang xã hội “già” và đến năm 2049 sẽ trở thành xã hội "siêu già".

Đồng chí Nguyễn Thanh Bình đề nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, cơ quan căn cứ chức năng kịp thời tham mưu và cụ thể hóa các chủ trương chính sách để đưa vào tổ chức thực hiện; cấp ủy, chính quyền, MTTQ các địa phương quan tâm chỉ đạo tổ chức triển khai có hiệu quả các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về phát triển “kinh tế bạc” và công tác bảo vệ, chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi; các cấp hội người cao tuổi chủ động phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, tổ chức, đơn vị, địa phương tham mưu và tổ chức triển khai kịp thời nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước giao.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính phát biểu chỉ đạo tại hội nghị.

Phát biểu tham luận tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương tập trung làm rõ tình hình tổ chức thực hiện Chiến lược quốc gia về người cao tuổi Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045 và triển khai Chỉ thị số 35/CT-TTg ngày 23/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường thực hiện công tác người cao tuổi thích ứng với già hóa dân số. Theo đồng chí Hương, Việt Nam là một trong những quốc gia đang bước vào giai đoạn chuyển đổi nhân khẩu học lịch sử của xu hướng già hóa dân số. Điều này được thể hiện ở hai xu hướng: Tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới; quy mô và cơ cấu dân số cao tuổi thay đổi nhanh.

Đại diện lãnh đạo một số bộ, ban, ngành Trung ương và địa phương cũng tham gia ý kiến làm rõ hơn về thực hiện Đề án “Người cao tuổi tham gia đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khởi nghiệp, tạo việc làm” và tổ chức “Ngày hội người cao tuổi trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ”; xây dựng mô hình phát triển nền "kinh tế bạc" thích ứng với già hóa dân số tại Việt Nam...

Các đại biểu cũng cho rằng, già hóa dân số là xu thế không thể đảo ngược, vừa đặt ra thách thức lớn, vừa mở ra cơ hội phát triển kinh tế - xã hội. Phát triển “kinh tế bạc” là chiến lược cần thiết để Việt Nam chủ động thích ứng, vượt thách thức và hiện thực hóa khát vọng thịnh vượng. Đây là một động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế Việt Nam trong thời gian tới.

Phát biểu tham luận tại hội nghị, đồng chí Lê Xuân Lợi, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh thông tin, trong những năm qua, tỉnh luôn quan tâm đến công tác bảo vệ, chăm sóc, phát huy vai trò của người cao tuổi trên địa bàn tỉnh. Hết năm 2025, toàn tỉnh có 99% người cao tuổi được cấp thẻ bảo hiểm y tế; tỷ lệ người cao tuổi được lập hồ sơ theo dõi sức khỏe đạt 88,5%; tỷ lệ người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ ít nhất 1 lần/năm đạt 70%.

Toàn tỉnh có 100% bệnh viện tuyến tỉnh và trung tâm y tế khu vực (trừ bệnh viện Sản - Nhi, Bệnh viện sức khỏe Tâm thần) có tổ chức khoa lão khoa hoặc dành một số giường để điều trị người bệnh là người cao tuổi; thực hiện chế độ ưu tiên khám, chữa bệnh cho người cao tuổi theo quy định, đáp ứng đủ nhu cầu điều trị của người cao tuổi. Các hoạt động chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi tiếp tục được hội người cao tuổi các cấp quan tâm tổ chức thực hiện đạt hiệu quả.

Đồng chí Lê Xuân Lợi phát biểu tham luận tại hội nghị.

Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh cũng cho biết, để tăng cường, nâng cao chất lượng công tác người cao tuổi; đồng thời xác định phát triển kinh tế bạc là một một trụ cột quan trọng để thích ứng với quá trình già hóa dân số và tận dụng tiềm năng tiêu dùng của người cao tuổi; trong thời gian tới tỉnh Bắc Ninh tập trung chỉ đạo các cấp, các ngành tổ chức thực hiện hiệu quả các kế hoạch, văn bản hướng dẫn triển khai Chiến lược quốc gia về người cao tuổi Việt Nam, Chỉ thị về tăng cường thực hiện công tác người cao tuổi thích ứng với già hóa dân số và “Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam” trên địa bàn tỉnh.

Phân bổ nguồn lực thực hiện đầy đủ chính sách đối với người cao tuổi, gắn với Chiến lược quốc gia về người cao tuổi, Đề án nhân rộng câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau, Quỹ chăm sóc và các hoạt động mừng thọ, hỗ trợ người cao tuổi khó khăn. Chú trọng phát triển, nhân rộng các mô hình chăm sóc người cao tuổi, nâng cao năng lực đội ngũ nhân viên chăm sóc người cao tuổi, tạo việc làm, hỗ trợ sinh kế. Xây dựng, nâng cấp, phát triển cơ sở khám, chữa bệnh và nhân lực lão khoa.

Phát triển nền tảng y tế từ xa, hồ sơ sức khỏe điện tử, trí tuệ nhân tạo trong sàng lọc và chẩn đoán bệnh người cao tuổi. Khuyến khích xã hội hóa, thu hút doanh nghiệp, tổ chức đầu tư cơ sở chăm sóc người cao tuổi, kết hợp với nghỉ dưỡng để phục vụ người cao tuổi có điều kiện kinh tế. Phát triển mạng lưới các cơ sở chăm sóc người cao tuổi chuyên nghiệp công lập và ngoài công lập với các hình thức chăm sóc đa dạng.

Khai thác lợi thế của địa phương để thiết kế các tour du lịch tâm linh, văn hóa nhẹ nhàng, phù hợp với người cao tuổi. Khuyến khích doanh nghiệp tại các khu công nghiệp nghiên cứu, sản xuất các thiết bị hỗ trợ, theo dõi sức khỏe cho người cao tuổi...

Đồng chí Lê Xuân Lợi cũng đề nghị Chính phủ sớm ban hành chế độ chính sách đối với cán bộ hội người cao tuổi ở cơ sở để tỉnh có căn cứ triển khai và thực hiện tại địa phương.

Kết luận hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh, phát triển “kinh tế bạc” không chỉ là yêu cầu thích ứng với già hóa dân số mà còn là cơ hội để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững, xây dựng xã hội bao trùm, nhân văn. Theo Thủ tướng Chính phủ, cần thống nhất nhận thức hiện nay, già hóa dân số không còn là thách thức, nguy cơ mà sẽ mở ra cơ hội, nguồn lực để phát triển.

Hiện nay, Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh, đặt ra nhiều thách thức nhưng đồng thời cũng mở ra cơ hội hình thành và phát triển “kinh tế bạc” - hệ sinh thái các ngành, lĩnh vực phục vụ nhu cầu của người cao tuổi. Đây là xu hướng phát triển được nhiều quốc gia trên thế giới quan tâm, khai thác hiệu quả.

Thủ tướng Chính phủ khẳng định, người cao tuổi không chỉ là đối tượng được chăm sóc mà còn là nguồn lực quan trọng cho phát triển. Với trí tuệ, kinh nghiệm và uy tín trong cộng đồng, người cao tuổi có thể tiếp tục tham gia sản xuất, kinh doanh, khởi nghiệp, truyền nghề, tư vấn và đóng góp vào các hoạt động xã hội.

Đồng chí Phạm Minh Chính yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng của “kinh tế bạc”, tạo điều kiện để người cao tuổi phát huy vai trò, tiếp tục đóng góp cho gia đình và xã hội. Đồng thời, tiếp tục nâng cao chất lượng các dịch vụ chăm sóc, bảo đảm người cao tuổi được sống vui, sống khỏe, sống có ích.

Thành Nam

Nguồn Bắc Ninh : https://baobacninhtv.vn/gia-hoa-dan-so-khong-con-la-thach-thuc-nguy-co-ma-mo-ra-co-hoi-nguon-luc-de-phat-trien-postid440886.bbg